एएफपी- भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी न्युजिल्यान्डसँग हालै सम्पन्न स्वतन्त्र व्यापार सम्झौतापछि द्विपक्षीय सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाउने उद्देश्यसहित शुक्रबार वेलिङ्गटन पुगेका छन् । तर आर्थिक सहकार्यको नयाँ अध्याय सुरु गर्न लक्षित यस भ्रमणसँगै आप्रवासन र जातीय टिप्पणीलाई लिएर उत्पन्न विवादले पनि राजनीतिक बहस चर्काएको छ ।
मोदीको भ्रमणका क्रममा व्यापार, पर्यटन, खेलकुद तथा द्विपक्षीय सहकार्यका विषयमा छलफल हुनेछ । यो पछिल्लो चार दशकमा कुनै भारतीय प्रधानमन्त्रीको न्युजिल्यान्ड भ्रमण हो । उनले सरकारी स्वागत समारोहमा सहभागी हुनुका साथै अकल्यान्डमा आयोजना हुने व्यापार, खेलकुद र भारतीय समुदायको कार्यक्रममा सम्बोधन गर्ने कार्यक्रम छ । स्पार्क एरेनामा हुने कार्यक्रममा करिब १० हजार भारतीय मूलका समुदायका सदस्य सहभागी हुने अपेक्षा गरिएको छ ।
न्युजिल्यान्डका प्रधानमन्त्री क्रिस्टोफर लक्सनले अप्रिलमा भारतसँग सम्पन्न स्वतन्त्र व्यापार सम्झौताले निर्यात, रोजगारी र लगानी विस्तारमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुग्ने बताएका थिए। उक्त सम्झौतालाई संसद्बाट व्यापक समर्थन प्राप्त हुने अपेक्षा गरिएको छ । यद्यपि सत्तारूढ गठबन्धनमै रहेको न्युजिल्यान्ड फस्र्ट पार्टीका केही सांसदले विशेषगरी आप्रवासन र भिसासम्बन्धी व्यवस्थाको विरोध गरेका छन् । सरकारी मन्त्री शेन जोन्सले भारतीय आप्रवासीको आगमन बढ्न सक्ने भन्दै दिएको ‘बटर चिकेन सुनामी’ सम्बन्धी अभिव्यक्तिले विवाद निम्त्याएको छ । भारतीय समुदायका नेताहरूले त्यसलाई जातीय विभेदपूर्ण टिप्पणीको संज्ञा दिएका छन् ।
यसैबीच, इभान्जेलिकल प्रचारक ब्रायन तमाकीले सामाजिक सञ्जालमार्फत हिन्दू, सिख र मुस्लिम समुदायविरुद्ध उत्तेजक अभिव्यक्ति दिएपछि थप आलोचना भएको छ । न्युजिल्यान्डका जातीय सम्बन्ध आयुक्तले ती अभिव्यक्तिलाई पूर्ण रूपमा अस्वीकार्य र भयावह बताएका छन् । म्यासी विश्वविद्यालयकी मानवशास्त्री सीता वेङ्कटेश्वरले भारतीय मूलका न्युजिल्यान्डवासी जातीय विभेद र अपमानजनक व्यवहारको सामना गरिरहेका बेला मोदीको भ्रमण भइरहेको बताएका छन् । उनका अनुसार दक्षिण एसियाली समुदाय हाल जातीय रूपमा प्रेरित घटनाको सबैभन्दा बढी निशानामा पर्ने समूह बनेको छ ।
यद्यपि विवादका बीच पनि प्रधानमन्त्री लक्सनले भ्रमणलाई न्युजिल्यान्ड-भारत सम्बन्धको नयाँ उपलब्धिका रूपमा प्रस्तुत गरेका छन् । करिब तीन लाख भारतीय मूलका नागरिक बसोबास गर्ने न्युजिल्यान्डका लागि यो भ्रमण आर्थिक साझेदारी, सुरक्षा सहकार्य र जनस्तरको सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाउने अवसर भएको उनको भनाइ छ ।
