- सर्वोच्चका प्रस्तावित न्यायाधीशहरू सारंगा सुवेदी, टेकप्रसाद ढुंगाना, महेश शर्मा पौडेल, अब्दुल अजिज मुसलमान, सुनिल पोखरेल र बालकृष्ण ढकालको संसदीय सुनुवाइ सकियो
- प्रस्तावित न्यायाधीशहरू अनुमोदन हुन बाँकी, भोलि (बुधबार) अनुमोदन हुने÷नहुनेबारे निर्णय
- सुवेदी, ढुंगाना र मुसलमानविरुद्ध समितिमा उजुरी
काठमाडौं– न्याय परिषद्बाट करिब एक महिनाअघि सर्वोच्च अदालतमा प्रस्तावित छ न्यायाधीशको संसदीय सुनुवाइ सकिएको छ । प्रस्तावित न्यायाधीशहरुको अनुमोदन हुन भने बाँकी छ । अनुमोदन गर्ने कि नगर्ने ? यसबारे भोलि (बुधबार) निर्णय गरिने भएको छ । त्यसका लागि संसदीय सुनुवाइ समितिको बैठक डाकिएको छ ।
समितिले सोमबार प्रस्तावित न्यायाधीशद्वय सुनिल पोखरेल र बालकृष्ण ढकालको सुनुवाइ गरेको थियो । त्यसअघि आइतबार महेश शर्मा पौडेल र टेकप्रसाद ढुंगाना र शुक्रबार भने सारंगा सुवेदीसँगै अब्दुल अजिज मुसलमानको समितिले सुनुवाइ गरेको थियो । पौडेल, ढुंगाना, सुवेदी र मुसलमान उच्चबाट सर्वोच्चमा प्रस्तावित न्यायाधीश हुन् ।
सुवेदी यसअघि उच्च अदालत विराटनगरकी कायममुकायम मुख्य न्यायाधीश थिइन् । उनीविरुद्ध समितिमा दाइजोका कारण हत्या गरिएकी आरती साहका दाजु प्रेम साहले उच्च अदालत जनकपुरमा रहँदा प्रमाणको मूल्यांकन नगरी कसुरदारलाई साधारण तारेखमा छोडेको भन्दै उजुरी दिएका छन् ।
उजुरीमा उनले न्यायाधीश सुवेदीविरुद्ध कार्यक्षमताको अभाव रहेको, निर्णय गर्दा आर्थिक लेनदेनमा संलग्न भएको र न्यायसम्पादन गर्ने क्रममा विवादैविवादले घेरिएको भनी आरोप लगाएका छन् । उनले न्यायाधीश सुवेदीको नाम सर्वोच्चको न्यायाधीशका लागि अनुमोदन नगर्न समितिलाई आग्रह गरेका छन् ।
गत २० असोजमा सर्वोच्चले उच्च अदालत जनकपुरबाट सुवेदीसहितका न्यायाधीशले गरेको एउटा आदेश नै उल्टाएको थियो । यसबारे माओवादी सांसद जनार्दन शर्माले प्रस्तावित न्यायाधीश सुवेदीलाई शुक्रबार आत्मालोचनाका गर्न आग्रह गरेका थिए । सुवेदीले भने सीधै इन्कार गरिन् ।
‘आदेशलाई अन्यथा भयो भनेर क्षमायाचना गर्ने अवस्था रहँदैन । म न्यायिक मूल्यमान्यताअनुसार चलेको छु,’ प्रस्तावित न्यायाधीश सुवेदीको जिकिर थियो ।
उनीविरुद्ध सुनुवाइ समितिमा बहुचर्चित ३३ किलो सुनकाण्डमा दुुई जना प्रहरी अधिकारीलाई रिहा गर्न दिएको आदेश र बाराका राकेशभक्त पौडेल हत्याकाण्डमा जारी गरेको आदेशलाई लिएर थप दुईवटा उजुरी छन् । अन्य पनि दुई उजुरी उनीविरुद्धमै छन् । उजुरी धेरै परेका कारण उनी सर्वोच्चको न्यायाधीश अनुमोदन हुने/नहुने टुंगो छैन ।
स्रोतका अनुसार उनी प्रधानन्यायाधीश विश्वम्भरप्रसाद श्रेष्ठको चाहना र महिला कोटाबाट न्यायाधीशमा प्रस्तावित हुन् । उनी कांग्रेसनिकट मानिन्छन् ।
सर्वोच्चकै अर्का प्रस्तावित न्यायाधीश मुसलमानविरुद्ध पनि एउटा उजुरी परेको छ । पाटन उच्च अदालतको हेटौंडा इजलासमा रहँदा सम्बन्धविच्छेद् भइसकेकी बुहारीलाई अंश मुद्दा जिताएको आरोपसँग उजुरी सम्बन्धित छ । उनी यसअघि विशेष अदालतका सदस्य थिए ।
शुक्रबार सुनुवाइ समितिमा सांसदहरूले सर्वोच्च अदालतमा मुद्दाको चाप घटाउने कसरी भन्दै प्रश्न गरेका थिए । जवाफमा उनले कजलिस्ट फाइनल ग¥यो भने मुद्दाको चाप घट्ने बताएका थिए । ‘५० मुद्दा आयो भने पनि सक्नुपर्छ । यो त्यो भनेर टार्न हुँदैन र यसैमा जनताको भलो छ । न्यायाधीशले काम गर्ने हो, गफ गर्ने होइन,’ उनले भने, ‘कजलिस्टमा लाग्नुप¥यो ४ बजेसम्मै । अल्छी गर्नुभएन, कजलिस्ट हेर्नुप¥यो ।’
उनी सात वर्षअघि उच्च अदालतमा सिफारिस भएका ८० जना न्यायाधीशमध्ये एक हुन् ।
सुनुवाइ समितिमा उजुरी परेको प्रस्तावित न्यायाधीश ढुंगानाविरुद्ध पनि हो । उनीविरुद्ध उच्च अदालत पाटनमा रहँदा काठमाडौंको तीनकुनेमा रहेको अरुण बहुउद्देश्यीय सहकारी संस्थाको लिलामसँग सम्बन्धित मुद्दामा बढी कबोल गर्नेलाई हराइएको दाबीसहित उजुरी परेको छ ।
उनले दुई करोड ५० लाखको कबोललाई अस्वीकार गरी रद्द भएको पहिलेकै एक करोड ८२ लाख कबोल गर्नेलाई मुद्दा जिताएको दाबी उजुरीकर्ताको छ । योबाहेक अन्य दुई उजुरी उनीविरुद्धका छन् । उनी यसअघि उच्च अदालत पाटनका न्यायाधीश थिए । उनलाई प्रधानन्यायाधीशको रोलक्रममा अघि बढाउनेगरी न्यायाधीशमा प्रस्ताव गरेको न्यायिकवृत्तमा चर्चा भइरहेको छ । उनी एमालेनिकट मानिन्छन् । उनले आफूविरुद्ध उजुरी दिने पुष्प गुरागाईंमाथि नै प्रश्न गरेका थिए ।
सर्वोच्चकै प्रस्तावित न्यायाधीश महेश शर्मा पौडेल पाटन उच्च अदालतका तत्कालीन कायममुकायम न्यायाधीश हुन् । उनीविरुद्ध पनि समितिमा उजुरी परेका थिएन । सांसदहरूले आइतबार सोधेको प्रश्नको उनले हिंसाले राज्यलाई अपांग बनाउने र भ्रष्टाचारले राज्यको आत्मा नै मार्ने बताएका थिए ।
‘आजसम्म ३० वर्ष काम गरेँ । निष्ठा र इमान्दार रहेर काम गरेँ,’ उनले भनेका थिए, ‘मेरो बाँकी साढे ६ वर्ष छ, चोखो भएरै निस्कन चाहन्छु ।’ अन्य प्रस्तावित न्यायाधीशहरू पोखरेल र ढकालको सोमबार सुनुवाइ भएको हो ।
सुनुवाइको क्रममा सांसदहरूसँग पोखरेलले आफू सर्वोच्चको न्यायाधीशमा अनुमोदन भएको अवस्थामा अन्याय नहुनेगरी न्याय सम्पादन गर्ने वचन दिए । ‘न्यायाधीश भएँ भने मबाट अन्याय हुँदैन । न्यायाधीशका रुपमा हाम्रो भूमिका भनेको न्यायको नजिक पुग्नु हो,’ उनको भनाइ थियो । वरिष्ठ अधिवक्ता भइसकेका उनी नेपाल बार एसोसिएसनका पूर्वमहासचिव हुन् । उनी कांग्रेसनिकट मानिन्छन् ।
अर्का प्रस्तावित न्यायाधीश ढकालले पनि सुनुवाइ समितिमा सांसदहरूसँग न्यायाधीश बन्न मानसिकरूपमा तयार भइसकेको बताएका थिए । उनको भनाइ थियो, ‘एकपक्षीय रूपमा ३० वर्ष हेरियो । अब बाँकी जीवन न्यायको दृष्टिबाट हेरौं, राज्यको तर्फबाट हेरौं भन्ने लागेको छ ।’ ढकाल सर्वोच्च बार एसोसिएसनका पूर्वसचिव हुन् । उनी एमालेनिकट मानिन्छन् ।
