काठमाडौं- ‘दोस्रो जापान-नेपाल रोजगार सम्मेलन, २०२६’ मा रोजगारीका अवसर र कामदारको सुरक्षाको विषयमा छलफल हुने भएको छ । जापानको राजधानी टोकियोमा भोलि (मंगलबार) आयोजना हुने सम्मेलनमा उक्त विषयमा छलफल हुने जनाइएको छ ।
कार्यक्रममा सहभागी हुन नेपालबाट श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयका सचिव डा. दीपक काफ्ले र एक जना सहसचिव गत शुक्रबार नै जापान प्रस्थान गरिसकेको मन्त्रालयले जानकारी दिएको छ । उक्त सम्मेलनमा भाग लिन ५० भन्दा बढी म्यानपावर व्यवसायीसमेत सहभागी हुँदै छन् ।
जापानकोे महानगरीय औद्योगिक व्यापार केन्द्रले हामामात्सुचो-कानमा आयोजना गरिने कार्यक्रमले दुई देशबीचको रोजगार सहकार्यलाई व्यवस्थित बनाउने जनाइएको छ । आयोजकका अनुसार कार्यक्रममा रोजगारीका अवसर, कानुनी प्रक्रिया, आवश्यक कागजात, सामाजिक सुरक्षा, तलब सुविधाजस्ता विषयमा छलफल गरिने छ । कार्यक्रममा नेपालबाट म्यानपावर व्यवसायी, तालिम केन्द्र, रोजगारदातालगायत सहभागी हुने छन् । सो कार्यक्रमलाई जापानका न्यायमन्त्री हिरोशी हिरागुचीले उद्घाटन गर्ने तय भएको छ ।
कार्यक्रममा सहभागी हुन नेपाल वैदेशिक रोजगार व्यवसायी संघबाट प्रथम उपाध्यक्ष सुजितकुमार श्रेष्ठ, द्वितीय उपाध्यक्ष देवकुमार खोखाली, महासचिव महेशकुमार बस्नेत, कोषाध्यक्ष धनु गुरुङ, सदस्यद्वय रेखा शर्मा र भरत सापकोटा जापान गएका छन् । व्यवसायीको तर्फबाट महासचिव बस्नेतले प्रतिनिधित्व गर्ने संघका सचिव कुन्छादोर्जे डिम्दोङले जानकारी दिए । नेपालीहरुको सुरक्षा र रोजगारीकै विषयमा छलफल केन्द्रित हुने उनले बताए ।
यो सम्मेलन जापानमा बसोवास गर्दै रोजगारी खोजिरहेका नेपालीहरुका लागिसमेत महŒवपूर्ण हुने बुझिएको छ । उनीहरुले सम्मेलनमार्फत आफ्नो ज्ञान, अवसर र रोजगारदातासँग सम्बन्ध विस्तार गर्न सक्ने भनिएको छ । कार्यक्रम मंगलबार बिहान १० बजेदेखि बेलुकी ८ बजेसम्म हुने छ । कार्यक्रमअन्तर्गत सेमिनार, परामर्श तथा नेटवर्किङजस्ता सेसनहरु हुने छन् जसका लागि निःशुल्क प्रवेश गर्न पाइने व्यवस्था छ । सम्मेलनमा एक हजारभन्दा बढीको उपस्थिति हुने आयोजकले जनाएको छ ।
पछिल्लो समय जापानमा सीपयुक्त, प्राविधिक तथा व्यावसायिक कामदार जाने क्रम बढेको छ । जापानले १९ वटा क्षेत्रमा दक्ष विदेशी कामदार लग्दै आएको छ । जसअन्तर्गत नर्सिङ, व्यवस्थापन, मेसिन पाट्र्स, औद्योगिक मेसिनरी, निर्माण, अटोमोबाइल मर्मतसम्भार, कृषि, मत्स्यपालन, खाद्यपदार्थ उत्पादनलगायतका क्षेत्र रहेका छन् । यद्यपि, नेपालबाट भने आठवटा क्षेत्रको मात्र सीप परीक्षण गराउने प्रावधानले समस्या भएको व्यवसायीले बताउँदै आएका छन् ।
जापानको रोजगारी आकर्षक भएको र माग पनि राम्रो आइरहे पनि व्यक्तिगत श्रम स्वीकृति लिएर जानेहरुको संख्या नियन्त्रण नहुँदा समस्या देखिएको संघका सचिव डिम्दोङको भनाइ छ । यसका लागि सरकारले आवश्यक कदम चाल्न ढिला गर्न नहुने उनले बताए । ‘जापानको काम त भइरहेको छ तर व्यक्तिगतरुपमा जानेहरु घटेको छैन । गैरव्यवसायीले काम गर्न रोक्नुपर्छ । हामीलाई इजाजत दिएपछि जिम्मेवारी बहन गर्न पनि दिनप¥यो नि,’ उनले भने, ‘नेपाल सरकारले संस्थागतरुपमा पठाउने विषयलाई प्राथमिकतामा नराखेको पाइन्छ । यसबाट बिचौलियाले फाइदा लिइरहेको छ ।’
जापानले सन् २०१९ बाट ‘स्पेसिफाइड स्किल्ड वर्कर्स’ (एसएसडब्ल्यू) अन्तर्गत कामदार लग्दै आएको छ । यसरी जाने कामदारले महिनामा दुई लाखभन्दा बढी कमाउन सक्छन् । गत आव २०८१÷८२ मा २३ हजार ७१ युवा श्रम स्वीकृति लिएर जापान गएका थिए । जसमा एक हजार ५८१ जना म्यानपावर र १७ हजार १६३ जना व्यक्तिगत माध्यमबाट गएका थिए । त्यस्तै २०८०/८१ मा १३ हजार ८६४ जना जापान गएको तथ्यांक छ । जसमा एक हजार २०१ जना संस्थागत र नौ हजार २९९ जना व्यक्तिगत श्रम स्वीकृतिमा गएका थिए ।
