- कांग्रेसको अर्थमन्त्री हुँदा पनि देशको आर्थिक अवस्था जर्जर भएको र व्यवसाय ठप्प रहेकोमा केन्द्रीय समितिमा आलोचना
- दसैंअघि व्यवसायीलाई विशेष राहत प्याकेज ल्याउन नेताहरुको माग
- कांग्रेस प्रवक्तासमेत रहेका अर्थमन्त्री डा. प्रकाशशरण महत भने इजिप्टतिर प्रस्थान
काठमाडौं– देशको बिग्रँदो अर्थतन्त्रबारे कांग्रेस केन्द्रीय समितिमा बहस सुरु भएको छ । आफ्नै पार्टीका नेता डा. प्रकाशशरण महत अर्थमन्त्री भएको बेला पनि देशको अर्थतन्त्र नाजुक हुनु डरलाग्दो भएको नेताहरुले केन्द्रीय समितिमा राखे ।
बैठक सुरु हुनासाथ पूर्वअर्थराज्यमन्त्रीसमेत रहेका भरत शाहले संकटपूर्ण स्थितिमा पनि सरकारले अर्थतन्त्रलाई लयमा फर्काउने कदम चाल्न नसकेको बताए । ‘देशको स्थिति जटिल छ । खराब छ । आधाजस्तो उद्योग बन्द छन् । धेरै मान्छे विदेश पलायन भइरहेका छन् । यस्तो संकटबाट कसरी निस्कने ?,’ शाहले प्रश्न गरे ।
कांग्रेसबाट अर्थशास्त्र पढेका अर्थमन्त्री रहेकाले जनताले राहतको अपेक्षा गर्नु स्वाभाविक भएको प्रचार विभागका प्रमुखसमेत रहेका मीन विश्वकर्माले बताए । ‘आँगनमा चाडपर्व आएको छ । हाम्रो अर्थमन्त्री हुनुहुन्छ । सरकारले यतिबेला उचित नीति अबलम्बन गर्नुपर्दछ,’ केन्द्रीय सदस्य विश्वकर्माले भने । दसैं अगाडि नै आर्थिक प्याकेज कार्यक्रम सरकारले ल्याउनुपर्ने मागसमेत उनको थियो ।
केन्द्रीय सदस्य प्रा.डा. गोविन्दराज पोखरेलले सरकारले समयअनुकूल नीति लिन नसक्दा बैंकमा रकम थुप्रिन पुगेको बताए । ‘बैंकमा पाँच खर्ब थन्किएको छ । सरकारले राम्रो नीति नबनाउँदा त्यो पैसा बाहिर आउन सकेन,’ पोखरेलले भने, ‘देशका ३५ प्रतिशत सटर बन्द भएका छन् । दसैंको मुखमा बजार सुनसान छ । सरकार गम्भीर नै देखिँदैन ।’
उनले अर्थमन्त्री महतले पदीय जिम्मेवारीविपरीत अनुत्तरदायी अभिव्यक्ति दिँदै हिँडेको आरोपसमेत लगाए । ‘अर्थमन्त्री राष्ट्र बैंकलाई मौद्रिक नीति कडा ल्याएको भनेर गाली गर्नुहन्छ । गभर्नर सरकारको नीतिका कारण अहिलेको स्थिति निम्तिएको भन्छन् । सरकारको संवेदनशील अंगमा बसेर यसरी अनुत्तरदायी भएर बोल्नु भएन,’ पोखरेलले भने ।
अर्का केन्द्रीय सदस्य गुरु बरालले बैंकको ऋणले नागरिकलाई दूरावस्थामा पु¥याएको बताए । व्यवसायबाट पलायन हुने तथा आत्महत्याको बाटो रोजिएको भन्दै अर्थतन्त्र उकास्नलाई ठोस पहलकदमी लिन सरकारको ध्यानाकर्षण गराए । बरालले तत्काल राहत प्याकेज ल्याएर निराशा रहेको वर्गलाई आशा सञ्चार गराउन आग्रह गरे ।
हरेक नागरिकले स्वदेशप्रति विश्वास नभएर छोराछोरीलाई १२ कक्षा सकिएपछि विदेश पठाउने सपना देखेको केन्द्रीय सदस्य अजयबाबु सिवाकोटीले बताए । ‘नेपाल आज शवले छोराछोरी कुर्ने देशमा रुपान्तरित हुँदै गरेको छ,’ शिवकोटीले भने, ‘पछिल्लो ३० वर्ष पटक–पटक अवसर पाएका नेतृत्व तहका अग्रजहरुलाई देश त हामीले बनाएको रहेछौं नि भन्ने लाग्दैन ?’
केन्द्रीय सदस्य जीपजिरिङ लामाले निर्माण व्यवसायीले भुक्तान नपाउँदा अहिलेको अवस्था आएको बताए । लामाले पार्टीको अर्थमन्त्री रहेका बेला देशको आर्थिक अवस्था कमजोर हुँदा गलत सन्देश गइरहेको बताए । ‘देशको आर्थिक अवस्था जर्जर छ । व्यवसाय ठप्प छ । तर व्यवसायमैत्री भनिने हाम्रो पार्टीको अर्थमन्त्री भएकै बेला व्यवसायीले काम गरेको रकम भुक्तानी पाउन सकका छैनन्,’ लामाले भने, ‘७५ प्रतिशत व्यवसायी डेमोक्रेट हुन् । भुक्तानी नपाएपछि तथा व्यवसाय ठप्प भएपछि ती साथीले साथ दिइरहलान् ?’
निर्माण व्यवसायीहरुले केही समयअघि बक्यौता भुक्तानीका लागि काठमाडौंमा निर्माण सामग्रीसहित प्रदर्शन गरेका थिए । अर्थमन्त्री महतले बिल प्राप्त भएको १५ दिनमा भुक्तानी दिने भनेपछि व्यवसायी विरोध प्रदर्शनबाट पछि हटेका थिए ।
निर्माण व्यवसायीले भुक्तानी नपाउँदा व्यवसाय चौपट रहेको उनले सुनाए । निर्माण व्यवसायीसमेत रहेका लामाले कांग्रेस बैठकमा भने, ‘अर्बौं खर्बौं रुपैयाँ निर्माण व्यवसायीले पाएका छैनन् ।’
युवा विदेसिने क्रम बढ्नु र गएकाहरु कतिपय फर्कने अपेक्षासमेत राख्न नसकिने परिस्थिति बनेकोे नेताहरुको चिन्ता छ । केन्द्रीय सदस्य नानु बाँस्तोलाले पार्टीका कार्यक्रममा युवाहरु भेट्नै नसकिने अवस्था रहेको सुुनाइन् । ‘व्यवसायी घरबारविहीन हुने अवस्था आएको छ । युवाहरु पलायन भएको मात्रै भन्छौं । पार्टीले गरेका कार्यक्रम युवा भेटिँदैनन्,’ बाँस्तोलाले भनिन् ।
अर्थमन्त्री महतले आर्थिक गतिविधि बढाउन मौद्रिक नीतिमा लचकता अपनाउनुपर्ने अभिव्यक्ति सार्वजनिक मञ्चबाट दिंदै आइरहेका छन् । तर उनको कुरा गभर्नर महाप्रसाद अधिकारीले सुनेको देखिंदैन ।
महतले केही दिनअघि सेयर खरिदमा १२ करोडको सीमा हटाउन आवश्यक रहेको भनेका थिए । तर राष्ट्र बैंकको सञ्चालक समितिको शुक्रबार बिहान बसेको बैठकमा यसबारे छलफल नै भएन । पोखरेलले अर्थ मन्त्रालयमा नौ महिनामै सचिव तीनपटक फेरिएकाप्रति पनि असन्तुष्टि जनाए । ‘कांग्रेसका अर्थमन्त्री हुँदा सेयर बजार ओरालो लागेको छ । व्यापारी निराश छन् । कतैतिर आशा देखिँदैन । तर मन्त्रीको ध्यान अर्थसचिव फेर्नमा मात्र केन्द्रित देखिन्छ,’ उनले भने, ‘यो काम गराइका कारण कांग्रेसको इमेज ड्यामेज हुँदै छ ।’महतले अर्थसचिवका रुपमा बिहीबार कृष्णहरि पुष्करलाई हालै भित्र्याएका छन् । २०७९ साउनदेखि पुससम्म पनि पुष्कर अर्थसचिव नै थिए ।
कांग्रेस प्रवक्तासमेत रहेका अर्थमन्त्री महत भने बैठक सुरु हुनु पहिले शुक्रबार बिहान इजिप्टको राजधानी लागेका छन् । उनी एसियन इन्फ्रास्ट्रक्चर इन्भेस्टमेन्ट बैंकको वार्षिक बैठकमा भाग लिन त्यता लागेका हुन् ।
