काठमाडौं– नेपाली कांग्रेस नेतृत्वमा रहेको सत्ता गठबन्धनले नै नयाँ सरकार बनाउने लगभग ‘पक्का’ भएको छ । डा. सिके राउत नेतृत्वको जनमत पार्टी सत्ता साझेदार गर्न तयार भएपछि गठबन्धनको सरकार सम्भव हुने भएको हो ।
प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले बिहीबार बालुवाटारमा बोलाएर डा. राउतलाई आगामी सरकारमा सहभागी हुन आग्रह गरेका थिए । देउवाको आग्रहलाई राउतले स्वीकारेका हुन् ।‘प्रधानमन्त्रीज्यूले बोलाउनुुभएपछि हाम्रा अध्यक्षज्यू जानुभएको हो । भेटमा प्रधानमन्त्रीज्यूले नयाँ बन्ने सरकारमा आउनुपर्यो भन्नभयो । उहाँले हुन्छ, हामी सकारात्मक छौं भन्नुुभयो,’ जनमतका महासचिव चन्दन सिंहले प्रभावसँग भने ।
सत्ता गठबन्धनको सम्भावित सिट संख्या
कांग्रेस- ९०
माओवादी केन्द्र- ३१
एकीकृत समाजवादी- १०
लोसपा- ४
राष्ट्रिय जनमोर्चा- १
जनमत पार्टी- ५
जम्मा- १४१
सरकार गठनका लागि आवश्यक सांसद संख्या- १३८
सरकारमा सहभागी हुँदा दाबी गर्ने मन्त्री संख्याबारे भने सिंहले खुलाएनन् । ‘आज भएको पहिलो भेट हो । थप छलफल हुँदै जाला,’ उनले भने, ‘हाम्रो दाबी छलफलमा राखौंला । अहिले नै यति र उति भन्ने कुरा हुँदैन ।’
गठबन्धनको सरकार ‘पक्का’
- जनमत पार्टी गठबन्धनसँग सत्ता साझेदार गर्न तयार
- नयाँ सरकार गठन गर्न गठबन्धनको स्पष्ट बहुमत पुुग्ने
जनमतको प्रत्यक्षतर्फका सांसद डा. राउत नै हुन् । उनको दल समानुपातिकतर्फको ‘थ्रेस होल्ड’ पार गर्दै राष्ट्रिय दल बनेको छ । समानुपातिकतर्फ चार जना सांसद पाउने अवस्थामा जनमत छ । यस दलको समर्थनले गठबन्धनको स्पष्ट बहुमत हुने भएको हो ।
कांग्रेस प्रवक्ता डा. प्रकाशशरण महतले गठबन्धन दलहरूकै सरकार बन्नसक्ने जनादेश चुनावबाट प्राप्त भएकोमा अझ जनमत पनि सत्ता साझेदार गर्न तयार हुनु स्वागतयोग्य कदम भएको बताए । ‘अझै केही क्षेत्रको परिणाम आउन बाँकी छ । आइसक्दा हाम्रै सरकार बन्ने स्थिति पनि हुने देखिन्छ,’ प्रवक्ता महतले भने, ‘यहीबेला जनमत सरकारमा आउन सकारात्मक भएपछि गठबन्धनको सरकार निश्चित हुने भयो । जनमतको निर्णयलाई स्वागत गर्छु ।’
समाचार तयार पार्दासम्म सार्वजनिक भएका १६२ क्षेत्रको परिणामलाई आधार मान्दा कांग्रेसले ५५ सिट जितेको छ । स्याङ्जा–२ मा पनि कांग्रेस उम्मेदवार धनराज गुुरुङको अग्रता फराकिलो हुँदै गएको छ । बाजुुरामा पनि मतगणना सुरु भएको छ, जहाँ कांग्रेसकै उम्मेदवारले अग्रता लिएका छन् । यी दुवै स्थानमा जित्ने कांग्रेसको दाबी छ र दाबीअनुसार जिते भने कांग्रेसको प्रत्यक्षतर्फ ५७ सिट हुनेछ ।
समानुपातिकतर्फ पनि कांग्रेसले ३२ सिट पाउने स्थिति छ । स्याङ्जा–२, बाजुुरा र दोलखाको समानुपातिकतर्फको मत थपिँदा ३३ सिट कांग्रेसले पाउने स्थिति छ । यस्तो अवस्थामा कांग्रेसको ९० सिट हुनेछ । गठबन्धनको अर्को घटक नेकपा माओवादी केन्द्रले प्रत्यक्षतर्फ १७ सिट जितिसकेको छ ।
बिहीबार पुनः मतदान भएको दोलखामा पनि गठबन्धनबाट माओवादीको उम्मेदवार प्रतिस्पर्धामा छ । त्यहाँ पनि गठबन्धनले जिते माओवादीको एक सिट थपिनेछ । समानुपातिकतर्फ कम्तीमा १४ सिट पाउने निश्चित देखिन्छ । यसरी माओवादी केन्द्रको ३१ वा ३२ सिट हुने भएको छ ।
गठबन्धनमै रहेको दल नेकपा एकीकृत समाजवादीले १० सिट जितेको छ । समानुपातिकतर्फ ‘थ्रेस होल्ड’ कटाउन संघर्षरत छ । अर्को दल लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टीले चार सिट जितेको छ । राष्ट्रिय जनमोर्चाले एक सिट जितेको छ । गठबन्धनमा रहेका दलहरूले प्रत्यक्षतर्फ ८७ सिट जितेका छन् ।
अझै कम्तीमा दुुई सिट थपिनसक्ने देखिन्छ । समानुपातिकतर्फ पनि ४७ सिट पाउने अवस्थामा गठबन्धन दलहरू छन् । दुवैतर्फको सिट जोड्दा १३६ सिट हुने देखिन्छ । तर, पाँच सिट भएको दल जनमत पनि थपिँदा १४१ सिट हुने र गठबन्धनको बहुुमतीय सरकार गठन हुने भएको हो ।
संघीय सरकारसँगै मधेस प्रदेश सरकारमा पनि कांग्रेस नेतृत्वको गठबन्धनसँगै सहकार्य गर्न जनमत तयार भएको छ । १०७ सिट रहेको मधेस प्रदेशको संसद्मा १३ सिटसहित जनमत निर्णायक दलको रूपमा छ । जनमतको समर्थन हुनेबित्तिकै त्यहाँ पनि गठबन्धनकै सरकार बन्ने भएको हो । त्यहाँ नेकपा एमाले–जनता समाजवादी पार्टीको गठबन्धनले पनि नयाँ सरकार गठन गर्न कसरत गरिरहेको छ ।
प्रधानमन्त्रीमा ‘झिनाझम्टी’
नयाँ सरकार गठबन्धनकै बन्ने स्थिति हुँदा प्रधानमन्त्री पदमा झिनाझप्टी भइरहेको छ । पूर्वप्रधानमन्त्रीसमेत रहेका माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुुष्पकमल दाहालले दुुई वर्ष प्रधानमन्त्री हुने चाहना गठबन्धनका शीर्ष नेताहरूसँग राख्दै आएका छन् । उनले चुनावअघि पनि एकपटक प्रधानमन्त्री भएर मुलुकमा विकास र समृद्धिको नेतृत्व गर्न चाहेको बताएका थिए । चुनावको परिणाम तीन क्षेत्रबाहेकको आएपछि दाहालले प्रधानमन्त्री हुने चाहना राखेका हुन् ।
तर, उनको प्रस्तावलाई कांग्रेसले त्यति स्वाभाविक ठानेको छैन । पहिलो दलको हैसियतले सरकारको नेतृत्व लिनुपर्ने पक्षमा कांग्रेस छ । यसप्रति प्रधानमन्त्रीसमेत रहेका सभापति देउवा, प्रधानमन्त्रीका आकांक्षीहरू वरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेल, महामन्त्री गगनकुमार थापा, डा. शशांक कोइरालालगायत दृढ छन् ।
यस्तो अवस्थामा दाहालले प्रधानमन्त्रीको अडान नछाडे गठबन्धन नै संकटमा पर्ने देखिन्छ । कांग्रेसभित्रै पनि आकांक्षी धेरै हुँदा समस्या आउनसक्ने विश्लेषण गरिएको छ । यद्यपि, दलहरुले गठबन्धनलाई आगामी पाँच वर्षसम्म निरन्तरता दिने दोहोर्याउँदै आएका छन् । एकीकृत समाजवादीले गठबन्धनकै निरन्तरताको पक्षमा निर्णय गरिसकेको छ ।
गठबन्धनमा मात्र होइन, बाहिरका दल नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओली पनि प्रधानमन्त्री हुने दाउमा छन् । उनले पनि नयाँ सरकार गठनको पहल लिएका छन् । यसअघि उनले कांग्रेस नेता प्रकाशमान सिंहसँग भेट गरिसकेका छन् भने माओवादी अध्यक्ष दाहालसँग फोन गर्दै मिलेर जान प्रस्ताव गरिसकेका छन् । तर, एमाले नेतृत्वको गठबन्धनसँग बहुमत पुुग्ने सम्भावना छैन, जसले गर्दा ओली नेतृत्वमा बहुमतीय सरकार गठन तत्कालका लागि असम्भव देखिएको छ ।
