काठमाडौं - वैदेशिक रोजगार सुधारका लागि श्रममन्त्री–बैरो संघबीच जेठ १९ मा निर्णायक वार्ता हुने भएकाे छ । वैदेशिक रोजगार क्षेत्रका गम्भीर समस्या समाधान, नीतिगत सुधार तथा व्यवसायीहरूको हकहितका विषयमा श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्री रामजी यादव र नेपाल वैदेशिक रोजगार व्यवसायी संघ (बैरो संघ) बीच निर्णायक छलफलको अन्तिम तयारी हुने भएकाे हाे ।
श्रममन्त्री यादव र संघबीच जेठ १९ गते निर्णायक वार्ता हुने निश्चित भइसकेको छ । सो वार्ताका लागि अध्यक्ष भुवनसिंह गुरुङसहित कार्यसमितिलाई मन्त्रालयमा उपस्थित हुन औपचारिक पत्र पठाइसकेको श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयले जनाएको छ । यहीबीच संघभित्र केही समूहले नियोजित रूपमा कृत्रिम विवाद सिर्जना गर्न सक्रिय भएको भन्दै अध्यक्ष गुरुङले सम्पूर्ण व्यवसायीलाई एकताबद्ध हुन र भ्रमको पछाडि नलाग्न आग्रह गरेका छन् ।
केही दिनअघि अध्यक्ष गुरुङ नेतृत्वको टोलीले श्रममन्त्री यादवसँग गरेको महत्वपूर्ण भेटमा वैदेशिक रोजगार क्षेत्र सुधारका लागि स्पष्ट खाका प्रस्तुत गरिएको थियो । भेटका क्रममा व्यवसायीहरूले भोगिरहेका प्रशासनिक समस्या, “फ्री भिसा, फ्री टिकट” नीतिको व्यवहारिक जटिलता, श्रमिक लागत, मागपत्र प्रमाणीकरण, भिसा प्रक्रिया, विभागीय दबाब तथा अन्तर्राष्ट्रिय श्रम बजारसँग सम्बन्धित विषयमा गम्भीर छलफल भएको थियो ।
सोही छलफललाई निरन्तरता दिन मन्त्रालयले संघलाई पुनः औपचारिक रूपमा बोलाएको अवस्थामा केही समूहले संघभित्र अस्थिरता र भ्रम सिर्जना गर्ने प्रयास थालेको गुरुङ पक्षको आरोप छ । उनीहरूका अनुसार केही व्यक्तिहरू वार्ता बिथोल्ने र व्यवसायीलाई अन्योलमा पार्ने गतिविधिमा सक्रिय छन् ।
अध्यक्ष गुरुङले सरकारसँग वैदेशिक रोजगार क्षेत्र सुधारका लागि सार्थक संवाद भइरहेका बेला संस्थाभित्र कृत्रिम विवाद खडा गर्नु व्यवसायी हितविपरीत भएको बताए । “आजको आवश्यकता संस्था भाँड्ने होइन, व्यवसायीहरूको अस्तित्व जोगाउने हो । सरकारसँग गम्भीर छलफल भइरहेका बेला बैठक बिथोल्ने, भ्रम फैलाउने र संघलाई कमजोर बनाउने प्रयास अत्यन्त दुःखद छ,” उनले भने ।
उनले वैदेशिक रोजगार क्षेत्र अहिले इतिहासकै जटिल मोडमा रहेको उल्लेख गर्दै व्यवसायीहरू प्रशासनिक दबाब, नीतिगत अन्योल, अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिस्पर्धा र आर्थिक अस्थिरतासँग जुधिरहेको बताए । यस्तो अवस्थामा संस्था कमजोर पार्ने गतिविधिले सम्पूर्ण व्यवसायी समुदायलाई असर गर्ने उनको चेतावनी छ । संघले श्रममन्त्रीसमक्ष बुझाएको ज्ञापनपत्रमा व्यवहारिक नीतिगत सुधार, श्रमिकमैत्री तथा व्यवसायमैत्री वातावरण निर्माण र जिम्मेवार व्यवसाय सञ्चालनका लागि स्पष्ट सुझाव प्रस्तुत गरिएको छ । विशेषगरी “फ्री भिसा, फ्री टिकट” नीतिको पुनरावलोकन, वास्तविक लागतअनुसार शुल्क संरचना निर्धारण, मागपत्र प्रमाणीकरण सहज बनाउने, विदेशस्थित श्रम सहचारीलाई प्रभावकारी बनाउने तथा विभागीय प्रक्रियालाई पारदर्शी र व्यावहारिक बनाउन माग गरिएको छ ।
मन्त्रालय स्रोतका अनुसार श्रममन्त्री यादवले समेत संघले उठाएका विषयलाई गम्भीर रूपमा लिँदै आवश्यक सुधारका लागि मन्त्रालय सकारात्मक रहेको संकेत दिएका छन् । यही कारण अहिलेको संवादलाई वैदेशिक रोजगार क्षेत्र सुधारको महत्वपूर्ण अवसरका रूपमा हेरिएको छ । तर यही संवेदनशील समयमा केही समूहले सामाजिक सञ्जालमार्फत भ्रम फैलाउने, जिल्ला प्रशासन कार्यालयको पत्रलाई तोडमोड गरेर प्रचार गर्ने तथा संघको वैधानिक नेतृत्वमाथि अनावश्यक विवाद ल्याउने प्रयास गरेको अध्यक्ष गुरुङको आरोप छ ।
गुरुङले असहमति जनाउँदै राजीनामा दिएका सदस्यहरूको राजीनामा अस्वीकृत गर्दै वर्तमान परिस्थितिमा विभाजन होइन, एकता आवश्यक रहेको सन्देश दिएका छन् । उनको उक्त निर्णयलाई धेरै व्यवसायीहरूले सकारात्मक रूपमा लिएको बताइएको छ । संघका पूर्वअध्यक्ष प्रेमबहादुर कटवाल, रोहन गुरुङलगायत वरिष्ठ व्यवसायीहरूले अहिलेको समय संघर्षको होइन, मिलेर अगाडि बढ्ने समय भएको बताएका छन् ।
अध्यक्ष गुरुङले जिल्ला प्रशासन कार्यालयले दिएको पाँच बुँदे निर्देशनलाई संघले सम्मानपूर्वक पालना गरिरहेको स्पष्ट पार्दै उक्त पत्रमा कतै पनि वर्तमान कार्यसमितिलाई अवैधानिक भनिएको वा अर्को समूहलाई आधिकारिकता दिइएको उल्लेख नभएको बताए । “हामी विधि, विधान र कानुनी प्रक्रियाअनुसार अघि बढिरहेका छौं । अहिले व्यक्तिगत महत्वाकांक्षा पूरा गर्ने समय होइन, हजारौं व्यवसायीको भविष्य जोगाउने समय हो,” उनले भने ।
उनले संघ कुनै व्यक्तिको निजी सम्पत्ति नभई सम्पूर्ण व्यवसायीहरूको साझा संस्था भएको उल्लेख गर्दै अफवाह र उत्तेजनाको पछि नलाग्न व्यवसायीहरूलाई आग्रह गरेका छन् । यसबीच व्यक्तिगत शोकका बीच पनि व्यवसायीहरूको हितका लागि निरन्तर सक्रिय रहेको विषयले धेरै व्यवसायीलाई भावुक बनाएको छ । आफ्ना बुबाको निधनपछि काजकिरियामा बसेकै अवस्थामा पनि मन्त्रालय र सरोकारवाला निकायसँग निरन्तर संवादमा सक्रिय रहँदा केही समूहले विवाद सिर्जना गर्न खोज्नु गैरजिम्मेवार कार्य भएको व्यवसायीहरूको भनाइ छ ।
“म व्यक्तिगत रूपमा कठिन परिस्थितिमा हुँदाहुँदै पनि व्यवसायीहरूको भविष्य बचाउन जिम्मेवारी निभाइरहेको छु । यस्तो अवस्थामा समेत संस्था भाँड्ने प्रयास हुनुको मूल्यांकन व्यवसायीहरूले स्वयं गर्नेछन्,” गुरुङले बताए । व्यवसायीहरूका अनुसार अहिलेको आवश्यकता आन्तरिक शक्ति संघर्ष होइन, सरकारसँग एकताबद्ध रूपमा उभिएर वैदेशिक रोजगार क्षेत्रलाई सुरक्षित, सम्मानित र व्यवस्थित बनाउनु हो । यही कारण गुरुङ नेतृत्वले अघि सारेको एकता, संवाद र सुधारको अभियानलाई सकारात्मक रूपमा हेरिएको छ ।
