काठमाडौं महानगरपालिकाले महानगरको वडा नंं २७ अन्तर्गत सामाखुसी आवास क्षेत्रमा भएका म्यानपावर कम्पनीहरु हटाउन उर्दी जारी गरेपछि यतिखेर व्यवसायीहरु अन्योल र त्रसित देखिएका छन् । सात दिनको समयसीमा दिएर म्यानपावरलगायत व्यावसायिक कार्यालय र कलकारखाना हटाउन गत बिहीबार महानगरपालिकाले माइकिङ गरेपछि व्यवसायीहरु आन्दोलित भएका छन् । दशकौंदेखि व्यवसाय सञ्चालन गर्दै आएका व्यवसायीले विनाजानकारी महानगरले जारी गरेको उर्दीलाई प्रतिवाद गर्ने बताएका छन् । यसै सन्दर्भमा समस्या समाधानका लागि पछिल्लो समय भइरहेका गतिविधि र व्यावसायिको तयारीबारे नेपाल वैदेशिक रोजगार व्यवसायी संघका पूर्वउपाध्यक्ष तथा सामाखुसी वैदेशिक रोजगार एकता समितिका अध्यक्ष हरिबहादुर पाण्डेसँग प्रभावले गरेको कुराकानीः
►काठमाडौं महानगरपालिकाले सामाखुसी टाउन प्लानिङबाट म्यानपावर कम्पनीहरु हटाउनुपर्यो भन्दै माइकिङ गरेपछि व्यवसायी त्रसित छन्, यस्तो अवस्था कसरी आयो ?
राज्यको कमजोरीकै कारण व्यवसायीहरुले दुःख पाउँदै आएका छन् । विधिवत्रुपमा राज्यबाटै अनुमति लिएर करोडौँ रुपैयाँ धरौटी राखेर दशकौंदेखि व्यवसाय गरिरहेकाहरुलाई हठात् हट्नुपर्यो भन्ने उर्दी आएपछि त्रसित हुनु स्वाभाविकै हो । यस्तो अवस्था आउनुमा व्यवसायीहरुकै बेमेल, अव्यवस्थित पार्किङ र व्यावसायिक रुपमा हुने भीडभाडले काम गरेको हुनसक्छ । जे भए पनि विकल्पविनाको उर्दीले समस्या हल गर्दैन । यसमा हामी छलफल गर्दै छाैँ ।
►सामाखुसी आवास क्षेत्र भएका कारण यहाँबाट व्यावसायिक कम्पनीहरुलाई हटाउनुपर्ने माग बढेको भनिन्छ नि ?
यो क्षेत्र (सामाखुसी) अहिले आएर रेसिडेन्सी एरिया (आवास क्षेत्र) भएको होइन, हामी दशकौंदेखि यहाँ कार्यालय सञ्चालन गरिरहेका छाैँ । यत्तिका वर्ष उहाँहरु (स्थानीय तहका प्रतिनिधिहरु) कहाँ जानुभएको थियो ? र, अहिले यस्तो कुरा गरिरहनुभएको छ । विनासूचना माइकिङ गर्दै सात दिनभित्र म्यानपावरलगायत व्यवासायिक कार्यालयहरु, कलकारखाना हटाउनु भन्ने उर्दी गर्नु विडम्बना हो ।
►तपाईंहरुको कारण भीडभाड बढेकाले स्थानीयलाई समस्या भएको पनि हुनसक्छ, त्यता ध्यान दिनुभएको छ कि छैन ?
सामाखुसी रेसिडेन्सी एरिया हो भन्ने सबैलाई थाहा छ, यो पनि थाहा छ कि यहाँका घरबेटीहरु र विभिन्न पेसा व्यवसाय गरिरहेकाहरुले म्यानपावरहरुकै कारण मनग्य आम्दानी गरिरहेका छन् । यस्तो ठाउँमा व्यापार व्यवसाय गर्न सटर खोल्न पाइने, म्यानपावरको अफिस राख्न नपाइने भन्ने कुरा तर्कयुक्त छैन । हो, यहाँ वैदेशिक रोजगारीमा जाने मानिसको भीडभाड हुन्छ, पार्किङको समस्या छ । यसले केही हदसम्म समस्या ल्याएको छ । त्यसका लागि यहाँको आवासीय समितिसँग छलफल गरिरहेका छाैँ । मंगलबारबाटै बाइकहरुलाई निःशुल्क पार्किङका लागि नजिकैको मण्डलामा व्यवस्था मिलाइएको छ । चारपांग्रे सवारीसाधनका लागि पनि उपयुक्त स्थानको पहिचान गरी व्यवस्था मिलाइँदै छ । समस्या समाधानका थुप्रै विकल्पहरु हुँदाहुँदै उर्दी जारी गर्नु बल मिच्याइँ मात्र हो ।
►तपाईं यस क्षेत्रमा भएका म्यानपावर कम्पनीहरुको क्षेत्रीय संस्थाको अध्यक्ष भएको नाताले समस्या समाधानका लागि कस्तो प्रयास गरिरहनुभएको छ ?
हामी अहिले यहाँको आवासीय समितिसँग छलफलमै छाैँ । समस्या हल गर्न भनेरै विभिन्न विकल्प दिएर बुधबार पनि छलफल गर्दै छाैँ । यति गर्दा पनि उहाँहरुले ‘तपाईंहरु हट्नैपर्छ’ भन्नुभयो भने वडा कार्यालय जान्छाैँ । त्यहाँबाट पनि निकास निस्केन भने महानगरपालिकको कार्यालयमा जान्छाैँ । यति गर्दा पनि भएन भने आफ्नो व्यावसायिक सुरक्षाका लागि अदालत जान बाध्य हुनेछाैँ ।
►सामाखुसीमात्रै किन, तपाईंहरुले अन्य विकल्प पनि सोच्नुभएको होला नि ?
हामीले म्यानपावर सार्ने विकल्प नै देखेका छैनौं । विकल्पको सवालमा यहाँबाट अन्त जाने कुरै आउँदैन । कि आवासीय क्षेत्रका सबै घरबेटीहरुले तपाईंहरुले ‘म्यानपावर सार्नुहोस्, यहाँ राख्न दिंदैनौं’ भन्नुभयो भने विकल्प सोच्नुपर्ने हुनसक्छ । घरबेटीले बस्न दिएसम्म महानगरले हट भनेर मात्रै हुँदैन । हाम्रो संविधानले नै स्वतन्त्र रुपमा पेसा व्यवसाय गर्न पाउने ग्यारेन्टी गरेको अवस्थामा राज्यबाट अनुमति लिएर कर तिरेर सञ्चालन भइरहेको व्यवसायमाथि जथाभावी गर्न पाइँदैन । हामी २१औं शताब्दीको व्यवसायी हौं । श्रम, ऐन, नियम र पेसागत मर्यादा राम्रोसँग थाहा छ । यहाँबाट हटाउन खोजिए सशक्त प्रतिवाद हुन्छ । देशव्यापी आन्दोलन गर्न पनि हामी तयार छाैँ ।
►कतिपय सन्दर्भमा व्यवसायीहरुबीच एकता छैन भन्ने चर्चा सुनिन्छ, समस्या आउनुमा त्यसैको असर त हैन ?
यथार्थ कुरा । व्यवसायीहरुको एकता हिजो पनि थिएन आज पनि छैन । आजको इस्यु व्यवसायीहरुको एकताको मात्र कुरा होइन, समाखुसीमा भएका ५५ वटा म्यानपावरहरुलाई हटाइयो भने भोलि अन्य क्षेत्रमा भएका म्यानपावरहरुको सुरक्षा अवस्था के हुन्छ ? भन्ने हो । भोलि सिनामंगलमा भएको म्यानपावर हटाउनुपर्यो भनिएला, पर्सी बसुन्धराको भन्लान् । त्यस्तै चक्रपथको कुरा आउला, ललितपुरबाट पनि हाटाउनुपर्यो भन्लान् । यस्तो अवस्थामा कहाँ जाने हो ? राज्यले जवाफ दिनुपर्यो । हाम्रा कारणले भनौं हामीले सञ्चालन गरेको म्यानपावरले कुनै समस्या सिर्जना गरेको भए वा हुने अवस्था आए त्यस्ता समस्या र कमीकमजोरी सुधार गर्न हामी प्रतिबद्ध छाैँ ।
