- गगन नेतृत्वको कांग्रेसले निर्वाचनमा नराम्ररी हार बेहोर्नुको कारण चरम गुटबन्दी र आन्तरिक असहयोग भएको निष्कर्ष
- देउवा समूहको आरोपः विशेष महाधिवेशनको नाममा लहडबाजी हुँदा पार्टीको लज्जास्पद हार
काठमाडौं- नेपाली कांग्रेसले सभापति पदबाट गगन थापाले दिएको राजीनामा अस्वीकृत गरेको छ । फागुन २१ गते भएको प्रतिनिधि सभामा लज्जास्पद हार बेहोरेसँगै थापाले नैतिकताको आधारमा गत बुधबार उपसभापति विश्वप्रकाश शर्मासमक्ष राजीनामा दिएका थिए । यद्यपि, शुक्रबारबाट सुरु भएको केन्द्रीय समिति बैठकमा शर्माले नै थापाको राजीनामा अस्वीकृत गर्ने प्रस्ताव पेस गरेका थिए ।
शर्माको प्रस्ताव सर्वसम्मत रुपमा पारित भएको कांग्रेस प्रवक्ता देवराज चालिसेले जानकारी दिए । ‘सभापति गगनकुमार थापाले फागुन २१ गते सम्पन्न प्रतिनिधिसभा निर्वाचनको परिणामलाई लिएर त्यसको नैतिक जिम्मेवारी लिँदै उपसभापतिसमक्ष विधानको धारा २६ (१) बमोजिम पेस गर्नुभएको राजीनामालाई केन्द्रीय कार्यसमितिको यस बैठकले सर्वसम्मतरूपमा अस्वीकृत गर्ने निर्णय गरेको छ,’ बैठकपछि जारी केन्द्रीय समितिको निर्णयमा भनिएको छ ।
कांग्रेसले थापालाई पूर्ववत् अवस्थामा सभापति पद सम्हाल्न आउनसमेत आग्रह गरेको छ । विशेष महाधिवेशनले सुम्पेको दायित्व पूरा भइनसकेको अवस्थामा पद छाड्न नमिल्नेसमेत निर्णयमा भनिएको छ । कांग्रेस केन्द्रीय समितिले थापाको राजीनामा अस्वीकृत गर्नुका आठ आधारसमेत पेस गरेको छ । निर्वाचन पराजयका प्रमुख कारणहरू संरचनागत समस्या तथा नियन्त्रणबाहिरका परिस्थितिहरू रहेको, वर्तमान जटिल राष्ट्रिय परिस्थितिमा सभापति थापाको नेतृत्व अझ आवश्यक रहेको अनुभूति भएको कारण राजीनामा अस्वीकृत गरिएको उल्लेख छ ।
त्यसैगरी राजीनामाले पार्टीभित्र अस्थिरता आउने तर्कसमेत उल्लेख गरिएको छ । ‘राजीनामा स्वीकार गर्दा पार्टीभित्र अनावश्यक अस्थिरता, अन्योल तथा कार्यकर्ताको मनोबलमा गिरावट आउने सम्भावना रहेकोले,’ निर्णयमा भनिएको छ, ‘राजीनामा बाध्यकारी नभई नैतिक र स्वेच्छिक विषय भएकाले यसको सम्मान गर्दै अस्वीकार गर्नु उपयुक्त देखिएकोले ।’
पार्टीलाई नियमित महाधिवेशनतर्फ केन्द्रित गर्नुपर्ने भएकाले पनि गगनको राजीनामा अस्वीकृत गर्ने निर्णय भएको चालिसेले उल्लेख गरेका छन् । कांग्रेसले यो निर्वाचनमा प्रत्यक्षतर्फ १८ र समानुपातिकतर्फ २० गरी जम्मा ३८ सिट जितेको छ ।
संस्थापनपक्षः हारको कारण देउवा समूह
कांग्रेसले निर्वाचनमा नराम्ररी हार बेहोर्नुको कारण आन्तरिक भएको निष्कर्ष निकालेको छ । उपसभापति शर्माले प्रस्तुत गरेको २७ बुँदे प्रारम्भिक समीक्षा प्रतिवेदनमाथि छलफल गर्दै चरम गुटबन्दी र आन्तरिक असहयोगकै कारण पराजित भएको निष्कर्ष निकालेको हो । ‘चरम गुटबन्दी तथा आन्तरिक असहयोगका कारण संगठनात्मक शक्ति कमजोर हुनु,’ कांग्रेस केन्द्रीय समितिको निर्णयमा भनिएको छ ।
यसअघि कांग्रेसले एमाले-माओवादीसँग पटक-पटक भएको गठबन्धनका कारण संगठन कमजोर भएकोले निर्वाचन परिणाम यस्तो आएको जनाएको थियो । गत भदौ २३ र २४ गते भएको जेन-जी विद्रोहका कारण पनि पार्टीको पक्षमा मत नआएको निष्कर्ष कांग्रेसले निकालेको छ । ‘चरम गुटबन्दी तथा आन्तरिक असहयोगका कारण संगठनात्मक शक्ति कमजोर हुनु,’ कांग्रेसले भनेको छ, ‘गठबन्धन सरकारको कार्यसम्पादनमा जनअपेक्षाविपरीत परिणाम देखिनु । जेन-जेड युवा आन्दोलनले पुराना राजनीतिक शक्तिहरूप्रति असन्तोष अभिव्यक्त गर्नु ।’
देउवा समूहको आरोपः गगनकै कारण पराजय
नेपाली कांग्रेसमा पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवा पक्षले समानान्तर गतिविधि सुरु गरेको छ । आइतबार धुम्बाराहीस्थित होटल स्टारमा निवर्तमान कार्यसम्पादन समितिमा रहेका नेताहरु भेला भएर समानान्तर गतिविधि गर्ने निर्णय गरेका हुन् ।
देउवा नेतृत्वको केन्द्रीय समितिमा प्रचार विभाग प्रमुख रहेका नेता मीन विश्वकर्माका अनुसार बैठकमा २५ जना नेता भेला भएका थिए । ‘आइतबार बिहान २५ जना नेता भेला भएर चाँडै केन्द्रीय समिति बैठक बोलाउने निर्णय गरेका छौं,’ नेता विश्वकर्माले भने । बैठकमा पूर्वउपसभापति पूर्णबहादुर खड्का र धनराज गुरुङसमेत उपस्थित थिए ।
नेताहरुले खड्कालाई केन्द्रीय समिति बैठक बोलाउने जिम्मेवारी दिएका छन् । गत पुसको अन्तिममा भएको विशेष महाधिवेशनबाट कांग्रेसको नेतृत्व गगन थापाले लिएका थिए । उनको नेतृत्वलाई निर्वाचन आयोगले मान्यता दिएपछि देउवा समूह सर्वोच्च अदालतमा पुगेको थियो । उक्त मुद्दा सर्वोच्चमा विचराधीन अवस्थामा रहेको छ ।
उक्त मुद्दाको अन्तिम फैसला नआएसम्म देउवा समूहले कुनै गतिविधि नगर्ने बताएको थियो । यद्यपि, थापा नेतृत्वको कांग्रेसले केन्द्रीय समिति बैठक आयोजना गरेसँगै देउवापक्ष यो निर्णयमा पुगेको बताइएको छ । उक्त बैठकमा चुनावी समीक्षासमेत भएको थियो । देउवा समूहका नेताहरुले विशेष महाधिवेशनमा थापाले नेतृत्व गरेसँगै कांग्रेस चुनावमा हारेको बताएका थिए । यसका लागि सबै नेता एक ठाउँमा उभिनुपर्ने उनीहरुको सुझाव थियो । ‘गगनले आफूलाई सभापति घोषणा गरेर प्रधानमन्त्रीको उम्मेदवार बने । निर्वाचनमा आफ्नै लज्जास्पद हार भएको छ । कांग्रेस पनि हार्नुपरेको छ,’ बैठकमा सहभागी एक नेताले भने, ‘अब कांग्रेसलाई बचाउनुपर्छ । हामी मिलेर जानुको विकल्प छैन ।’
देउवा पक्षका अर्का नेता श्याम घिमिरेले गगनले हतार गर्दा यो अवस्था आएको बताए । ‘विशेष महाधिवेशनको नाममा जे जस्तो भयो, त्यसको परिणाम पनि हामीले भोगिसक्यौं । हामीले चुनावको मुखमा आएर पाँच महिनासम्म पार्टीभित्र झगडा गर्दै रह्यौं विशेष महाधिवेशन कि नियमित महाधिवेशन भनेर,’ घिमिरेले भनेका छन्, ‘यो झगडाले पार्टीभित्रको समग्र एकतालाई खल्बलायो । र, त्यसको मेसेज पनि जनतामा असाध्यै नराम्रोसँग गयो । त्यो नै निर्वाचनमा पराजयको मुख्य कारण बन्यो ।’
