काठमाडौं– वैदेशिक रोजगार बोर्डले चालु आर्थिक वर्षको तीन महिना (साउन–असोज) मा वैदेशिक रोजगारीका क्रममा मृत्यु भएका ३५३ जनाको परिवारलाई आर्थिक सहायता प्रदान गरेको छ । वैदेशिक रोजगारीका क्रममा विभिन्न कारणले मृत्यु भएका उनीहरुको परिवारका सदस्यलाई १३ करोड ४३ लाख ५० हजार रुपैयाँ आर्थिक सहायता वितरण गरिएको बोर्डले जानकारी दिएको छ ।
बोर्डले आर्थिक सहायता वितरणको आधारमा वैदेशिक रोजगारीको क्रममा मृत्यु हुने नेपालीको संख्या यकीन गर्दै आएको छ । बोर्डले सार्वजनिक गरेको तथ्यांकअनुसार मासिकरुपमा सरदर ११६ जना नेपालीको विदेशमा मृत्यु हुने गरेको देखिन्छ । यो सहायता रकम वैदेशिक रोजगारीका लागि श्रम स्वीकृति लिएर गएका नेपालीले मात्रै पाउँदै आएका छन् । बोर्डले श्रम स्वीकृति लिएर गएका नेपाली श्रमिकको मृत्यु भएमा उनीहरुको परिवारलाई सात लाख रुपैयाँ आर्थिक सहायता उपलब्ध गराउँदै आएको छ । यद्यपि, सरकारले यही कात्तिक ८ गतेबाट आर्थिक सहायता रकम बढाएर १० लाख रुपैयाँ उपलब्ध गराउनेगरी राजपत्रमा सूचना प्रकाशित गरिसकेको छ । अब उप्रान्त वैदेशिक रोजगारमा गएर मृत्यु भएका श्रमिकका परिवारले १० लाख रुपैयाँ पाउने बोर्डका निर्देशक एवं सूचना अधिकारी टीकाराम ढकालले जानकारी दिए ।
बोर्डले आर्थिक सहायता दिएको संख्याको आधारमा तथ्यांक राख्ने भए पनि विदेशमा मृत्यु हुने नेपाली श्रमिकको संख्या अझै बढी हुनसक्ने ढकालले बताए । ‘श्रम स्वीकृति लिएर जाने नेपालीहरुको मृत्यु भएमा उनीहरुका परिवारले तोकिएको सहायता रकम पाएको आधारमा रेकर्ड रहन्छ,’ उनले भने, ‘अवैध तरिकाबाट रोजगारीका लागि विदेश गएका वा भिसा अवधि सकेर गैरकानुनीरुपमा बसिरहेका नेपालीको मृत्यु भएमा तिनीहरुको न रेकर्ड हुन्छ न सहायता रकम नै पाउँछन्, अप्ठ्यारो अवस्था छ ।’
विदेशमा धेरैजसो प्राकृतिक रुपमा, औद्योगिक दुर्घटना, आत्महत्या, कार्डियाक एरेस्ट, सडक दुर्घटना आदिका कारण नेपालीहरुको मृत्यु हुने गरेको बोर्डले जनाएकोे छ । यद्यपि, अहिलेसम्म वैदेशिक रोजगारीको क्रममा जाँदा मेडिकल परीक्षणबाट स्वस्थ्य देखिएका नेपालीहरुको के–कति कारणले मृत्यु हुने गरेको छ भन्ने सम्बन्धमा सरकारले कुनै अध्ययन गरेको छैन ।
यसैगरी वैदेशिक रोजगारीका क्रममा विभिन्न कारणले अंगभंग र गम्भीर बिरामी भएका १३६ जना श्रमिकले चार करोड ८० लाख रुपैयाँ आर्थिक सहायता पाएको बोर्डको तथ्यांकले देखाएको छ । कार्यस्थलमा हुने दुर्घटना, सडक तथा सवारी दुर्घटनालगायत विभिन्न कारणले नेपालीहरुको अंगभंग हुने गरेको बताइन्छ । तर, अंगभंग हुने कामदारलाई उनीहरुको शारीरिक अवस्थाको आधारमा आर्थिक सहायता दिने गरिएको सूचना अधिकारी ढकालले बताए ।
त्यस्तै वैदेशिक रोजगारीमा गएका श्रमिकका घरपरिवारका ८८ जना सदस्यलाई गम्भीर बिरामी हुँदा तोकिएबमोजिम ४१ लाख ८० हजार रुपैयाँ उपचार खर्च उपलब्ध गराइएको छ ।बोर्डको तथ्यांकअनुसार वैदेशिक रोजगारीमा गई मृत्यु भएका २२१ जना श्रमिकको शव घर ठेगानासम्म पुर्याइएको छ भने विदेशमा मृत्यु भएका १०४ जना श्रमिकको शव स्वदेश झिकाउन सहजीकरण गरिएको छ । त्यस्तै विदेशमा अलपत्र परेका ४५ जना श्रमिकको उद्धार तथा खोजतलास कार्यका लागि सम्बन्धित नेपाली नियोगलाई पत्राचार एवं सहजीकरण गरेको बोर्डले जनाएको छ । तीन महिनाको अवधिमा वैदेशिक रोजगारमा जानुपूर्व महिलाहरुलाई दिइने अभिमुखीकरण तालिमको शुल्कसमेत सोधभर्ना गरिएको छ । जसमा २६३ महिलालाई एक लाख ८४ हजार रुपैयाँ दिइएको छ ।
यसअवधिमा २१ हजार जनाका लागि सीप विकास तालिम सञ्चालन गर्न आशयपत्र माग भएको छ भने वैदेशिक रोजगारीमा रहेका एक हजार १०५ जना श्रमिकले टेलिमेडिसिन सेवा लिएको बोर्डले जनाएको छ । श्रमाधान कल सेन्टरमा प्राप्त भएका २२ हजार ९९५ गुनासोमध्ये आठ हजार ४७३ वटा समाधान भएको पनि बोर्डले जनाएको छ । कल सेन्टरमा आएका गुनासामध्ये सबैभन्दा बढी श्रम स्वीकृतिसँग सम्बन्धित रहेको सूचना अधिकारी ढकालले जानकारी दिए । उनका अनुसार भिजिट भिसामा गएर समस्यामा परेकाहरुले पनि समस्या राख्ने गरेका छन् भने अलपत्र पर्ने, रोजगारदाताले पारिश्रमिक नदिएको विषयमा पनि गुनासो आउने गरेको छ ।
