मुलुकमा मनसुन भित्रिइसकेको छ । लामो समय पानी नपर्दा बढेको सुक्खापन र बढ्दो तापक्रमको प्रभावमा परेका देशभरका नागरिकलाई मनसुन भित्रिएपछिको वर्षाले राहत दिलाएको छ । खेतीको सिजन भएकोले आकाशेपानीको भर पर्नुपर्ने किसानहरुलाई पनि राहत पुगेको छ । यी त मनसुनले पारेको सकारात्मक प्रभाव हुन् । तर, मनसुनसँगै विपद्को जोखिम पनि ह्वात्तै बढेको छ । मनसुनजन्य विपद्ले देशका विभिन्न स्थानमा क्षति पु¥याउने क्रम सुरु भएको छ ।
बुधबारमात्रै मुलुकभर बाढीपहिरो, चट्याङलगायतको विपत्तिले ठूलो जनधनको क्षति पु¥याएको छ । एकैदिन विपद्मा परी १६ जनाको ज्यान गएको छ । मनसुनको सुरुआतमै यति धेरै मानवीय क्षति हुनु दुःखद् विषय हो । लमजुङ, कास्की, सुनसरी, ओखलढुंगा, सुनसरी, स्याङजा, कैलालीलगायत २९ जिल्ला बाढीपहिरो र चट्याङबाट प्रभावित भएका राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले उल्लेख गरेको छ । बुधबार साँझसम्म बाढीपहिरो र चट्याङका ४४ वटा घटना भएका छन् । प्राधिकरणका अनुसार क्षतिका पूरा विवरण अझै आइसकेको छैन ।
बुधबार विपद्बाट सबैभन्दा बढी जनधनको क्षति लमजुङमा भयो । त्यहाँको क्व्होलासाथार गाउँपालिका–३ बगुमस्थित पच्युटोलमा तीनवटा घर पहिरोले पुरिँदा चार जनाको मृत्यु भएको छ । एक जना घाइते भएका छन् । पहिरोले लमजुङकै दोर्दी गाउँपालिकामा–९ मा घर भत्किँदा एक जनाको मृत्यु भएको छ । प्राधिकरणका अनुसार कास्कीमा दुई बालबालिकाको पहिरोले पुरिएर मृत्यु भएको छ । एक महिला गम्भीर घाइते भएका छन् । रातभरको अविरल वर्षाका कारण आएको पहिरोले घर पुर्दा उक्त घटना भएको बताइएको छ । कास्कीको मादी गाँउपालिका–५ चितेपानी र पोखरा महानगरपालिका–२७ आरूपाटामा पहिरोले क्षति पु¥याएको हो ।
कोशी प्रदेशअन्तर्गत मोरङको रतुवामाई नगरपालिका–५ मा भारी वर्षाका कारण पानी जमेको खाल्डोमा परी एक जनाको मृत्यु भएको छ । मोरङको रंगेलीमा रहेको घाँगी खोलामा आएको बाढीमा एक जना बेपत्ता भएका छन् । कोशीकै ओखलढुंगाको चिसंखुगढी गाउँपालिका–५ थुम्कीमा पहिरोले घर पुरिँदा एक महिलाको मृत्यु भएको छ । स्याङजाको पुतलीबजार नगरपालिका–१४ पुतलीखेतमा आँधीखोलाले बगाउँदा एक युवकको मृत्यु भएको छ ।
बाढीपहिरोमात्रै होइन चट्याङले पनि विभिन्न जिल्लामा ज्यान लिएको छ । रोल्पाको सुनछहारी गाउँपालिका–३ बाहिरी गाममा दुई जनाको चट्याङ लागेर मृत्यु भएको छ । कैलालीको जोशीपुर गाउँपालिका–३ र धनगढी उपमहानगरपालिका–१८ मा चट्याङले एक–एक जनाको ज्यान लिएको छ । चट्याङबाटै कपिलवस्तुमा पनि दुई जनाको मृत्यु भएको छ । जिल्लाको यशोधरा गाउँपालिका–८ भैसहियामा उक्त घटना भएको हो ।
यी घटनाले देशभर विपद्को जोखिम बढेको देखाउँछ । त्यसैले जोखिम न्यूनीकरणमा तीनै तहका सरकार, सुरक्षा निकाय र सरोकारवाला सबै लाग्न जरुरी देखिएको छ । विपद् कुन बेला आउँछ पत्तो हुँदैन । सम्भावित जोखिम क्षेत्रमा २४ सै घण्टा सतर्क रहौं ।
