‘पिउँदिन भन्दा भन्दै, पिलायो साथीले
आउँदिन भन्दा भन्दै, बोलायो साथीले ।
सँगै हिँड्ने भन्दै बीचमै छाडिदियो
आफ्नो स्वार्थ पूरा गरी सबलाई धोका दियो’
सिंहदरबार घेर्न पुगेका आन्दोलनकारी शिक्षकमध्येका एक हरिप्रसादको बिलौना यस्तै थियो । जुरुक्क उठ्न नपाउँदै लजमा सँगै बसेका मित्रले अलिअलि सोमरस पिलाइदिएका थिए । पिउँदिन भन्दा भन्दै जबरजस्त नै गराइदिएको थियो । पीडा पोख्न आको हो पीडा भुल्न पिलाइदिएको अरे ‘माट्सापलाई’ ।
सोमरसको स्वादमा मरीमरी उफ्रिरहेका ‘माट्सापलाई’ के थाहा, बीचमै धोका पाइएला भनेर । गाउँदेखि सहर आउँदा रात्रिबसमा धेरै अन्तरंगका कुरा भएका थिए । बेरोजगारीका कारण देश छाडेर हिँडेका हरिप्रसादलाई नक्कली भिसा भिडाइदिएका कारण चिलगाडी चढ्ने सपना पनि चकनाचुर बनाइदिएको थियो म्यानपावरले ।
त्यही म्यानपावरले डेढ लाख ‘क्वापल्याक्कै’ खाइदिएपछि न विदेश जान पायो, न त गाउँ फर्कनसक्ने अवस्था थियो । झोलामा स्नातकोत्तर तहको प्रमाणपत्र बोकेर सहरका गल्लीगल्लीमा घुम्यो । जागिर लगाइदिने भन्दै खुलेका ठग कम्पनीहरुको चंगुलबाट पनि बच्न सकेको थिएन हरिप्रसाद । दुई रुपैयाँको फोटोकपीलाई एक हजार रुपैयाँ तिरेर जागिर पाउने लोभमा साथीभाइसँग ऋण मागेर फाराम भर्दै गयो । त्यहाँ पनि ऊ ठगियो । जागिर लगाइदिने ‘जब सेन्टर’ले अरुलाई होइन आफैंलाई पो जागिर खोलेको रैछ । सबसँग फाराम भर्ने अनि प्रलोभनमा पारेर रकम असुल्ने । क्या काइदाको स्वरोजगार ।
‘अभागी खप्पर, जहाँ पुगेनि लाग्दछ ठक्कर’ भन्ने नेपाली उखान धेरै हरिप्रसादको भाग्य र भविष्य रहेछ । ऊ बेलामा गाउँमा पढाइमा पनि अलि अब्बलजस्तै थिए हरिप्रसाद । जागिर खान सहर छिरे । लोकसेवामा पटक–पटक प्रयास गरेर जहिल्यै ‘वैकल्पिक’ भए ।
गाउँमा बा आमाले छोरा विदेश पठाका थिए । तर, न त विदेश पुग्यो न त सहराँ जागिर नै पायो । सबै रित्तो भएपछि बल्लबल्ल कसैको भनसुनमा ‘राहत’ शिक्षक पायो । भूकम्प, बाढीपहिरोजस्ता विपद्मा परेकालाई नगद जिन्सी दिएर राहत उपलब्ध गराएजस्तै ०६२/६३ सालपछि शिक्षक दरबन्दी सरकारले नै रोकेर अनुदान उपलब्ध गराएर शिक्षक राख्यो र पढाउन लगायो ।
त्यही पढाउने शिक्षक राहत शिक्षक बनिरहे । हरिप्रसाद साँच्चै पीडामा थिए । त्यसैबेला उनले राहत शिक्षक पाए । खुरुखुरु काम गरे । उनले कस्तो काम गरे, उनैलाई थाहा होला । सरकारी स्थायी ‘माट्साप’हरु अरु कसैलाई खेताला लगाएरै जागिर नखाएका पनि होइनन् । त्यही भएर अहिले सरकारी विद्यालयको शिक्षाको गुणस्तर साँच्चै ‘झोले’ नै भएको छ । हरिप्रसाद जस्तालाई ‘राहत’मा झोले बनाउनेहरु सिंहदरबारमा मोज गरिरहेका छन् । उनै झोलेलाई उल्लु बनाएर सिंहदरबारमा छिरेकाहरुले सरकारी शिक्षा तहसनहस नै बनाइदिए ।
अस्तिसम्म झोलेहरुलाई ‘जिन्दावाद र मुर्दावाद’को नारा घन्काउन सिकाएका सिंहदरबारभित्र बस्नेले धोका दिएपछि बल्ल घैंटोमा घाम लागेको छ । शिक्षकजस्तो गरिमामय पदलाई राहत शिक्षक, खेताला शिक्षक, झोले शिक्षक, दले शिक्षक के–के हो के–के !
न्याय खोज्न भनेर रात्रिबस चढेर राजधानी आएका हरिप्रसादहरु ‘हिस्स बूढी खिस्स दाँत’ जस्तै भए । उनैलाई हाँकेर आएकाहरु सिंहदरबार छिरेका मात्र के थिए । सँगै आएका साथीहरुलाई मुर्छा बनाइदिए । आफ्नो माग पूरा गरे । साथीहरुलाई धोका दिए । राहत राहतमै अड्कियो । हरिप्रसादहरु चुँसम्म पनि बोल्न नसक्ने अवस्थामा पु¥याइदिए । हरिप्रसाद अहिले माईतीघरमा बसेर रुँदै छन् । राहत माथि पनि राहत चाहियो ।
विचरा ! ऊ बेला जिन्दावाद र मुर्दावादका नारा लगाएको खेर गयो । अमुक झण्डा वोकेर दौडिएको पनि बिनसिद्दिकै भयो । आफूसँग जिन्दगीको रसरंगका कुरा गर्दै भविष्यको बाटोको योजना बनाउँदै आएकोले पनि सिंहदरबार छिरेर धोका दियो । हरिप्रसादहरु सधैँ धोकै धोकामात्र पाएका छन् ।
तर, गरिब छोराछोरी पढाउने सरकारी विद्यालयको राहत शिक्षक बन्न सफल भएका छन् । आँखा खुल्नसके यसले राहत आफू होइन लाखौं अभिभावकलाई हुन्छ । हरिप्रसादहरु आँखा खोल । तिमी त भविष्यका कर्णधार बनाउने लाखौं बालबालिकाको मार्गदर्शक पो हौ त !
हरिप्रसाद तिमीले भन्दा त्यो खेताला लगाउने फिटिक्कै केही गरेकै छैन । कम्तीमा तिमी देश छाडेर गएका छैनौं । सिंहदरबार छिरेको तिम्रै साथीले हजारौं तिमीजस्तालाई धोका दिएर झोला बोकी सकेको छ । मुस्कुराउँदा ख्वामित्का पाउमा लम्पसार परिसकेको छ । अब तिमी पिएर होइन उसैलाई पियाएर मस्त गर्ने बेला पो हौं त । तिमीले पाउने सम्मान त्यो धोकेवाजले पाउने छैन !
त्यो सिंहदरबारले त तिमीहरुलाई मात्र धोका दिएको छैन । तिमीहरुले नै पढाएर पठाएका स्यालहरुले रजाइँमात्र गर्न खोजेका हुन् । तिमीलाई धोका अरुले दिएको हो र ? तिमीले जस्तो शिक्षा दियौं उसले त्यस्तै गरेको छ । आखिर राजनीति गर्न तिमीले नै सिकाएका थियौं । कलेजमा शिक्षकलाई मुठ्ठी हान्न तिमीले नै सिकाएका थियो । पाइलापाइलामा धोका दिने कुरा सायद अदृश्यरुपमा तिमीले नै सिकाएका थियौं ।
सिंहदरबारले धोका नदिएको कसलाई छ र ? एउटै विचार बोकेर विचार त्याग गर्नेलाई पनि दिएको छ । आफ्नो बाउको काजकिरिया नगरे पनि दिएको छ । आफ्नै जन्ममूमिलाई धोका दिएर खुसी हुने स्यालहुइयाँबाट आश गर्ने तिमी नालायक हौ र ?
तिमीले त किताब पढेका छौं । माटोको स्पर्श लिएका छौं । देशको मुहार उज्यालो बनाउने संकल्प लिएर आफ्ना कलिला मुना विद्यार्थीहरुलाई धोकेबाज ‘लाजनीति’बाट टाढा गराउने अभियान पो थाल्ने हो त ? परिवर्तनका रेखाहरु देखिएका छन् । देखाइदेऊ, छेपाराहरुलाई माकुराको जालो बनेर । त्यही जालोभित्र सडाउन सक्ने योद्धा तिमीले बनाउने होइन र ? धोकेबाज सिंहदरबार अनि सिंहदरबार छिरेर धोका दिनेहरुलाई छाडिदेऊ ।
बालबालिकालाई धोका, युवा पुस्तालाई धोका, माटोवादलाई धोका, राष्ट्रियतालाई धोका, देशलाई नै धोका दिने सिंहदरबारबाट के अपेक्षा गछौं ? जाऊ तिमीले बोकेको दलको झोला त्यहीँ फालेर आऊ । आफ्नै पेसालाई स्वर्ग बनाऊ । माइतीघर तिम्रो होइन हुँदै होइन । शिक्षाको उज्यालो छर्ने तिम्रो आफ्नै पेसागत मूल्यवान् र आस्थावान घर बनाऊ ।
