नेपाली कांग्रेस लामो विरासत बोकेको दल हो । तीनै तहमा पहिलो दल भए पनि माओवादीसँगको भरथेगले कांग्रेसले चुनाव जित्दै आएको सबैमा विदितै छ । यो निर्वाचनमा एक स्थानबाहेक कांग्रेस एक्लै निर्वाचनमा उत्रियो । सत्तामै भएको कांग्रेसले यसपटक भने आफ्नो पुरानो विरासत धमाधम गुमाएको छ । यो उपनिर्वाचनमा कांग्रेस कीर्तिपुर नगरपालिकाको मेयरमात्र जोगाउन सक्यो । दुई गाउँपालिका अध्यक्ष, दुई उपाध्यक्ष कांग्रेसबाट अरु दलले नै खोसे ।
कांग्रेसले आफूलाई पहिलो दल, प्रजातान्त्रिक दल र सबैभन्दा बलियो दलको रुपमा देखाउँदै आएको छ । पछिल्लो समय कांग्रेस केन्द्रमा नेतृत्वको निरंकुशता बढ्दो छ । पार्टी सभापति शेरबहादुर देउवा पार्टीमा सुविधाजनक बहुमतमा छन् । देउवाले पार्टीमा गर्नुपर्ने नियुक्तिहरुमा मनलागी गर्दै आएका छन् । विस्तार गर्नुपर्ने विभागका सदस्यहरु महाधिवेशन आउन लाग्दामात्र विस्तार गरिरहेका छन् । महŒवपूर्ण मानिएको कोषाध्यक्षको पद महाधिवेशन सकिएको तीन वर्षपछिमात्र पदपूर्ति गरे । जबकि अबको एक वर्षमा महाधिवेशन हुनुपर्छ ।
यस्तो पार्टीमा नयाँ पुस्ता भनिएका गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्मा महामन्त्री छन् । विपक्षी गुटको मानिने डा. शेखर कोइराला छन् । तर उनीहरु देउवाको प्रिय बन्ने दौडमा लाग्दा पार्टीको अवस्था लथालिंग छ । जसका कारण कांग्रेस अहिले नयाँ दलसँग त्रसित छ ।यो निर्वाचनमा कांग्रेसको सिट एमाले, माओवादी, जनता समाजवादी र राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले समेत खोसेको छ । मुख्यतः केही अघि गोदावरीमा भएको महासमिति बैठकमा महामन्त्री थापाले कुनै दलसँग चुनावी गठबन्धन नगर्ने प्रस्ताव पेस गरेका थिए । उक्त समयमा धेरै नेताहरुको तर्क थियो– गठबन्धन नगरी त मुस्किलै हुन्छ । यद्यपि कांग्रेसले महामन्त्री थापाको यो प्रस्तावलाई केन्द्रीय समितिमा ल्याएरै पारित गरिसकेको छ ।
तर, उपनिर्वाचनको परिणाम हेर्ने हो भने गठबन्धन नगरे कांग्रेस विस्तारै कमजोर हुँदै जाने छनक देखाएको छ । माओवादीलाई हातमा लिएर चुनावी तालमेल गरेकै कारण कांग्रेस पछिल्लोपटक तीनै तहमा पहिलो दल बन्न सफल भएको हो । यसअघि एमाले र माओवादी एक हुँदा कांग्रेस निकै कमजोर बनेको थियो । माओवादीको आडमा बलियो बन्दै गएको कांग्रेसले अब पाठ सिक्नैपर्छ– यसरी थाङ्रा हाल्दै जाने हो भने एक दिन कमजोर बन्दै पार्टी विलयको चरणमा जाने छ । देउवाको युग अब सकिँदै छ, नयाँ पुस्ताले यो विषयमा सोच्न जरुरी छ ।
