काठमाडौं– पछिल्लो केही दिनयता ‘तँ’ शब्द चर्चामा छ । गायिका आस्था राउतले विमानस्थल चेकजाँचका क्रममा ड्युटीमा रहेकी प्रहरी जवान रमिता श्रेष्ठले आफूलाई ‘तँ’ शब्द प्रयोग गरेको भन्दै फेसबुक लाइभमा आक्रोश पोखिन् । यस विषयमा महानगरीय प्रहरी काठमाडौंले अनुसन्धान गरिरहेको छ भने गायिका आस्थालाई पक्राउ गर्न खोजिरहेको छ ।
यसैबेला सत्तारुढ दल नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा)ले अब उप्रान्त नेता कार्यकर्ताले कसैलाई ‘तँ’ भन्न नपाउनेलगायत ११ बुँदे आचारसंहिता जारी गरेको छ । यो एउटा संयोग मात्रै हो, तर, जतिखेर एक गायिका र एक प्रहरी जवानबीच ‘तँ’ शब्द प्रयोगबारे विवाद चरम उत्कर्षमा पुगेका बेला नेकपाले ‘तँ’ शब्द बर्जित गर्दै आचारसंहिता जारी गरेपछि संयोग मिलेको हो । पार्टीले सोमबार वितरण गरेको आचारसंहितामा अरुसँग बोलिने भाषा मर्यादित, सरल र मीठासपूर्ण हुनुपर्ने भनिएको छ ।
अध्यक्षद्वय केपी ओली र पुष्पकमल दाहालद्वारा हस्ताक्षरित आचारसंहितामा छोरा–छोरीको विवाहलाई सरल र मितव्ययी बनाउनुपर्ने, जन्मदिन, व्रतबन्ध, पास्नीजस्ता परम्परागत संस्कारलाई घरपरिवारमा मात्र सीमित गर्नुपर्ने भनिएको छ । साथै, आचारसंहितामा भनिएको छ, ‘पार्टी सदस्यले आफूमा व्यक्तिवादी, स्वार्थी भावना विकसित हुन नदिन कुनै किसिमको व्यवसाय वा उद्योग सञ्चालन गर्दा सकेसम्म सामूहिक नेतृत्वमा सञ्चालन गर्नुपर्छ । उनीहरूले सञ्चालन गर्ने व्यवसायमा संलग्न श्रमजीवीलाई न्यूनतम कानूनबमोजिमको पारिश्रमिक र सुविधा तथा सम्मानपूर्ण व्यवहार गर्नुपर्छ ।’
यस्तै, समाजमा रहेका कूरीति, रुढिवादी संस्कार, भेद्भाव, छुवाछूत र महिलामाथि हुने हिंसाविरुद्ध सधैँ खडा हुनु र त्यस किसिमका गलत व्यवहार अन्त्य गर्न सांस्कृतिक सचेतना अभियान सञ्चालन गर्न सधैँ प्रयत्न गर्नुपर्ने आचारसंहितामा छ ।’ कुनैपनि पार्टी सदस्यले महिला हिंसा र छुवाछूतपूर्ण व्यवहार गरेको प्रमाणित भए तुरुन्तै पार्टीबाट निष्काशन गर्नुपर्ने र त्यस्तो व्यक्तिलाई जनप्रतिनिधिमूलक निकायमा उम्मेदार बन्न बन्देज लगाइने संहितामा उल्लेख छ ।
भ्रष्टाचार, कालोबजारी, गैरकानूनी कमिसन, करछली, अनियमितताजस्ता अपराध नगर्ने, गर्न नदिने तथा आफूसँग प्राप्त सूचना सरकारलाई उपलब्ध गराउने कर्तव्य निर्वाह गर्न नमूना बन्नुपर्नेमा आचारसंहिताले जोड दिइएको छ । पार्टीले सामूहिक जीवन प्रणाली विकास गर्न महिनामा एकदिन गाउँ वा टोलका सबै परिवारजनका बीच वनभोज वा सहभोज गर्नुपर्ने र सामूहिक भावना सिर्जना गर्नुपर्ने भनेको छ । त्यस्ता कार्यक्रममा मद्यपान र धूम्रपान प्रतिबन्ध लगाइएको छ ।
साथै, पार्टीले पार्टीका प्रत्येक सदस्यले आफ्नो दैनिकीमा सादाजीवन र उच्च विचारलाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने, आफूले मात्र होइन आफ्नो परिवार, गाउँ, टोल, शहरबजार, स्कूल, कलेज सबै ठाउँ र संस्थानमा यस किसिमको जीवनशैलीका निम्ति प्रोत्साहन गर्नुपर्ने र आफ्नो जीवनलाई सधैँ जनताबीच खुला किताबजस्तै राख्न प्रयत्न गर्नुपर्ने आचारसंहिता तोकिएको छ ।
‘समाजबाट बालविवाह, बहुविवाह, दाइजो, बोक्सी, छाउपडी, उँच–नीच, छुवाछूत, जातपात र जातिभेदजस्ता कुसंस्कार र कुरीति अन्त्य गर्न सक्रियतापूर्वक लाग्नुपर्छ, यस किसिमका दुष्कार्यबाट आफूलाई सुधार गर्न नचाहने तथा दुरुत्साहन गर्नेलाई कानूनबमोजिम सजायको भागीदार बनाउन सहयोग गर्नुपर्छ’ आचारसंहितामा भनिएको छ । तर, आचारसंहिता कहिलेबाट लागू हुने खुलाइएको छैन ।
