एजेन्सी - भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी विदेश भ्रमणमा रहेका बेला नयाँ दिल्लीको जन्तर–मन्तरमा आमरण अनशन गरिरहेका अधिकारकर्मी तथा शिक्षाविद् सोनाम वाङचुकको स्वास्थ्य अवस्था गम्भीर बनेको छ। अनशनको १९औं दिनमा पुगेका वाङचुकको स्वास्थ्य बिग्रँदै गएपछि दिल्ली उच्च अदालतले केन्द्र सरकार र दिल्ली सरकारलाई उनको नियमित स्वास्थ्य परीक्षण सुनिश्चित गर्न आदेश दिएको छ।
वाङचुकको स्वास्थ्य अवस्था अहिले ‘क्रिटिकल’ चरणमा पुगेको चिकित्सकहरूले बताएका छन्। उनको उपचारमा संलग्न डा. सतीश लाम्बाका अनुसार वाङचुकको तौल ९ किलोग्रामभन्दा बढी घटिसकेको छ भने शरीरले अब ऊर्जा प्राप्त गर्न मांसपेशी नै खपत गर्न थालेको छ। यसले भित्री अंगहरूमा समेत असर पर्ने जोखिम बढेको चिकित्सकहरूको भनाइ छ।
गम्भीर स्वास्थ्य अवस्थाका बाबजुद वाङचुक आफ्नो आन्दोलनबाट पछि हटेका छैनन्। सरकारले कुनै प्रतिक्रिया नदिएसम्म अनशन नतोड्ने अडान दोहोर्याउँदै उनले जुलाई २० मा सिटिजेन्स फर जस्टिस (सीजेपी) ले आयोजना गर्ने संसद् मार्चलाई सफल बनाउन समर्थकहरूलाई आह्वान गरेका छन्। उनले देशको शिक्षा प्रणालीमा देखिएका समस्या र सार्वजनिक परीक्षामा भएका अनियमितताको जिम्मेवारी लिँदै शिक्षामन्त्री धर्मेन्द्र प्रधानले राजीनामा दिनुपर्ने माग गर्दै आएका छन्।
स्वास्थ्य अवस्था चिन्ताजनक बनेपछि दिल्ली उच्च अदालतले सरकारी चिकित्सकमार्फत नियमित स्वास्थ्य परीक्षण गर्न केन्द्र र दिल्ली सरकारलाई निर्देशन दिएको छ। वाङचुकको आन्दोलनलाई विभिन्न क्षेत्रबाट समर्थन बढ्दै गएको छ। सिक्किम विश्वविद्यालय विद्यार्थी संघले सार्वजनिक परीक्षामा पारदर्शिता र जवाफदेहिताको माग गर्दै उनको आन्दोलनप्रति ऐक्यबद्धता जनाएको छ। अनशनको २०औं दिनमा प्रवेश गर्न लागेका वाङचुकले आफू जुलाई २० सम्म जसरी पनि संघर्ष जारी राख्ने बताएका छन्।
फिल्म निर्देशक किरण रावले सामाजिक सञ्जालमार्फत वाङचुकप्रति समर्थन जनाउँदै १९ दिनसम्म पनि सरकार मौन रहनुलाई "स्तब्ध पार्ने र अमानवीय" टिप्पणी गरेकी छन्। यसैबीच, अभिनेता आमिर खानले आफ्नो चर्चित फिल्म *थ्री इडियट्स* का पात्र ‘फुङसुक वाङ्डु’ सोनाम वाङचुकबाट प्रेरित नभएको स्पष्ट पारेका छन्। फिल्म निर्माणका बेला आफू वा लेखकहरूलाई वाङचुकबारे जानकारी नभएको भन्दै उनले यस विषयमा फैलिएको भ्रमको खण्डन गरेका हुन्। यद्यपि उनले वाङचुकले समाजका लागि गरिरहेको योगदानको प्रशंसा गर्दै उनको स्वास्थ्यप्रति चिन्ता व्यक्त गरेका छन् र अनशन अन्त्य गर्न आग्रह गरेका छन्।
महाराष्ट्रका विपक्षी दलका नेताहरूले पनि वाङचुकको पक्षमा आवाज उठाएका छन्। एनसीपी (एसपी) का नेता जयन्त पाटिलले वाङचुकलाई "राष्ट्रिय सम्पत्ति" को संज्ञा दिँदै प्रश्नपत्र चुहावटजस्ता घटनामा सरकार जिम्मेवार हुन नसकेको आरोप लगाए। उनले सरकारलाई तत्काल वाङचुकसँग संवाद गरी समाधान खोज्न र उनको जीवन जोखिममा नपार्न आग्रह गरेका छन्। वाङचुकको आन्दोलनप्रति समर्थन बढिरहेका बेला केन्द्र सरकारले भने हालसम्म औपचारिक प्रतिक्रिया दिएको छैन।
