अघिल्लो वर्षको साउन महिनाको तुलनामा यस वर्षको साउनमा ४० अर्ब ८१ करोड बढी रेमिट्यान्स भित्रिएको छ
समीक्षा अवधिमा वैदेशिक रोजगारीमा ६८ हजार ११० जना गएका थिए । जसमा संस्थागत र व्यक्तिगत माध्यमबाट ४४ हजार ४६६ जनाले श्रम स्वीकृति लिएका थिए भने २३ हजार ६४४ जनाले पुनः श्रम स्वीकृति लिएको तथ्याकं छ
बैंकिङ च्यानलबाहेक हुन्डी तथा अन्य अवैधानिक च्यानलबाटसमेत रकम भित्रिने गरेको छ
काठमाडौं - चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३को पहिलो महिनामा एक खर्ब ७७ अर्बभन्दा बढी विप्रेषण (रेमिट्यान्स) मुलुक भित्रिएको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकले हालै सार्वजनिक गरेको देशको वर्तमान आर्थिक तथा वित्तिय स्थितिका अनुसार गत साउन महिनामा एक खर्ब ७७ अर्ब ४१ करोड रेमिट्यान्सबाट प्राप्त भएको हो ।
राष्ट्र बैंकको उक्त प्रतिवेदनका अनुसार साउनमा विप्रेषण आप्रवाह २९.९ प्रतिशले वृद्धि भएको छ । अघिल्लो आर्थिक वर्ष २०८१/८२को सोही अवधिमा यस्तो आप्रवाह १७.७ प्रतिशले बृद्धि भइ एक खर्ब ३६ अर्ब ६० करोड रहेको थियो । अघिल्लो वर्षको साउन महिनाको तुलनामा यस वर्षको साउनमा ४० अर्ब ८१ करोड बढी रेमिट्यान्स भित्रिएको छ ।
प्रतिवेदनमा उल्लेख भएअनुसार समीक्षा अवधिमा अमेरिकी डलरमा विप्रेषण आप्रवाह २०.० प्रतिशले वृद्धि भइ एक अर्ब २७ करोड पुगेको छ । अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा यस्तो आप्रवाह १५.८ प्रतिशतले बृद्धि भइ एक अर्ब दुई करोड डलर पुगेको थियो । यस अवधिमा खुद द्वितिय आय अर्थात खुद ट्रान्सफर एक खर्ब ९३ अर्ब ८५ करोड पुगेको जनाइएको छ । अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा यस्तो आय एक खर्ब ४८ अर्ब आठ करोड रहेको जनाइएको छ ।
समीक्षा अवधिमा वैदेशिक रोजगारीमा ६८ हजार ११० जना गएका थिए । जसमा संस्थागत र व्यक्तिगत माध्यमबाट ४४ हजार ४६६ जनाले श्रम स्वीकृति लिएका थिए भने २३ हजार ६४४ जनाले पुनः श्रम स्वीकृति लिएको तथ्याकं छ । अघिल्लो आर्थिक वर्षमा ५९ हजार ५७५ जना रोजगारीमा विदेश गएका थिए । जसमा व्यक्तिगत र संस्थागत माध्यमबाट ३६ हजार ९२८ जना गएका थिए भने श्रम स्वीकृति नवीकरण गरेर २२ हजार ६४७ जना गएका थिए । अघिल्लो वर्षको साउनको तुलनामा यस आर्थिक वर्षको साउनमा आठ हजार पा“च सय ३५ जना बढी रोजगारीमा गएका छन् ।
पछिल्लो समय वैदेशिक रोजगारीमा जानेहरुको संख्या बढेसँगै मुलुकमा भित्रने रेमिट्यान्स पनि बढेको छ । विगतका आर्थिक वर्षका साउन महिनाको तथ्याकंले पनि रेमिट्यान्स भित्रने क्रम बढेको देखाउँछ । आर्थिक वर्ष २०७७/७८को साउनमा ९२ अर्ब ७१ करोड रेमिट्यान्स आएको थियो । त्यस्तै, २०७८/७९को साउन महिनामा ७५ अर्ब ९६ करोड, २०७९/८०मा ९२ अर्ब २१ करोड, २०८०/८१मा एक खर्ब १६ अर्ब दुई करोड र २०८१/८२मा एक खर्ब ३६ अर्ब ९३ करोड रेमिट्यान्स आएको थियो ।
उक्त पाँच आर्थिक वर्षको तथ्याकं हेर्दा आर्थिक वर्ष २०८०/८१को साउनबाट मुलुक भित्रने रेमिट्यान्स एक अर्ब नाघेको देखिएको छ । विगतका आर्थिक वर्षको पहिलो महिनाको तुलनामा यस आर्थिक वर्षको साउनमा भित्रिएको रेमिट्यान्स सबैभन्दा बढी हो ।
राष्ट्र बैंकले उल्लेख गरेको कूल रेमिट्यान्स रकममा वैदेशिक रोजगारीमा गएका नेपालीले वैधानिक रुपमा पठाएको रकममात्र समेटिएको छ । बैंकिङ च्यानलबाहेक हुन्डी तथा अन्य अवैधानिक च्यानलबाटसमेत रकम भित्रिने गरेको छ । त्यस्तो रकम राष्ट्र बैंकको प्रतिवेदनमा समेटिएको हुँदैन । नेपाल सरकारका पछिल्ला अध्ययनहरुका अनुसार अझै पनि यसवापतको ठूलो रकम अवैधानिक माध्यमबाट आउने गरेको छ । कुन मुलुकबाट कति रकम वैधनिक माध्यमबाट आउ“छ भन्ने विवरण राख्न कठिन हुन थालेको राष्ट्र बैंकका अधिकारीहरु बताउँछन् ।
मुलुकको अर्थतन्त्रको एक तिहाइ हिस्सा रेमिट्यान्सले ओगटेको सरकारी तथ्याकं छ । जसले मुलुकको अर्थतन्त्रमा ठूलो योगदान पुर्याउँदै आएको छ । यद्यपि यसबाट आएको रकम उत्पादनमुलक क्षेत्रमा लगानी हुन नसकेको विज्ञको चिन्ता छ ।
