काठमाडौं– बजारमा गुणस्तरहीन दैनिक उपभोग्य वस्तुको किनबेच हुने गरेको उपभोक्ताको गुनासो सम्बोधन गर्न विभिन्न वस्तुको नमुना संकलन गरिएको छ । खाद्यप्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभागले बजारमा किनबेच भइरहेका दैनिक उपभोग्य वस्तुको गुणस्तर जाँच गर्न ती वस्तुहरूको नमुना संकलन गरेको हो । विभागका अनुसार चालु आर्थिक वर्ष ०७८/७९ को पहिलो त्रैमासिकमा करिब ९ सय वस्तुको नमुना संकलन गरिएको हो । विभागका प्रवक्ता मोहनकृष्ण महर्जनका अनुसार गत १ साउनदेखि असोज मसान्तसम्म ८५२ वटा नमुना संकलन गरिएको हो ।
पहिलो तीन महिनाको अवधिमा खाद्य उद्योग तथा बजार निरीक्षण अनुगमन गरी ऐन नियमानुसार उक्त वस्तुको नमुना संकलन गरिएको विभागले जनाएको छ । प्रवक्ता महर्जनले नमुना संकलन गरी परीक्षण गर्दा गुणस्तरहीन उत्पादन गर्ने विभिन्न कम्पनीविरुद्ध मुद्दासमेत दायर गरिएको जानकारी दिए । उनले तीन महिनाको अवधिमा विभिन्न खाद्य पदार्थमा २७ मुद्दा विभिन्न जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा दायर गरिएको बताए ।
विभागले दायर गरेका मुद्दामध्येमा दूध तथा दुग्ध पदार्थका नौ, मसला पदार्थका पाँच, खाद्यान्न एवं दलहन तथा सोबाट बनेका पदार्थ पाँच, प्रशोधित पिउने पानीका तीन, चियाका दुई, सोयासस, तेल र दानाका एक/एक रहेका छन् । उक्त मुद्दामध्येमा ११ दूषितका, नौ मुद्दा न्यून गुणस्तरका र छ मुद्दा लेबललगायतका विवरण नमिलेका मुद्दा दर्ता भएका जनाइएको छ । खाद्य ऐन, ०२३ बमोजिम दूषित तथा न्यून गुणस्तरका मुद्दा सम्बन्धित जिल्ला अदालतमा र अन्य मुद्दा सम्बन्धित जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा दर्ता हुने व्यवस्था छ । विभागले तीन महिनाको अवधिमा देशभरका आठ कार्यालय र २२ डिभिजन कार्यालय गरी ४३ कार्यालयबाट नियमित रूपमा बजार अनुगमन गर्दै आएको जनाएको छ । ४३ कार्यालयले तीन महिनाको अवधिमा खाद्य उद्योग तथा बजार निरीक्षण अनुगमन गरी ८५२ नमुना संकलन गरेका थिए । उक्त संकलित नमुनामध्ये खाद्यान्न÷दलहनजन्यका १३१, तेल तथा घ्यूजन्यका ९४, फल तथा सागपातजन्य पदार्थ ७४, दाना पदार्थका ४५, मसलाका ४०, चिया कफिका २८, दूध तथा दुग्धपदार्थका २१, प्रशोधित पिउने पानीका ४० र कन्फेक्सनरीका १६ नमुना रहेका थिए । परीक्षण गरिएका नमूनामध्ये ३६ नमुना मात्रै प्रतिकूल रहेको प्रवक्ता महर्जनले जानकारी दिए ।
उनका अनुसार प्रतिकूल रहेकामा खाद्यान्नका आठ नमुना, प्रशोधित पिउने पानीका सात, दूध तथा दुग्ध पदार्थका चार, दानापदार्थका चार नमुनालगायतका अन्य खाद्य पदार्थ रहेका छन् । विभागले तीन महिनाको अवधिमा खाद्य÷दाना उद्योग, होटल रेष्टुरेन्ट, राजमार्गका होटल अनुमगन तथा उजुरीमा तत्काल सम्बोधन टोलमार्फत् दुई हजार ३६ पटक अनुगमन गरी कारबाही गरिएको जनाएको छ । विभागले सार्वजनिक गरेको तथ्यांकअनुसार विभाग तथा मातहतका कार्यालयबाट ४२ होटल, रेष्टुरेन्टस्तरीकरण गरिएकामा २ प्रतिशतले अति उत्तमस्तर पाउन सफल भएको छ भने ७ ले उत्तम, २३ ले सन्तोषजनक, ७ ले सामान्यस्तर र ३ होटल तथा रेष्टुरेन्ट स्तरीकरणमा नपरेको पाइएको छ । विभागले तीन महिनाको अवधिमा १२ विभिन्न नाकामा रहेका खाद्य आयात निर्यात गुणस्तर प्रमाणीकरण कार्यालयमा १६ हजार ३१० नमुना प्राप्त भई जाँच विश्लेषण गरी नियमन गरिएको विभागले जानकारी दिएको छ ।
