काठमाडौं- चालु आर्थिक वर्षको आठ महिनामा वैदेशिक रोजगार विभागमा चार हजारभन्दा बढी ठगीसम्बन्धी उजुरी परेका छन् । वैदेशिक रोजगार विभागले मंगलबार सार्वजनिक गरेको तथ्यांकअनुसार गत साउनदेखि फागुनसम्मको अवधिमा चार हजार २७ वटा उजुरी परेका छन् ।
विभागमा परेका उजुरीमध्ये ८० प्रतिशतभन्दा बढी व्यक्तिगत ठगीका छन् । विभागको मुद्दा तथा अनुसन्धान शाखामा आठ महिनाको अवधिमा तीन हजार २९७ वटा यस्ता उजुरी परेका छन् । जसमध्ये हालसम्म ३४० वटामा मिलापत्र भएको देखिन्छ । यो आठ महिनामा जम्मा २७३ वटा मुद्दा अदालतमा दायर भएका छन् । पीडित पक्षले तीन करोड ५० लाख १८ हजार ६०० रुपैयाँ क्षतिपूर्ति पाएका छन् ।
गत फागुन महिनामामात्र ३१० वटा व्यक्तिगत ठगीका घटना विभागमा दर्ता भएका छन् । जसमध्ये ४५ वटामा मिलापत्र भएका छन् । वैदेशिक रोजगारीको प्रलोभन देखाएर लाखौं रकम लिएर फरार हुने क्रम बढ्दा ठगी बढेको बढ्यै छ । विभिन्न समयमा श्रमिकहरुसँग गरिएको कुराकानीका आधारमा यस्ता घटनामा एक जानाबाट केही लाखदेखि ५५ लाख रुपैयाँसम्म लिएको पाइएको छ ।
विशेषगरी रोजगारीका लागि युरोपका आकर्षक मुलुकमा पठाइदिने नाममा ठगी बढेको छ । युवाहरु फेसबुक, टिकटक, ह्वाट्सएपलगायतका माध्यमबाट गरिने आकर्षक प्रचारप्रसारमा फस्दै आएका छन् । उनीहरु कन्सल्टेन्सी र चिनजानकै व्यक्तिबाट बढी ठगिएको पाइन्छ । सरकारले आधिकारिक संस्थामार्फत मात्र रोजगारीमा जान आग्रह गर्दै जनचेतानामूलक सामग्रीको प्रचारप्रसार गर्दै आए पनि घटना न्यूनीकरण हुन सकेको छैन । मुलुकमा व्याप्त बेरोजगारी, सरकारप्रतिको अविश्वास र पछिल्लो समय युवाहरुमा राज्यप्रति देखिएको नैराश्यताका कारण सरकारले सुसूचित गर्न प्रसारण गर्ने सामग्रीलाई समेत मानिसहरुले बेवास्ता गर्ने गरेको पाइएको विज्ञले बताएका छन् ।
व्यक्तिगत श्रम स्वीकृतिमा जानेहरु बढेसँगै ठगी पनि बढेको विभागको भनाइ छ । विभागबाट आठ महिनामा पाँच लाख २५ हजार ५१३ जना श्रम स्वीकृति लिएर रोजगारीमा जाँदा व्यक्तिगतरुपमा ८१ हजार ९५८ जना श्रमिक विदेसिएका छन् । जसमा ६२ हजार ४१२ जना पुरुष र १९ हजार ५४६ जना महिला छन् । फागुन महिनामामात्र सात हजार ६४५ जना रोजगारीमा जाँदा पाँच हजार ९८६ जना पुरुष र एक हजार ६५९ जना महिला रहेका छन् ।
फागुनसम्म म्यानपावरविरुद्ध ७३० वटा उजुरी परेको विभागले जनाएको छ । विभागका राहत, उद्धार तथा समन्वय शाखामा आउने गरेका यस्ता उजुरीमध्ये हालसम्म ४११ वटा फस्र्योट भएका छन् । हालसम्म संस्थागत माध्यमबाट चार करोड ४३ लाख ४४ हजारभन्दा बढी क्षतिपूर्ति प्रदान गरिएको तथ्यांकमा देखिन्छ । संस्थाविरुद्ध पर्ने उजुरीमा करारअनुसार काम नभएर या पारिवारिक समस्याले नेपाल फर्किन चाहेको, काम गाह्रो भएर निरन्तरता दिन नसक्ने, विदेशमा गरिने स्वास्थ्य परीक्षणमा असफल भएकाजस्ता उजुरीहरु पर्ने गरेको शाखाको भनाइ छ । संस्थागत उजुरी परेको अवस्थामा विभागले समस्या हेरेर धरौटी रकमबाट क्षतिपूर्ति दिँदै आएको छ ।
गत आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा चार हजार ९०० भन्दा बढी वैदेशिक रोजगारसम्बन्धी उजुरी परेका थिए । जसमा ९० प्रतिशतभन्दा बढी व्यक्तिगत ठगीका उजुरी भएको विभागले जनाएको थियो । यस वर्षको आठ महिनामै चार हजारभन्दा बढी उजुरी पर्दा यस आवका ठगीका घटना अघिल्लो वर्षकोभन्दा बढी हुने देखिन्छ ।
