काठमाडौं- सरकारले वैदेशिक रोजगारीमा महिला घरेलु कामदार जान लगाएको प्रतिबन्ध फुकुवा गरी वैधानिक बाटो खुला गर्नुपर्ने मागसहित अभियन्ताहरुले राष्ट्रिय महिला आयोगको ध्यानाकर्षण गराएका छन् । पौरखी नेपाल र नेपाल घरेलु कामदार सरोकार समाजले मंगलबार संयुक्तरुपमा आयोगकी सदस्य कृष्णकुमारी पौडेल खतिवडालाई भेटी सरकारले लगाएको प्रतिबन्ध फुकुवा गराउन निर्देशन तथा सिफारिसका लागि ध्यानाकर्षण गराएका हुन् ।
वैदेशिक रोजगारीका लागि घरेलु श्रममा जाने महिलाहरु गैरकानुनी बाटोबाट जानु दुःखद रहेको पौडेलले बताइन् । उनले महिलाहरुको स्वतन्त्ररुपमा हिँड्डुल गर्न र रोजगारीको हक सुरक्षित रहेकाले यसलाई सरकारले बन्देज लगाउन नहुने बताइन् । ‘विदेशमा महिला घरेलु कामदार असुरक्षित छन् भन्ने गरिन्छ,’ पौडेलले भनिन्, ‘बरु पछिल्लो समय प्रतिबन्धका कारण गैरकानुनी रुपमा जाने नेपाली महिलाहरुको संख्या बढ्दो छ, यसले जोखिम निम्त्याएको छ ।’
संसदीय समितिले दिएको निर्देशन र मापदण्डका आधारमा घरेलु श्रममा जान महिलाहरुलाई लगाइएको अविलम्ब हटाउन अयोगले अग्रसरता लिने उनको भनाइ छ । पौडेलले प्रतिबन्ध खोल्ने विषयमा सबै सरोकारवाला निकायबीच छलफल गरी परिणाम निकाल्ने र महिलाहरुको अधिकारका लागि महिला आयोग बोल्ने बताइन् ।
पौरखी नेपालकी सहसंस्थापक एवं रणनीतिक सल्लाहकार मञ्जु गुरुङले घरेलु श्रमका लागि विदेश जान चाहने नेपाली महिलाहरुलाई बन्देज लगाएर विभेद गरेको बताइन् । हुनेखाने वर्गले घरेलु श्रमको महत्व बुझ्न नसकेको भन्दै उनले विपन्न तथा एकल महिलाको पीडा सरकारले नबुझेकोमा दुःख लागेको बताइन् । ‘महिला भएकै कारण स्वतन्त्रपूर्वक घुमफिर र रोजगार छनोट गर्न पाउने अधिकारबाट वञ्चित गरिएको दशकौं भइसक्यो,’ गुरुङले भनिन्, ‘यस्ताखाले प्रतिबन्धले विमानस्थलमा सेटिङ गर्ने गिरोह, बिचौलिया र मानव तस्करहरुलाई फाइदा पुर्याइरहेको छ ।’
विभेद गरेकै कारण आर्थिक अभावमा पिल्सिएका महिलाहरु सरकारले प्रतिबन्ध लगाए पनि अवैध बाटो प्रयोग गरी खाडी मुलुक पुगेको उनको दाबी छ । प्रतिबन्ध समस्याको समाधान नभई यसलाई तत्कालै हटाउन र समानताको नीति अवलम्बन गर्न आयोगले भूमिका निर्वाह गर्नेमा आफू विश्वस्त रहेको गुरुङले बताइन् ।
यसैगरी प्रतिबन्धका कारण वार्षिक ५० हजारभन्दा बढी नेपाली महिला गैरकानुनीरुपमा खाडीलगायतका मुलुकमा गइरहेको र त्यसमध्ये केही महिला दुबईबाट इराक, सिरिया, कुर्दिस्तानलगायत अन्य मुलुृकहरुमा घरेलु कामका लागि तस्करी भइरहेकोले यसलाई रोक्नुपर्ने, खुला नीति अपनाउनुपर्नेलगायत मागसहित आयोगको ध्यानाकर्षण गराइएको समाजका अध्यक्ष किसन प्रधानले बताए । वैदेशिक रोजगारमा जाने घरेलु महिला कामदारको तस्करी रोक्न प्रतिबन्ध फुकुवा गरी वैधानिक बाटो खुला गर्न सरकारलाई निर्देशन, सिफारिस तथा नेतृत्वदायी पहल गर्न आयोगलाई आग्रह गरिएको उनले जानकारी दिए ।
नेपाली महिलाहरुले विदेशमा गई घरेलु कामदारको रुपमा काम गर्न पाउने संवैधानिक अधिकारमाथि सरकारले लगाएको प्रतिबन्ध र लैंगिक विभेदप्रति आयोगको ध्यानाकर्षण गराइएको प्रधानले बताए । ‘अवैध बाटो र गैरकानुनी प्रक्रियाबाट नेपाली घरेलु महिला कामदार विदेश जानु जोखिमपूर्ण र असुरक्षित भन्ने जान्दाजान्दै सरकारले यसमा ध्यान नदिनु नागरिकप्रति गैरजिम्मेवार व्यवहार हो,’ उनले भने ।
