यो वर्ष मुलुकमा तापक्रम उच्च हुँदा देशभरका जनता प्रभावित बन्न पुगे । विशेषगरी तराई मधेसका जनतालाई तातो हावाको लहर ‘लू’ बाट प्रभावित तुल्यायो । काठमाडौं उपत्यकामा पनि तापक्रमले नयाँ रेकर्ड बनायो । जसले उपत्यकाबासीलाई निकै उकुसमुकुस बनाएको थियो । तराई मधेस र उपत्यकामा मात्रै नभएर गर्मी पहाडतर्फ सर्दै गइरहेको छ । जलवायु परिवर्तनको असर मुलुकले नराम्ररी भोग्नुपरिरहेको छ । यसको असरबाट हिमालहरुसमेत कालापत्थरमा परिणत हुँदै गएको छ ।
अहिले मुलुकमा मनसुन भित्रिसकेको छ । यद्यपि, देशभरि फैलिन बाँकी नै छ । पर्सी आइतबारसम्म देशभर मनसुन फैलिने सम्भावना रहेको जल तथा मौसम विज्ञान विभागअन्तर्गतको मौसम पूर्वानुमान माहाशाखाको भनाइ छ । महाशाखाकी मौसमविद् प्रतिमा मानन्धरका अनुसारसम्म मनसुन मुलुकको पूर्वी भू–भाग हुँदै लुम्बिनी प्रदेशसम्म पुगेको छ । समान्यतया जुन १३ मा मनसुन नेपाल भित्रिने भए पनि यस वर्ष जुन १० मा मनसुन मुलुकको पूर्व क्षेत्रबाट भित्रिन सुरु गरेको थियो । पश्चिमी वायुको प्रभावका कारण सुदूरपश्चिम तथा मुलुकको पश्चिमी क्षेत्रमा मनसुन फैलिन समय लागिरहेको उनको भनाइ छ ।
नेपालमा मनसुन सुरु भएको १० दिन भए पनि अझै पनि पश्चिम र सुदूरपश्चिम क्षेत्रसम्म पुग्न सकिरहेको छैन । मानन्धरका अनुसार आइतबारसम्म मुलुकभर मनसुन फैलिएपछि तातो हावाको लहरको जोखिम विस्तारै हट्दै जाने छ । अघिल्लो वर्ष नेपालमा मनसुन भित्रिएको तीन सातापछि मात्रै देशभर फैलिएको थियो । माहाशाखाका अनुसार हाल देशको पूर्वी भू–भागमा मनसुनी प्रणालीको प्रभाव रहेको छ भने बाँकी भू–भागमा स्थानीय वायु तथा भारतको विहार आसपास रहेको न्यून चापीय क्षेत्रको आंशिक प्रभाव रहेको छ । आगामी शनिबारसम्म कोशी र गण्डकी प्रदेशका केही स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेको भन्दै महाशाखाले सतर्कता अपनाउन अनुरोध गरेको छ ।
मनसुन भित्रिएसँगै गर्मी र तातो हावाको लहरबाट सास्ती बेहोरिरहेका जनताले राहत महसुस गर्न पाएका छन् । सुक्खा बनेको जमिनले पानी सोस्न पाएको छ । खेती लगाउने मौसम भएकाले पनि मनसुन भित्रिँदा किसानहरुमा लाभ पुगेको छ । यो सकारात्मक पक्ष हो । यसको साथै अब मनसुनसँगै आउने भारी वर्षाका कारण आउने बाढीपहिरोबाट हुनसक्ने क्षतिको न्यूनीकरणमा सरोकारवाला सबै केन्द्रित हुन जरुरी छ । मनसुनजन्य विपद्बाट हुने क्षेति न्यूनीकरणमा ध्यान देऊ ।
