काठमाडौं– वैदेशिक रोजगारीमा महिलाहरूको आकर्षण बर्सेनि बढ्दै गएको छ । पछिल्लो १० वर्षमा नेपालबाट कूल ५९ लाख २२ हजार ४६४ जना वैदेशिक रोजगारीमा गएकामा चार लाख ६६ हजार ३१९ जना महिला रहेका छन् । उनीहरू खाडीदेखि विश्वका विभिन्न मुलुकमा गएका तथ्यांकमा देखिन्छ ।
उक्त अवधिको समग्र तथ्यांक हेर्दा रोजगारीका लागि विदेसिएका कूल नेपालीमध्ये महिलाको हिस्सा ७.८७ प्रतिशत छ । पुरुषको हिस्सा ९२.१३ प्रतिशत अर्थात् ५४ लाख ५६ हजार १४५ जना गएका छन् । आर्थिक वर्ष २०७२/७३ यताका हरेक आर्थिक वर्षको तथ्यांकले रोजगारीमा जाने महिलाहरूको संख्या क्रमशः बढेको देखाउँछ ।
आव ०७२/७३ मा कूल छ लाख ४० हजार ९८१ जना वैदेशिक रोजगारीमा जाँदा ३१ हजार ९३४ जना महिला थिए । उक्त आवमा विदेसिनेमा ४.९ प्रतिशत महिला थिए । आव २०७३/७४ मा महिलाको संख्या बढेको पाइन्छ । उक्त आवमा वैदेशिक रोजगारीमा गएका कूल छ लाख ४२ हजार ८५९ जनामध्ये महिलाको संख्या ३३ हजार ५२० जना रहेको थियो । यस आवमा महिलाको हिस्सा ५.२१ प्रतिशत कायम भएको देखिन्छ ।
यसैगरी आव २०७४/७५ मा थोरै बढेर महिलाको संख्या ५.३८ प्रतिशत हुन पुग्यो । त्यस वर्ष छ लाख १२ हजार ६८५ जना रोजगारीमा जाँदा महिला ३२ हजार ९६४ जना थिए । आव ०७५/७६ मा रोजगारीमा गएकाहरूको संख्या केही घटेको थियो । उक्त वर्ष पाँच लाख आठ हजार ८२८ जना रोजगारीमा जाँदा ६.३१ प्रतिशत अर्थात् ३२ हजार १२३ जना महिला गएका थिए ।
कोरोना महामारीका कारण आव ०७६/७७ मा रोजगारीमा जानेको संख्या झण्डै आधाले घटेको थियो । तर महिलाहरूको आकर्षण भने निरन्तर बढेको पाइन्छ । उक्त वर्ष तीन लाख ६८ हजार ४२३ मात्र रोजगारीमा गएका थिए जसमध्ये २८ हजार ४३३ जना महिला थिए । महिलाहरूको यो संख्या ७.७१ प्रतिशत हो ।
त्यसपछि आव ०७७/७८ मा महामारी उत्कर्षमा पुग्दा नेपालबाट रोजगारीमा जानेहरूको संख्या एक लाख ६६ हजार ६९८ जनामा सीमित भयो । अघिल्लो आवको तुलनामा महिलाहरूको उपस्थिति केही घटेको पाइन्छ । उक्त आवमा ६.८७ प्रतिशत अर्थात् ११ हजार ४५६ जना महिलामात्र रोजगारीमा गएका थिए ।
महामारीको अन्त्यसँगै ०७८/७९ बाट वैदेशिक रोजगारीले फेरि पुरानै लय समात्यो । त्यस वर्ष छ लाख ३० हजार ९० जना युवा रोजगारीका लागि विदेसिए । जसमा ४९ हजार १२८ जना महिला थिए । यो जुन कूल विदेसिएकामध्ये ७.७९ प्रतिशत हो ।
त्यसपछि ०७९/८० मा रोजगारीमा जाने महिला र पुरुष दुवैको संख्या बढेको थियो । उक्त आवमा सात लाख ७१ हजार ३२७ जना रोजगारीका लागि विभिन्न मुलुक गएका थिए । उक्त वर्ष ७२ हजार १३४ जना महिलाले वैदेशिक रोजगारीका लागि मुलुक छाडेका थिए, जुन उक्त आवमा विदेसिएका कूल संख्याको ९.३५ प्रतिशत हो ।
आव २०८०/८१ मा वैदेशिक रोजगारीमा महिलाहरूको उपस्थिति पहिलोपटक १० प्रतिशत नाघेको थियो । उक्त आवमा १०.८१ प्रतिशत अर्थात् ८० हजार १७२ जना महिला रोजगारीमा गएका थिए । त्यस वर्ष कूल सात लाख ४१ हजार २९७ जना रोजगारीमा गएका थिए ।
गत आर्थिक वर्ष ०८१/८२ मा हालसम्मकै सबैभन्दा बढी आठ लाख ३९ हजार २६६ जना रोजगारीमा गएका थिए । त्यस वर्ष रोजगारीमा जाने महिलाहरूको संख्या झण्डै एक लाख पुग्यो । उक्त आवमा ९४ हजार ४५५ जना महिला वैदेशिक रोजगारीका लागि विभिन्न मुलुक गएको तथ्यांक छ । उक्त संख्या सो आवमा वैदेशिक रोजगारीमा जान श्रम स्वीकृति लिएकामध्ये ११.२५ प्रतिशत हो ।
सरकारले खाडी मुलुकहरुमा घरेलु कामदार पठाउन प्रतिबन्ध लगाएको छ । सरोकारवालाहरुले घरेलु कामदारका लागि लगाइएको प्रतिबन्ध हटाउनुपर्ने माग गर्दै आएका छन् । यदि सरकारले घरेलु कामदारको प्रतिबन्ध हटाएको खण्डमा वैदेशिक रोजगारीमा जाने महिलाहरुको संख्या ह्वात्तै बढ्ने वैदेशिक रोजगार व्यवसायीहरु बताउँछन् ।
पछिल्लो १० वर्षमा वैदेशिक रोजगारीमा जान श्रम स्वीकृति लिने महिलाको संख्या
आव संख्या
२०७२/७३ ३१ हजार ९३४
२०७३/७४ ३३ हजार ५२०
२०७४/७५ ३२ हजार ९६४
२०७५/७६ ३२ हजार १२३
२०७६/७७ २८ हजार ४३३
२०७७/७८ ११ हजार ४५६
२०७८/७९ ४९ हजार १२८
२०७९/८० ७२ हजार १३४
२०८०/८१ ८० हजार १७२
२०८१/८२ ९४ हजार ४५५
स्रोतः वैदेशिक रोजगार विभाग
