मध्यरातीसम्म भोट केमा फलानोमा भन्दै स्पिकर धन्काएर हिँड्नेहरु आज गोप्य भोट माग्दै छन् । प्रविधिको जमाना छ । फोनमा किरिङऽकिरिङको आवाज उठाएपछि हाते फोन त उठाउनै पर्यो । यताबाट हलो भनेको उताबाट एकोहोरो बोल्न थाल्यो । ‘नमस्कार म फलानो, फलानो पार्टीको क्षेत्र नम्बर यतिको उम्मेदवार । फलानाको जित तपाईंको पनि जित हो । त्यसैले आफू र परिवार र आफन्त सबैलाई फलानो चिह्नमा भोट हाल्न सम्झौं, सम्झाऔं । धन्यवाद ।’
‘आचारसंहिता भन्ने कुरा कहाँ छ ? मेरो व्यक्तिगत हातेफोन नम्बर ती नेतालाई कसले दियो ? फटाहाहरु,’ रविन्द्र उफ्रँदै थिए । रविन्द्र दाइको कर्कसो स्वरले होला, सँगै रहेका दिवाकरले सम्झाउँदै भन्यो– छाडिदिनोस् के ? चुनाउको बेला यस्तो त आइहाल्छ नि । ‘अँऽ चुनाउ भन्दैमा व्यक्तिको फोन यसरी दिन पाइन्छ ? तिमी पो दलको झोला बोकेर हिँड्छौं । पार्टीको ‘क्याडर’ खासै केही लाग्दैन । बानी परिसकेको छ । हामी त होइनौं । फोनमा घण्टी बजेपछि उठाउनुपर्यो । उठाउँदाखेरी अनेकथरीको आवाज किन सुन्नु छ र मलाई ?’
‘भैगो नि अब दुई दिनको कुरा त हो, छाडिदिनोस् के ! चुनाउ भनेको जसरी हुन्छ त्यसरी भोट भाग्ने त हो नि । पहिलेपहिले पो स्रोतसाधन थिएन, प्रविधि थिएन, अनि घरघरमै आउँथे । पाटीपौवा, चौतारामा बसेर चिच्याउँथे । अब त प्रविधिको प्रयोग गरेर फोनमा नै मागे के भो त ?’ ‘तँ धेरै नकरा है, भन्दिएको छु । प्रविधिको प्रयोग भन्दैमा अर्काको फोनमा छिनछिनमा किरिङ–किरिङ पार्न पाइन्छ ? त्यो नम्बर दिनेचाहिँ को हो ? होइन हो, निर्वाचन आयोग, तिम्रो काम के हो हँ ? अनि त्यो टेलिफोने अफिसले पनि बुझ्नुपर्छ नि, पैसा पाए भन्दैमा जे पनि गर्ने ?
अस्ति भर्खर लाखौं रुपैयाँ पाएँ भने कुनचाहिँ केटाका सन्देश मोबाइलमा पठायो । पैसा उसले कमायो, केटोलाई पुलिसले समायो ! यस्तो पनि हुन्छ । मलाई सुन्न मन नभएको मान्छेलाई मलाई भोट फलानोमा दिनुहोला भन्ने ?’
‘ल कुरा गर्नुहुन्छ, उहाँ माइक बोकेका पत्रकार त सडकसडकमा गएर मान्छेलाई भोट के मा भनेर सोधिराका छन् र त केही भएको छैन । तपाईंलाई त गोप्यरुपमा मोबाइलमा भनेका त हुन् !’ ‘एऽ ती त कागले कान लग्यो भन्दैमा आफ्नो कान नै नछामी दौडनेहरुलाई हो । हामीलाई सोधोस् त भोट केमा भनेर ?’
‘ल सोध्यो रे ! के गर्नुहुन्छ तपाईं ?’ ‘गर्न त के गर्नु त्यसरी सोध्यो भने तेरा बाउको टाउकोमा भनिदिन्छु ।’ ‘त्यस्तो पनि हुन्छ त ?’ ‘किन नहुने ? तँलाई बजिया ।’ ‘त्यत्ति सारो नभन्नु है काका । कसैले यसो जान्न बुझ्न पनि सोधेको हुन सक्छ नि ?’ ‘किन सोध्नुपर्यो ? किन जान्नुपर्यो ? भोट भनेको त गोप्यरुपमा हाल्ने हो नि ! बाहिर फलाक्दै भोट यसमा भन्दै हिँड्ने हो र ?’
‘त्यो त होइन ।’ दिवाकरले उत्तर फर्काउँछ । त्यसो भए किन सोध्नुपर्यो त्यसका बाजेलाई ? यसो समाचार हेर्यो । फलानोको जित सुनिश्चित अरे ! त्यसका बाजे त्यसरी लेखेकै भरमा हुने भए यत्रो अर्बौं राज्यको ढुकुटी सिध्याएर किन गर्नुपर्यो त चुनाउ । त्यसले समाचार लेख्नेबित्तिकै माला टीका लगाएर जित्यो भने भैहाल्छ नि ! लौ भने हो कि होइन ?,’ रविन्द्रले भने ।
‘त्यो त हो काका । त्यही भएर त बिग्रेको नि त । सबै आफ्नो अनुसार चलेका भए पो हुन्थ्यो त । अर्काले चलाएका छन् अनि कसरी सत्य कुरा आउँछ त ?’ रविन्द्र मुस्कुराउँदै भने, ‘हो बल्ल तैले झोला खोलिस् ! न तेरा पार्टी, न उसको पाटी सबैले अरुको इशारामा चलेका कारण आज यो अवस्था आको हो नि ? चुनाउमा गोप्य भोट किन हालेको ? जनतालाई यो पार्टी वा त्यो पार्टी भनेर नचिनून् । मन पराएको उम्मेदवारलाई छानोस् भनेर । राम्रो देश बनाउने, जनताको समस्या समाधान गर्ने, कानुनलाई सम्मान गरेर गरे कसैलाई काखा कसैलाई पाखा नगर्नेलाई भोट हालोस् भनेर हो नि !’
‘त्यो त हो काका,’ दिवाकरले भन्यो । ‘अहिले त यो रे त्यो रे । विदेशीको पैसा लिएर जनमत संकलन रे ! अनि त्यसमाथि पनि उतैबाट चलेका पत्रकारले के खोज्छ ? आफ्नो देशको समस्या के हो खोजोस् न । नेताहरुलाई चुनाउ जितेर गएपछि भ्रष्टाचार गर्न थाल्यौं । नातावाद र फरियावाद गर्न थाल्यो भने के गर्ने ? उनकै मुखबाट बोल्न लगाउने हो नि । ‘तात्तो न छारो’ सँग भोट केमा रे ? भोट कसलाई रे ? भोट के मा हुन्छ मतपत्रमा हुन्छ ।’
दिवाकर मुसुमुसु हाँसिरहेको छ । काकाले उसलाई बोल्नै दिएको छैन । काकाले भनेको दिवाकर पार्टीको कार्जेकर्ता भएकाले मौन समय भयो रे ! हुन पनि हो निष्पक्षरुपमा चुनाउ गर्न न त दबाब न प्रभाव, सबैसँग टाढा भएर भोट हाल्ने हो । आपूmलाई मन परेको उम्मेदवार छान्ने हो । डलर खर्चेर विदेशीलाई धनी बनाएर सामाजिक सञ्जालमा अनेकौं गफ दिएर मन भाँड्ने, अनि निष्पक्ष अरे ! कुरा सुन्दा पनि कन्सिरीको रौं तातेर आउँछ भन्या । गफले र कागज लेखेको त्यो के बद्धताले हुने भए देश अहिले अम्रिकाको दास हो र आफैं अम्रिका बराबर भइसक्थ्यो ।
खेतीको कुरा गरे पो उत्पादन हुन्छ ! कुराको खेती गरेर कहिल्यै फल्छ ? लौ भन त । ‘काकाको कुरा सोह्रै आना ठीक हो काका । त्यही भएर पनि भोट त निष्पक्षसँगै हाल्नुपर्यो होइन त ?’ ‘हो नि । भोट हाल्ने भनेको भ्रममा होइन सत्य र यथार्थ बुझेर हाल्ने हो ।’ ‘लौ काका । अब सबै कुरा सुनिहालें, काकाको जति गफ गरे पनि यस्तै हो । त्यसो भए भोट के मा त ?’
‘हैट ! बजिया । घुमाइफिराइ फ्याट्टै भन्छ भनेको होला... एऽ त्यस्तो कहाँ हुन्छ ? कुनै पनि देशको दलाली नगर्ने ? विदेशीको वाद र विचार होइन । आफ्नै राष्ट्रियता र देशको अस्मिता जोगाउने । जनताबाट टाढा भाग्ने होइन जनतासँगै रहेर काम गर्न सक्ने विश्वासिलो उम्मेदवारलाई नहिच्किचाइकन भोट हाल्ने । बुझिस् ?’