काठमाडौं– श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयले वैदेशिक रोजगारीको नाममा ठगी बढ्दै गइरहेको भन्दै सचेत रहन आग्रह गरेको छ । मन्त्रालयले पछिल्लो समय युरोप, अमेरिका, जापान, कोरिया, इजरायललगायतका मुलुकमा रोजगारीका लागि पठाउने भन्दै भइरहेको ठगीप्रति गम्भीर ध्यानाकर्षण भएको उल्लेख गरेको छ ।
मन्त्रालयले सोमबार एक विज्ञप्ति जारी गर्दै वैदेशिक रोजगारीलाई सुरक्षित, मर्यादित, पारदर्शी र व्यवस्थित गराउन आवश्यक नीतिगत, कानुनी एवं संस्थागत प्रबन्ध गरी यस क्षेत्रमा हुने ठगी नियन्त्रण गर्न सरकारले अधिकतम प्रयास गरिरहेको बताएको छ । यसका लागि आम सरोकारवालाहरुको पनि उत्तिकै सक्रियता अवश्यक रहेको मन्त्रालयले उल्लेख गरेको छ ।
वैदेशिक रोजगार ऐन, २०६४ को दफा ४३ बमोजिम कुनै पनि व्यक्ति वा संस्थाले इजाजतपत्र नलिई वैदेशिक रोजगार व्यवसाय सञ्चालन गरेमा वा कसैलाई वैदेशिक रोजगारमा लगाइदिन्छु भनी झूठो आश्वासन दिई वा प्रलोभन देखाएर कुनै रकम लिएमा वा विदेश पठाएमा त्यसरी लिएको रकम र सोको ५० प्रतिशतले हुने रकम हर्जनाबापत असुल गरी त्यस्तो व्यक्तिलाई विदेश जान र आउन लागेको खर्चसमेत भराई निजलाई तीन लाख रुपैयाँदेखि पाँच लाख रुपैयाँसम्म जरिवाना र तीन वर्षदेखि सात वर्षसम्म कैद सजाय हुने कानुनी व्यवस्था रहेको मन्त्रालयले उल्लेख गरेको छ ।
मन्त्रालयले उल्लिखित कानुनी व्यवस्थाविपरीत वैदेशिक रोजगारीमा जान इच्छुक नेपाली नागरिकलाई आकर्षक रोजगारीको प्रलोभन देखाउने र विभिन्न देशमा रोजगारीको अवसर छ भनेर सामाजिक सञ्जालहरुमा भ्रामक सूचना प्रेषित गर्ने र आम नागरिकमा भ्रम सिर्जना गरी आर्थिक रुपमा ठगी गर्ने गरेको पाइएको बताएको छ । यस्ता गैरकानुनी कार्य नियन्त्रण गर्न मन्त्रालय, मन्त्रालयअन्तर्गतका निकाय तथा सरकारका अन्य नियमनकारी निकायहरु प्रतिबद्ध रहेको मन्त्रालयको भनाइ छ ।
मन्त्रालयले विदेशमा रोजगारीका लागि जाने तीन किसिमका विधिसमेत उल्लेख गरेको छ । जसमा सरकार–सरकारबीच सम्झौता भई कार्यान्वयनमा रहेको जिटुजी प्रणाली, इजाजतप्राप्त संस्थाबाट आधिकारिक र कानुनी प्रक्रिया पूरा गरी वैदेशिक रोजगारीमा जाने÷पठाउने प्रणाली र व्यक्तिगत प्रयासमा सम्बन्धित देशको रोजगारदातासँग श्रम सम्झौता तथा भिसा प्राप्त गरी श्रम स्वीकृति लिएर जाने प्रणाली रहेको विज्ञप्तिमा जनाइएको छ ।
वैदेशिक रोजगारीका क्रममा हुनसक्ने ठगीबाट बच्न वैदेशिक रोजगारीमा जाने प्रक्रिया सुरु गर्नु अगाडि इजाजतपत्र प्राप्त संस्थामार्फत प्रक्रिया अगाडि बढाउन मन्त्रालयले आग्रह गरेको छ । ‘कुनै पनि संस्था इजाजतपत्र प्राप्त हो वा होइन र वैदेशिक रोजगारका लागि पूर्वस्वीकृति लिएको छ वा छैन भनी वैदेशिक रोजगार विभागको वेबसाइटमार्फत यकीन गर्न, कोही कसैको प्रलोभनमा परी विनाप्रमाण तोकिएको शुल्कभन्दा बढी रकम नदिन, वैदेशिक रोजगारी प्रयोजनका लागि तोकिएको सेवा शुल्क संस्थाको बैंक खातामार्फत मात्र बुझाउनसमेत सूचित गरिन्छ,’ मन्त्रालयले जारी गरेको विज्ञप्तिमा उल्लेख गरिएको छ ।
वैदेशिक रोजगारसम्बन्धी आवश्यक सूचना, जानकारी, गुनासो एवं उजुरीका लागि ‘श्रमाधान कल सेन्टर’मार्फत वा प्रत्यक्ष रुपमा मन्त्रालय वा मन्त्रालयअन्तर्गतका निकायमा सम्पर्क गर्न पनि मन्त्रालयले आग्रह गरेको छ ।
