काठमाडौं– नेपाली सेनाद्वारा प्रकाशित सामरिक लेखको संगालो ‘युनिटी जर्नल’मा समावेशमध्ये मानवशास्त्री विहारीकृष्ण श्रेष्ठकोे ‘बहुलजातीय नेपालमा राष्ट्रियता र राष्ट्रिय एकताः राष्ट्रिय मामिला व्यवस्थापनका लागि एकीकृत पद्धतिको अवलम्बन’ शीर्षकको लेख सर्वाेत्कृष्ट घोषित भएको छ ।
सैनिक मुख्यालय जंगी अड्डामा बिहीबार आयोजित समारोहमा उपप्रधानमन्त्री एवं रक्षामन्त्री ईश्वर पोखरेलले उक्त लेखका लागि उनलाई रु २ लाख पुरस्कार र प्रमाणपत्र प्रदान गरे । राष्ट्रिय एकता प्रवद्र्धनका लागि बौद्धिक तहमा अनुकूल वातावरण सिर्जना गर्ने उद्देश्यले सेनाले उक्त जर्नलका लागि आह्वान गरेको प्रतियोगितात्मक ९७ सामरिक लेख समावेश थिए ।
लेखक पशुपति नेपालको ‘अनुकूलन तथा असर कम गर्ने उपायद्वारा जलवायु परिवर्तन जोखिमको मूल प्रवाहीकरण’ दोस्रो र द्वन्द्व व्यवस्थापन विश्लेषक गेजा शर्मा वाग्लेको ‘विश्वशक्तिको भूराजनीतिक वैरभाव र नेपालमा पर्ने प्रभाव’ शीर्षकको लेख प्रतियोगितामा तेस्रो घोषित भयो ।
दोस्रो हुने लेखलाई रु एक लाख र तेस्रोलाई रु ५० हजार नगद र प्रमाणपत्र प्रदान गरिएको छ । सेना दिवसको अवसरमा प्रकाशित उक्त जर्नलमा समावेश बाँकी २९ लेखका लागि सान्त्वना पुरस्कार स्वरूप रु १० हजार र प्रमाणपत्र प्रदान गरिएको छ । प्रतियोगिताबाट नागरिक सैनिक सम्बन्ध विस्तार र राष्ट्रिय सुरक्षाका विभिन्न आयाममा ठोस योगदान पुग्ने सेनाले विश्वास लिएको छ ।
उक्त जर्नलको विमोचन गर्दै उपप्रधानमन्त्री पोखरेलले संवैधानिक जिम्मेवारी बहन गर्ने क्रममा राष्ट्रिय सुरक्षा र एकताका विषयमा आमनागरिक र विषयविज्ञहरूबाट अनुसन्धानमूलक लेखरचनाको संगालो प्रकाशित गरेकोमा नेपाली सेनाप्रति धन्यवाद ज्ञापन गरे । उनले भने, ‘विविधताले भरिएको नेपालमा नागरिकबीच सहिष्णुताको विकास र एकताको संरक्षण, सम्बद्र्धन र प्रवद्र्धन गर्न यस्ता अभ्यासले महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ ।’ सेनाले इतिहासदेखि नै राष्ट्रिय सुरक्षाको अहम् जिम्मेवारी बहन गरी राष्ट्रियहित प्रवद्र्धनमा अग्रणी भूमिका निर्वाह गर्दै आएको बताउँदै उपप्रधानमन्त्री पोखरेलले राष्ट्रिय एकता र सुरक्षाबीच अन्योन्याश्रित सम्बन्ध रहेको बताए ।
राष्ट्रको सुरक्षाको जिम्मेवारी सरकार र सेनाले मात्र गर्न सम्भव नहुने हुँदा आमनागरिकको सहयोग र सद्भाव आवश्यक रहने बताउँदै उनले राष्ट्रिय सुरक्षामा सबै तह र तप्काको सहभागिता र भूमिका उतिकै महत्वपूर्ण रहने उल्लेख गरे । ‘सरकार, सेना र जनताको एकीकृत प्रयासबाट मात्र राष्ट्रको समग्र सुरक्षा सम्भव हुन्छ, यसका लागि सरोकारवाला पक्षको एउटै धारणा, सोच, बुझाई र योगदान आवश्यक हुन्छ, यसमा बौद्धिक वर्गको अहम् भूमिका रहन्छ भन्नेमा दुईमत हुन सक्दैन ।’
नेपालको भू–राजनीतिक र भू–रणनीतिक पक्षको अध्ययनको आवश्यकता धेरै अघिदेखि महसुस गरिएको बताउँदै रक्षामन्त्री पोखरेले राष्ट्रिय सुरक्षाको निरन्तर अध्ययन, अनुसन्धान तथा विश्लेषण आवश्यक भएको बताए ।
प्रधानसेनापति पूर्णचन्द्र थापाले नेपालको संविधानले सेनालाई एकताको रक्षा गर्ने महत्वपूर्ण जिम्मेवारी दिएको बताउँदै राष्ट्रिय एकताबिना राष्ट्रिय सुरक्षाको परिकल्पना गर्न नसकिने बताए । ‘राष्ट्रिय एकता भएको मुलुकलाई कुनै पनि शक्तिले कमजोर र परास्त गर्न सक्दैन, हाम्रो इतिहासले दिएको सबैभन्दा महत्वपूर्ण शिक्षा यही हो, राष्ट्रिय एकताको जगेर्ना गर्ने जिम्मेवारी हामी सम्पूर्ण नेपालीकै हो’ उनले भने ।
