काठमाडौं- आइतबार ताहाचालस्थित वैदेशिक रोजगार विभागमा पुग्दा कर्मचारीहरुलाई भ्याइनभ्याइ थियो । तर, यसरी कर्मचारी व्यस्त भएको विगतको जस्तो सेवाग्राहीको चापले होइन, आफू काम गर्ने स्थान तयार गर्ने चटारोमा थिए उनीहरु ।
जेन-जी आन्दोलनका क्रममा आगजनीले ध्वस्त बनाएपछि विभागका कर्मचारीहरु सरसफाइ र कार्यकक्ष तयारीमा व्यस्त बनेका हुन् । विभागको आगजनी भएको ‘ए ब्लक’मा भएका बचेखुचेका सामानहरुलाई क्षति नभएको ‘बी ब्लक’मा लैजाँदै थिए । कोही नजलेको शाखाबाट दराज, टेबल बोक्दै थिए त कोही फाइलहरु मिलाउँदै थिए । कोही बचेका सामान सुरक्षित ठाउँतर्फ राख्दै थिए । कुर्सी, कम्प्युटर, प्रिन्टरजस्ता अत्यावश्यक सामग्री जलेकाले थोरै संख्यामा नयाँ सामग्रीहरु पनि ल्याइँदै गरेको देखिथ्यो । त्यसो त आइतबारबाट कार्यालयमै उपस्थित भएर काम गर्ने भनिएकाले व्यवस्थापनको काम शनिबारबाटै थालिएको थियो । आइतबार पनि सबैजना बिहान ७ः०० बजेबाटै यो काममा जुटेका थिए । तर प्रणाली मिलाउने, पुरानो कार्यकक्ष साटफेर गर्नुपर्ने, फाइलहरु छानविन गर्ने, नयाँ सामान थप्नेलगायत धेरै काम भएकाले नभ्याएको कर्मचारीहरु बताउँदै थिए । आइतबार तत्काल श्रम स्वीकृति लिनुपर्नेजस्ता अत्यावश्यक कामहरु भने भए । आज (सोमबार)बाट पूर्णरुपमा काम थाल्ने विभागले जानकारी दिएको छ ।
आगलागी भएको भवनमा रहेका लेखा, निर्देशक तथा महानिर्देशकको कार्यकक्ष, सहायता कक्ष, अनुगमनजस्ता शाखाहरु पूर्णरुपमा जलेका छन् । संस्था शाखा, सर्भर र प्रहरी शाखा भने पछाडिपट्टी भएकाले आगोले भेटेको छैन । राहत तथा उद्धार शाखामा तोडफोड र आगजनी भए पनि पूर्ण क्षति भएको छैन । यद्यपि, उक्त भवनमा बसेर काम गर्न सक्ने अवस्था नभएको विभागका विभागका सूचना अधिकारी टीकाराम ढकालले बताए । उनका अनुसार अब सबै कर्मचारी श्रम स्वीकृति प्रदान गर्ने माथिल्लो भवनमा अटाएर काम गर्ने छन् । मुलुकभर परेको विपत्तिलाई मध्यनजर गर्दै कर्मचारीहरु पनि जसरी हुन्छ काम नियमित गर्न तयार रहेको ढकालले बताए । विभागका कतिपय काम भने सुरुबाटै गर्नुपर्ने अवस्था रहेको उनी बताउँछन् । ‘कतिपय काम सुरुबाटै गर्नुपर्ने देखिन्छ । जस्तो, कर्मचारीहरुका ल्यापटप, कम्प्युटर जलेपछि व्यक्तिगत फाइलहरु नष्ट भएका छन् । त्यस्तै, कालीमाटी प्रहरी चौकीबाट सबै थुनुवा भागेका छन् । उनीहरु नभएपछि नयाँबाट काम थाल्नुपर्ने भएको छ,’ ढकालले भने, ‘दर्ता चलानीको काम पनि नयाँबाटै सुरु गर्नुपर्ने हुन्छ । मुद्दा, राहत, उद्धार र श्रम स्वीकृतिका फाइलहरु भने सुरक्षित भएको हुँदा जहाँबाट काम छोडेका छौं त्यहीँबाट काम अघि बढाउनसक्ने अवस्था छ ।’ अत्यन्तै महत्वपूर्ण रहेको म्यानपावर व्यवसायीले राखेको धरौटीको हिसाबकिताब राख्ने खाता पनि पूरै जलेको सूचना अधिकारी ढकालले बताए । साथै, लेखाका अडिट हुन बाँकी रहेका कागजातहरु, बिल भर्पाइ, भौचरलगायत पनि जलेर नष्ट भएको जनाइएको छ । अब के–कसरी काम अघि बढाउने भनेर श्रम मन्त्रालयलाई पनि पत्र लेख्ने उनले बताए ।
विभागले वैदेशिक रोजगारसम्बन्धी कसुर गरेर जेलबाट भागेका थुनुवाहरु आफैं सम्पर्कमा नआए विभागसँग पक्राउ पुर्जी भएकाले पुनः पक्राउ गरी अनुसन्धान अघि बढाउने बताएको छ । आगलागीबाट विभागमा कति क्षति पुग्यो भन्ने विषयमा वडा कार्यालय र प्रहरीलाई पत्र पठाएर मुचुल्का उठाउन आग्रह गरिसकेको जानकारी दिइएको छ ।
यसरी जलाइयो विभाग
मंगलबार अर्थात् भदौ २४ गते विभागमा कर्मचारीहरु थिएनन्, छ जना सुरक्षा गार्डहरु भने थिए । दिनभरि विभिन्न सरकारी कार्यालय जलाइएका खबर उनीहरु पनि हेर्दै थिए । करिब ४ः१५ बजेतिर चार-पाँच जना आएर विभागको अघिल्लो भागमा आगजनी गरेर गए । त्यसको केही बेरमा अर्को समूह आएर थप आगजनी तथा तोडफोड गर्यो ।
‘सुरुमा चार-पाँच जना आएर त्यो झ्याल भएपट्टि आगो लगाए । एकछिनमा फेरि आए । पछि आएका धेरै थिए । जलाउनपर्छ जलाउनपर्छ-जलाउनपर्छ भन्दै आएका थिए । नाराबाजीचाहिँ भएको थिएन,’ एक सुरक्षा गार्डले भने, ‘सानो-सानो फायर एक्सटिन्गुइसरहरु थियो । त्यसले छुँदै छोएन । पछि राति पानी हालेर अलिअलि निभाइयो । भोलिपल्टसम्म बलिरहेको थियो । बिहीबारसम्मै आगो थियो छेउपट्टी त । दराजभित्रैबाट सल्किरहेको रहेछ ।’
त्रासमा व्यवसायी
मुलुकमा बेलाबेला हुने तोडफोडका गतिविधिले रोजगारदातामा नराम्रो छाप छोड्ने व्यवसायीले बताएका छन् । पछिल्लो घटनाले व्यवसायीलाई त्रासमा पारेको वैदेशिक रोजगार व्यवसायी गणतान्त्रिक मञ्चका अध्यक्ष धनलाल जैसीले बताए । ‘यो आन्दोलनपछि विदेशस्थित कम्पनीहरुले पनि नेपालबाट कामदार लग्दा नेपालीहरु यतिसम्म मूर्खता पनि अपनाउन सक्छन्, जनधनको क्षति पनि हुनसक्छ भनेर डराउनसक्ने अवस्था रह्यो ।
अर्कोतर्फ जो विदेश जान भनेर काठमाडांैसम्म आइसकेको अवस्था छ, त्यसबाट उहाँहरुलाई आर्थिक भार परेको छ,’ जैसीले भने । भनेको समयमा कामदार पठाउन नसक्दा कम्पनीलाई धेरै ठूलो नोक्सानी हुने भएकाले नेपालीहरु लैजानका लागि विदेशस्थित कम्पनीहरुले पनि सोच्नुपर्ने अवस्था रहेको अध्यक्ष जैसीले बताए ।
