काठमाडौं– इजरायल–लेबनान द्वन्द्व चर्किएसँगै त्यहाँ रहेका नेपालीलाई सुरक्षा सतर्कता अपनाउन परराष्ट्र मन्त्रालयले आग्रह गरेको छ । इरान र लेबनानसँग आक्रोशित इजरायलले लेबनानमा कडा आक्रमण गरेपछि त्यहाँका नेपालीको सुरक्षा चुनौति बढेको भन्दै परराष्ट्रले सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको हो ।
इरानले मंगलबार अप्रत्यासित रुपमा इजरायली क्षेत्रमा १८० वटा रकेट आक्रमण गरेको थियो । त्यस्तै लेबनानमा हिजबुल्लाहविरुद्ध लडिरहेका आठ जना इजरायली सैनिकको पनि ज्यान गएको थियो । यसको बदलामा इजरायलले लेबनानमा आक्रमण गरेपछि त्रास फैलिएको छ । ती क्षेत्रमा नेपालीहरूलाई सुरक्षा सतर्कता अपनाएर मात्र बाहिर हिँडडुल गर्न भनिएको छ । मन्त्रालयले हालसम्म लेबनान तथा इजरायलमा भएका सबै नेपाली सुरक्षित रहेको जनाएको छ । अफ्ठ्यारोमा परेका वा सुरक्षा चुनौति भएका नेपालीलाई नेपाली राजदूतावास कायरो, अवैतनिक नेपाली वाणिज्यदूतावास बेरुतमा सम्पर्क राख्न पनि मन्त्रालयले सूचीत गरेको छ । यसको लागि कर्मचारीको नाम, सम्पर्क नम्बर र इमेल ठेगानासमेत सार्वजनिक गरिएको छ ।
यस्तै इजरायलस्थित नेपाली राजदूतावासले पनि त्यहाँ रहेका नेपालीलाई अत्यावश्यक कामबाहेक बाहिर ननिस्कन र तोकिएको सुरक्षा मापदण्ड पालना गर्न सचेत गराएको छ । हाल इजरायलमा ५ हजारको हाराहारीमा नेपाली रहेको बताइन्छ । जसमा पछिल्लो समय ११ सय भन्दा बढी केयर गिभरको रुपमा गएका छन् । इजरायल सरकारले हाईअलर्टमा राख्दै सम्भावित आक्रमणको सबैलाई म्यासेज पठाएकाले बाहिर हिड्नै परे सुरक्षा सतर्कता अपनाउन पनि दूतावासले आग्रह गरेको छ ।
यसैगरी पछिल्लो समय भइरहेका द्वन्द्वका कारण सुरक्षा चुनौति बढेको भन्दै इजरायलको सुरक्षाको मापदण्ड अपनाएर सुरक्षित रहन गैर आवासीय संघ (एनआरएनए एनसीसी) इजरायलले अपिल गरेको छ । ‘इजरायल सरकारले जारी गरेको हरेक सुचनाहरुको ख्याल राखौं, सकेसम्म अनाबश्यक काममा बाहिर नहिंडौ, साइरन बज्दा सेल्टरमा जान अल्छी नगरौं, भिडियो बनाउने तथा बाहिर हिँड्दा मोबाइलमा बढी ब्यस्त हुने काम नगरौं । बस स्टेसन, रेलवे स्टेसन तथा बाहिर हिँड्ने क्रममा आफ्नो वरपर ख्याल गर्दै चनाखो भएर हिडौं,’ एनआरएनए इजरायलले जारी गरेको अपिलमा उल्लेख गरिएको छ । लेबनानसँगै इरानबाटसमेत आक्रमण हुन थालेपछि अलिअलि त्रास देखिएको भन्दै आत्तिहाल्नुपर्ने अवस्था नरहेको एनआरएनए इजरायलका महासचिव अलि महम्मद मियाले बताए । तत्काल कुनै समस्या आइपरे दूतावास वा एनआरएनए इजरायलमा सम्पर्क गर्न पनि उनले आग्रह गरे ।
यस्तै हिजबुल्लाहविरुद्ध लेबनानी भूमिमै प्रवेश गरेर इजरायली सेनाले आक्रमण गर्न थालेपछि त्यहाँ कार्यरत नेपाली बढी नै त्रसित बनेका छन् । लेबनानमा करिब १२०० को हाराहारीमा नेपालीहरु रहेको बताइन्छ । जसमा आठसय जति नेपाली शान्ति सेना र बाँकी घरेलु कामदार रहेको अनुमान गरिएको इजिप्टको कायरोस्थित नेपाली राजदूतावासले जनाएको छ । अधिकांश नेपालीहरु लेबनानको द्वन्द्वग्रस्त क्षेत्रभन्दा टाढा रहेको भन्दै उनीहरुसँग निरन्तर कुराकानी गरिरहेको र सबैले सुरक्षित रहेको दूतावासका प्रथम सचिव दीपक घिमिरेले बताए । ‘हालसम्म कोही पनि प्रभावित भएको भन्ने जानकारी प्राप्त भएको छैन,’ उनले भने, ‘नेपालीहरुको सुरक्षा चुनौतीका सम्बन्धमा दूतावास र बेरुतस्थित अवैतानिक महावाणिज्यदूतले नजिकबाट नियालिरहेको छ ।’
यसैगरी अवैतनिक नेपाली वाणिज्यदूतावास बेरुतले त्यहाँ रहेका नेपालीलाई कन्सुलर रजिस्टरमा दर्ता हुन आग्रह गरेको छ । लेबनानमा बसोबास गर्ने सम्पूर्ण नेपालीलाई वेबसाइटमार्फत रजिस्टरमा दर्ता हुने व्यवस्था मिलाइएको उल्लेख गरिएको छ । आपतकालीन अवस्थामा तत्कालै प्रभावकारी सहयोग तथा उद्धार गर्ने उद्देश्यले रजिस्टरमा दर्ताको लागि आग्रह गरिएको वाणिज्यदूतावासले जनाएको छ ।
इजरायलले आक्रमण तिव्र बनाउँदै लान थालेपछि लेबनानको राजधानी बेरुत र दक्षिणी क्षेत्रको सीमा काटेर सिरिया जाने लेबनानीको संख्या बढिरहेको शरणार्थीसम्बन्धी राष्ट्रसंघीय नियोग (यूएनएचसीआर)ले जनाएको छ । नियोगका अनुसार इजरायली आक्रमणबाट ९० हजारभन्दा बढी नागरिक विस्थापित भएका छन् । गत वर्षको अक्टोबर ७ मा हमासले इजरायलमाथि अप्रत्यासित आक्रमण गरेपछि इजरायलले गाजामा व्यापक कारबाही सुरु गरेको थियो । त्यसपछि निरन्तर भइरहेको द्वन्द्वका कारण इजरायलले इरान र लेबनानमा नै हमास र हिजबुल्लाहका शिर्ष नेता तथा सैन्य अधिकारीहरुको हत्या गरेपछि अहिले युद्ध भइरहेको छ ।
