सशस्त्र विद्रोहकाल र त्यसपछि ६० को दशकभर माओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालको पूरै रापताप थियो । उनी राष्ट्रिय राजनीतिको केन्द्रमा थिए । उनले जे बोल्थे, त्यसले अर्थ राख्थ्यो । अहिले त्यस्तो छैन ।
उनी यतिबेला संसदीय अंकगणितको खेलमा कमजोर छन् । उनीप्रतिको जनविश्वास गुम्दो छ । युद्धकालीन सहयात्रीहरू अलगथलग हुने क्रम जारी छ । घाइते र अपांगता भएकाहरूको नजरमा राजनीतिक गन्तव्यमा नपुर्याइ बेहाल पार्ने असफल नेतृत्व भएका छन् ।
उनै दाहाल अहिले राजनीतिको किनारातिर धकेलिँदै छन् । राजनीतिमा शक्तिहीनजस्तै बन्दै छन् । कारण, उनको शक्तिमा भएको तीव्र क्षयीकरण हो । यस्तो अवस्थाबीच उनी सत्ताच्युत हुनेबित्तिकै समाजवादी मोर्चालाई क्रियाशील बनाएर शक्तिमा फर्किने चेष्टामा छन् । सोमबार महिनौंपछि मोर्चाको बैठक बोलाए । मोर्चामा रहेका दल माओवादीसँगै नेकपा एकीकृत समाजवादी, नेपाल समाजवादी पार्टी र नेकपाका नेताहरू थिए । उनीहरूबीच अब जनतामा जाने निर्णयसमेत भइसकेको छ ।
झण्डै नौ वर्षसम्म सत्तामै रहेको माओवादी र उक्त दलका अध्यक्ष दाहालले जनतालाई बिर्सिए । चुनावमा भोटका लागिमात्रै सम्झिए । जसले गर्दा जनताले पनि माओवादीलाई बिर्सिंदै गए । माओवादी नेताहरू नै वैचारिक संघर्षका नाममा कित्ताकाट गर्दै विभक्त भए । दाहाल स्वयं परिवारवादमा रुमलिए । सांस्कृतिक जीवन व्यवहार कुनै कुलीन वर्गको भन्दा कम भएन । यतिसम्मकी दाहाल १८ जेठ २०८० मा भारतको भ्रमणको क्रममा धार्मिक नेताजस्तै देखिए । कहिल्यै नजाने उनी मन्दिर दर्शनमा पुगे । यो भनेको दाहालमा भएको धार्मिक विचलन हो । यसले गर्दा पनि दाहाल पूरै परिवर्तित स्वरुपमा देखिएका छन् ।
सयौं वर्षदेखि राज्यसत्ताबाट टाढा रहेका जाति, वर्ग, समुदाय र क्षेत्रका मानिसहरूको विश्वास गुमेको छ । सर्वहारा र उत्पीडित वर्ग नेतृत्वविहीन भएका छन् । जबकि, दाहाल नेतृत्वको सशस्त्र युद्धमा यिनै समुदायहरूको विश्वास थियो । कारण, उनीहरूले खोजेको पहिचानको मुद्दामा दाहाल प्रतिबद्ध र टिकाउ हुन सकेनन् ।
अर्को महŒवपूर्ण पक्ष के छ भने शान्ति प्रक्रियाका एक प्रमुख हिस्सेदार दाहाल पटक–पटक प्रधानमन्त्री भए पनि शान्ति प्रक्रिया ज्युँकात्यूँ छ । उनले कांग्रेस र एमालेसहितका दलहरूबीच सहमति गराएर शान्ति प्रक्रिया टुंगो लगाउन सकेनन् । यी घटनाक्रमले दाहाल पूरै शक्ति विलुप भएको नेता दरिएका छन् । फेरि शक्तिमा फर्किनेगरी तयारीमा दाहाल लागिपरेका छन् । यद्यपि, अब जनतामाझ गएर शक्तिमा फर्कन दाहाललाई सहज छैन ।
