- साउदी अरेबिया, युएई, कतार, ओमान, यमन, जोर्डन, टर्की, इजरायल, कुवेत, बहराइन, इराक र लेबनानका लागि नयाँ श्रम स्वीकृति खुला
काठमाडौं- इजरायल-अमेरिका र इरानबीच चलेको द्वन्द्वका कारण डेढ महिनाभन्दा बढी समययता बन्द भएको खाडीको रोजगारी खुलेको छ । सरकारले खाडी क्षेत्रसहित पश्चिम एसियाका १२ वटा मुलुकमा सबै प्रकारका श्रम स्वीकृति सोमबारदेखि खुला गरेको हो ।
वैदेशिक रोजगार विभागले सोमबार जारी गरेको सूचनाअनुसार साउदी अरेबिया, संयुक्त अरब इमिरेट्स (युएई), कतार, ओमान, यमन, जोर्डन, टर्की, इजरायल, कुवेत, बहराइन, इराक र लेबनानका लागि स्थगन गरिएको नयाँ श्रम स्वीकृति खुला गरिएको छ । अब संस्थागत तथा व्यक्तिगत रुपमा यी मुलुकमा पहिलोपटक रोजगारीमा जान चाहनेले श्रम स्वीकृति पाउने छन् । त्यस क्षेत्रमा जारी युद्ध केही शान्त भएपछि सरकारले पुनः श्रम स्वीकृति भने यसअघि नै खुला गरिसकेको छ ।
विभागका अनुसार सोमबार नै परराष्ट्र मन्त्रालयको सचिवस्तरीय समितिले सबै प्रकारका रोजगारी खुलाउन श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयलाई पत्राचार गरेको थियो । परराष्ट्रको सिफारिसमा श्रम मन्त्रालयले रोजगारी खुलाउने निर्णय गरेको हो ।
श्रम स्वीकृति खुलेसँगै व्यवसायी र कामदार दुवैलाई राहत मिल्ने अपेक्षा गरिएको छ । इजाजतप्राप्त अधिकांश संस्था (म्यानपावर) खाडीका छ वटा मुलुक र मलेसियाको रोजगारीमा निर्भर छन् ।
यसबाहेक मौरिसस, साइप्रस, जोर्डन, जापानजस्ता मुलुकमा केही कामदार पठाउने गरेका छन् । नेपाली कामदारहरुको प्रमुख रोजगार गन्तव्य खाडी क्षेत्र द्वन्द्वले प्रभावित हुँदा पछिल्लो महिना (चैत) नेपालबाट एक जना पनि कामदार जान पाएनन् । कामदार पठाउन नपाएपछि व्यवसाय बन्द गर्ने अवस्थामा पुग्न थालेको वैदेशिक रोजगार व्यवसायीहरुले गुनासो गर्दै आएका थिए । नयाँ श्रम स्वीकृति खुलेसँगै पुनः आशा जागेको एक व्यवसायीले बताए ।
यसबीचमा पश्चिम एसियाको रोजगारी बन्द हुँदा भिसा लागेर जान तयार भएका सात हजार ८८८ जना कामदारको रोजगारी गुम्ने अवस्थामा पुगेको भन्दै नेपाल वैदेशिक रोजगार व्यवसायी संघले सरकारको ध्यानाकर्षण गराएको थियो । श्रम स्वीकृति नवीकरण खुलाउने तर नयाँलाई नखुलाउने निर्णय अव्यावहारिक र श्रमिकको हितमा नभएको संघको दाबी थियो । रोजगारी खुलाउने निर्णयले धेरै श्रमिक आर्थिक भार र रोजगारी गुम्नबाट जोगिएको संघका अध्यक्ष भुवनसिंह गुरुङले बताए ।
‘सात हजारभन्दा बढी श्रमिकमध्ये थोरैको भिसाको म्याद सक्किसकेको छ । यसको यकीन तथ्यांक निकाल्न बाँकी छ,’ उनले प्रभावसँग भने, ‘म्याद सकिएकाहरुको पनि केही आर्थिक भार व्यहोर्दा प्रक्रिया अगाडि बढाउन सकिएला । सरकारको यो निर्णयले धेरै कामदारको रोजगारी सुरक्षित भएको छ ।’
इजरायल र अमेरिकाले इरानमाथि आक्रमण गरेपछि इरानले खाडी मुलुकहरुमा रहेका अमेरिकी बेस क्याम्पलाई लक्षित आक्रमण तीव्र बनाएको थियो । जसबाट त्यस क्षेत्रमा सुरक्षा संवेदनशीलता बढेको भन्दै सरकारले पश्चिम एसियाका १२ मुलुकमा गत फागुन १७ गते सबै प्रकारका श्रम स्वीकृति स्थगित गरेको थियो । छुट्टीमा आएका श्रमिकको रोजगारी गुम्ने अवस्थालाई मध्यनजर गर्दै गत चैत ३ गते साउदी अरेबिया, संयुक्त अरब इमिरेट्स (युएई), कतार, ओमान, यमन, जोर्डन र टर्की गरी सातवटा मुलुकको पुनः श्रम स्वीकृति खुला गरिएको थियो । त्यस्तै परराष्ट्रको सिफारिसमा गत वैशाख २ गते थप चार मुलुक इजरायल, कुवेत, बहराइन र लेबनानको पुनः श्रम स्वीकृति खुलाइएको थियो । इराकको आधिकारिक भिसा प्राप्त गरेका नेपालीले भने नेपाल आएको बेला श्रम स्वीकृति पाउने व्यवस्था गरिएको छ ।
प्रत्येक वर्ष तीन लाखभन्दा धेरै नेपाली श्रमिक पहिलोपटक पश्चिम एसियाको रोजगारीमा जाने गरेको वैदेशिक रोजगार विभागको तथ्यांक छ । परराष्ट्रकाअनुसार पश्चिम एसियाका १६ वटा मुलुकमध्ये १२ वटामा १७ लाख २९ हजारभन्दा बढी नेपाली छन् । युद्धको जोखिमका कारण घर फर्कन चाहेको भन्दै ८७ हजारभन्दा धेरैले मन्त्रालयको पोर्टलमा आफ्नो नाम टिपाएका थिए । तीमध्ये केहीलाई सरकारले उद्धार गरेको थियो ।
