काठमाडौं- मलेसियाले आप्रवासी श्रमिक भर्नाका लागि विवादित व्यक्तिले स्थापना गरेको भर्ती प्रणाली कार्यान्वयनमा ल्याउने तयारी गरिरहेको पाइएको छ । श्रम उद्योगका प्रभावशाली व्यक्ति मानिने बंगाली मुलका मलेसियन नागरिक डाटुक सेरी अमिनुल इस्लाम अब्दुल नोरको संस्था बेस्टिनेट एसडिएन बिएचडीले विकास गरेको श्रम प्रणाली कार्यान्वयनमा ल्याउन लागेपछि एकाधिकारको आशंका गर्न थालिएको छ ।
हाल रोजगारीमा जाने श्रमिकहरु लाखौं तिरेर मलेसिया गइरहेका छन् । नयाँ प्रणालीअनुसार कम्पनीहरुले कामदारलाई मध्यस्थकर्तामार्फत नभई सीधै भर्ना गर्न सक्ने भनिएको छ । ‘द युनिभर्सल रिक्रुटमेन्ट एड्भान्सड प्लाटफर्म’ (टियुआरएपी)को डिजिटल पोर्टलमा रोजगारदाताले ‘साइन अप’ गरेर कामदार भेट्टाउन सक्नेगरी सफ्टवेयर निर्माण गरिएको नाम नखुलाउने सर्तमा विभिन्न छ जना व्यक्तिले जानकारी गराएको ब्लुमबर्ग न्युजले जनाएको छ ।
मलेसियाले यस वर्षको मध्यसम्म यो प्रणाली कार्यान्वयनमा ल्याउने बुझिएको छ । यद्यपि, यो प्रक्रिया प्रारम्भिक चरणमै भएकाले गृह मन्त्रालयसँग सहमति गरेर मन्त्रिपरिषद्बाट स्वीकृति लिएपछि मात्र कार्यान्वयनमा आउने छ । मानव संसाधनमन्त्री डाटुक सिरी आर रमणनले मन्त्रालयले प्रस्तावलाई क्याबिनेट (मन्त्रिपरिषद्)मा पेस गर्नुअघि विवरणहरुमा अझ सुधार गरिरहेको तर प्रणालीको बारेमा तत्काल कुनै चिन्ता नभएको बताएको समाचारमा उल्लेख गरिएको छ ।
गत जनवरीमा मलेसियामा बंगलादेशबाट आप्रवासी कामदारको भर्तीमा स्रोत मुलुकभित्रैबाट भ्रष्टाचार भएको अनुसन्धान ब्लुमबर्गले प्रकाशित गरेको थियो । जसमा भर्ती प्रक्रियामा आमिनुल अर्थात् आमिनको भूमिका रहेको उल्लेख गरेको थियो । अमिकका पक्षका न्यायाधीशहरुले भने आप्रवासी कामदारलाई धेरै भर्ती शुल्क तिर्न बाध्य पारिएकोमा अमिन जिम्मेवार नभएको र उनले श्रमिकहरुलाई सहयोग गरेको दाबी गर्दै आएका छन् । मन्त्री रामानणले फेब्रुअरीको सुरुवातमा त्यहाँको राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमसँगको अन्तर्वार्तामा नयाँ प्रणाली ल्याउने उल्लेख गरे पनि बेस्निनेटले सञ्चालन गर्छ भनेर भनेका थिएनन् ।
बेस्टिनेटले विगतदेखि नै विदेशी कामदारहरूको केन्द्रीय व्यवस्थापन प्रणाली (एफडब्लुसिएमएस) नामक सफ्टवेयर प्रणाली सञ्चालन गर्दै आएको छ । यो प्रणालीमलेसियाले बंगलादेशबाट हुने भर्ना प्रक्रियाको व्यवस्थापन गर्न प्रयोग गर्ने गरेको छ । यो प्रणालीमा स्वास्थ्य जाँच, बिमाजस्ता मोड्युलहरु छन् । यसमा भर्तीकर्ता एजेण्टहरू पनि संलग्न छन् । अमिनले भने विभिन्न अन्तर्वार्तामा यो प्रणालीलाई प्रयोग गर्ने मानिसहरुको जिम्मेवारी आफ्नो नभएको बताउने गरेका छन् ।
सन् २०२४ मा बंगलादेशको प्रहरीले अमिनले श्रमिकलाई ठगी गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको आरोप लगाउँदै मलेसियालाई एफडब्लुसिएमएस प्रयोग नगर्न अनुरोध गरेको थियो । यद्यपि, अमिनलाई मुद्दा दर्ता गरिएको छैन । विवादित व्यक्तिको प्रस्ताव भएका कारण निवर्तमान मानव संसाधनमन्त्री स्टिभन सिमले भने यसमाथि प्रश्न उठाएका थिए । मलेसियाली सञ्चारमाध्यमले पनि यसमा संलग्न व्यक्ति विवादित भएको भनेर उल्लेख गर्दै आएका छन् ।
पछिल्लो सरकारी तथ्यांक मलेसियामा २१ लाख कम दक्षता भएका विदेशी कामदार कार्यरत छन् । त्यहाँ हाल तीन लाख नेपालीहरु छन् । नयाँ योजना बाहिरी रुपमा ठिकै देखिए पनि यसको भित्री पाटो अर्कै भएको वैदेशिक रोजगार व्यवसायीहरुले बताउँदै आएका छन् । कामदार भर्ना प्रक्रियामा अनधिकृत व्यक्तिको संलग्नता नहुनु उचित भए पनि सरकारले विवादित व्यक्तिद्वारा सञ्चालित कम्पनीलाई भर्ना प्रक्रियामा समावेश गर्नुले कतै एकधिकारतर्फ जाँदै त छैन भन्ने शंका उत्पन्न गराएको उनीहरुको भनाइ छ । अमिनले बंगलादेशको स्वास्थ्य परीक्षणमा एकाधिकार ल्याएको बताइँदै आएको छ ।
