काठमाडौं– मंगलबार पनि निरन्तरता पाउने तय भएको नेकपा माओवादी केन्द्रको केन्द्रीय समिति बैठक आज बुधबारका लागि स¥यो । आइतबारदेखि काठमाडौंमा जारी बैठकमा अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले पार्टीमा रिक्त रहेको पदाधिकारी चयन, स्थायी र पोलिटब्युरो समिति निर्माण, केन्द्रीय समितिलाई पूर्णता दिनेलगायतका एजेण्डा अघि सारेका थिए ।
महासचिव पदमा वर्षमान पुन, जनार्दन शर्मा, पम्फा भुसाल, देव गुरुङ, शक्तिबहादुर बस्नेत, गिरिराजमणि पोखरेललगायतले आकांक्षा राखेका छन् । उनीहरुमध्ये पुन र शर्माबीच तीव्र प्रतिस्पर्धा छ ।
आइतबार र सोमबार दाहालको प्रतिवेदनमाथि छलफल भयो । निर्वाचनको समीक्षा भयो । प्रदेश अध्यक्षहरूले ‘रिपोर्टिङ’ गरे ।मंगलबार अध्यक्ष दाहालले आइतबार र सोमबार बैठकमा केन्द्रीय सदस्यहरूबाट उठेका प्रश्नको जवाफ दिने र पदाधिकारी चयनको प्रक्रिया अघि बढाउने भनिएको थियो । तर, बैठक एकाएक सारियो । र, पूर्वस्थायी समितिका सदस्यहरूलाई खुमलटार बोलाइयो । मंगलबार बिहान ९ बजेबाट सुरु भएको बैठक दिउँसो झण्डै एक बजेसम्म चल्यो ।
बैठक आज बुधबार पदाधिकारी टुंग्याउने सहमतिसहित सकियो । र, पदाधिकारीको नाम टुंग्याउने जिम्मा अध्यक्ष दाहाललाई दिइयो । पदाधिकारी, स्थायी र पोलिटब्युरो सहमतिमै चयन गर्ने समझदारी पनि बन्यो ।वास्तवमा अहिले माओवादी भनेकै दाहाल र दाहाल भनेकै माओवादी भन्ने जस्तो स्थिति छ । महाधिवेसन सकिएको सात महिनासम्म पनि माओवादीले पदाधिकारी चयन गर्न सकेन । गत पुसमा काठमाडौंमा भएको आठौं महाधिवेसन २९९ सदस्यीय केन्द्रीय समिति घोषणा गर्दै सकिएको थियो । त्यतिबेला केन्द्रीय समितिले समेत पूर्णता पाएको थिएन ।
त्यसपछि १९ पुसमा बसेको केन्द्रीय समिति बैठकले दाहाललाई अध्यक्ष्ँ चयन गरेको थियो । लगत्तै पदाधिकारी चयन गर्ने भनिए पनि सात महिनासम्म त्यो काम हुन सकेको छैन । माओवादीमा अहिले केन्द्रीय सदस्यको संख्या बढाएर ३७३ पु¥याइएको छ । जसलाई यही १९ असारमा बसेको केन्द्रीय समिति बैठकमा प्रस्तुत गरियो । माओवादीले ९४ जनालाई वैकल्पिक केन्द्रीय सदस्य पनि बनायो ।
तर, फेरि पदाधिकारी चयनमा माओवादीलाई सकस परेको छ । खासगरी महासचिवका लागि माओवादीभित्र महाभिडन्त छ । महासचिवको विषय सबैभन्दा पेचिलो बनेको छ । महासचिव हुने व्यक्ति अध्यक्ष दाहालको उत्तराधिकारी पनि भएकाले नेताहरू यसको दौडमा छन् । खासगरी, महासचिवमा वर्षमान पुन, जनार्दन शर्मा, पम्फा भुसाल, देव गुरुङ, शक्तिबहादुर बस्नेत, गिरिराजमणि पोखरेललगायतले आकांक्षा राखेका छन् । उनीहरुमध्ये पुन र शर्माबीच नै तीव्र प्रतिस्पर्धा छ । उनीहरूले आठौं महाधिवेसन अघिदेखि नै महासचिवमा दाबी गरिरहेका थिए ।
यी दुवै जना माओवादीकालका ‘जनमुक्ति सेना’का कमाण्डर पनि हुन् । माओवादीभित्र भावी नेतृत्वका रूपमा यी दुई नेतालाई नै लिइन्छ । कार्यकर्ताहरूको भवना पनि त्यही रहेकाले अध्यक्ष दाहालले महासविचका लागि यिनै दुईमध्ये एक रोज्ने सम्भावना बलियो छ ।माओवादीमा शर्माभन्दा पुन वरिष्ठ मानिन्छन् । पुन शर्माभन्दा एक वर्ष अगाडि माओवादीको केन्द्रीय सदस्य बनेको थिए । पुन २०५५ मा केन्द्रीय सदस्य बन्दा शर्मा २०५६ मा केन्द्रीय सदस्य बनेका थिए ।
३६ वर्षकै उम्मेरमा सांसद बनेका पुन ३९ वर्षको उमेरमा शान्तिमन्त्री भए । जनार्दनले हाल पाएको अर्थमन्त्रीको जिम्मेवारी पुनले ४० वर्षकै उमेरमा पाएका थिए ।माओवादी खुला राजनीतिमा आएपछि बनेको ११ सदस्यीय सचिवालय सदस्यमा पुन पर्दा शर्मा अटाएका थिएनन् ।
जनआन्दोलनपछि बनेको अन्तरिम संसद्मा माओवादी संसदीय दलका सचेतकका रुपमा शर्माले जिम्मेवारी पाए । पुन पहिलो संविधानसभा निर्वाचनमा ललितपुर–१ बाट निर्वाचित भए भने शर्मा रुकुमबाट निर्वाचित भए । २०७० मा भएको दोस्रो संविधानसभाको निर्वाचनमा पुन मोरङबाट उम्मेदवार बनेर पराजित भए भने शर्मा रूकुमबाट निर्वाचित भए ।
सांसद नभएका पुनले पार्टीमा फेरि बाजी मारे । २०७१ सालमा विराटनगरमा भएको राष्ट्रिय सम्मेलनले पुनलाई सचिव बनाउँदा शर्मा स्थायी समिति सदस्यमै सीमित रहे । २०७३ साउनमा दाहाल प्रधानमन्त्री बन्दा शर्मा ऊर्जामन्त्री भए । कुलमान घिसिङलाई कार्यकारी निर्देशक नियुक्त गरेपछि लोडसेडिङ हट्यो । जसको राजनीतिक जस शर्माले पाए । त्यही प्रभावले २०७४ जेठमा शेरबहादुर देउवा नेतृत्वमा गठन भएको सरकारमा उनलाई गृहमन्त्री बनाइयो ।
२०७४ को निर्वाचनका लागि शर्मालाई एमालेसँग तालमेलका लागि वार्ता गर्न खटाइयो भने पुनलाई कांग्रेससँग । एमालेसँग पार्टी एकता गर्ने सहमतिसहित तालमेलको निर्णय भयो । राजनीतिकरूपमा शर्मा त्यतिबेला सफल भए ।तर, पछिल्लो समय शर्माको महोल बिग्रिँदै गएको छ । अर्थमन्त्रीका रूपमा विवादित काम गर्न थालेपछि पार्टीबाहिर मात्र होइन पार्टीभित्र पनि आलोचित बनिरहेका छन्, शर्मा । यसअघि स्वास्थ्य समस्या खेपिरहेका पुन तंग्रिरहेका छन् । उनी राजनीतिकरूपमा तंग्रिन चाहन्छन् । त्यसका लागि उपयुक्त पद भनेको महासचिव नै रहेको उनको बुझाइ छ ।
यद्यपि, मंगलबार दाहालनिवासमा भएको बैठकमा उनले सोझै दाबी गरेनन् । शर्माले आफू महासचिवको दाबेदार रहेको बतँइरहँदा पुनले पार्टीकाले आवश्यकता महसुस गर्छ भने म पनि तयार छु भनेका थिए ।जनार्दन विवादमा तानिँदै गएका र उनको जिम्मेवारी नै खोस्नुपर्ने आवाज उठेका बेला पुनको दाबेदारी महासचिवका लागि बलियो बन्दै गएको छ । यसअघि स्वास्थ्यका कारण उनी सक्रिय हुन सक्दैनन् कि भनेर उनलाई उपाध्यक्ष बनाएर शर्मालाई महासचिव बनाउनुपर्ने लबिइङमा लागेका माओवादी नेताहरू अहिले पुनको पक्षमा देखिन थालेका छन् ।
उसो त काठमाडौंमा महाधिवेसन चलिरहँदा पुन चीनमा उपचार गराइरहेका थिए । त्यतिबेला उनले आफू महासविचको आकांक्षी भएपनि पार्टीले दिएको जिम्मेवारी स्वीकार्ने बताएका थिए । तर, निर्णय आफ्नो उपस्थितिमा मात्र हुनुपर्ने भनेपछि महाधिवेसन पदाधिकारी चयन नगरेरै सकिएको थियो ।चीनमा लामो समय उपचार गरेर फर्केका पुनले स्वास्थ्यलाभ गरेका छन् । उनी पहिलेकै अवस्थामा फर्किंदै छन् ।
अस्वस्थताकै कारण महासचिवको दौडमा कमजोर बन्न पुगेका पुन पछिल्लो समय भने बलिया दाबेदारका रूपमा प्रस्तुत भएका छन् । महासचिवका लागि पुन र शर्माबीच ‘महाभिडन्त’ चलिरहेका बेला अध्यक्ष दाहाल भने तेस्रो व्यक्तिलाई जिम्मेवारी दिन सकिन्छ कि भनेर मन्थन गरिरहेका छन् । यद्यपि, उनले यस विषयमा कुनै निर्णय गरिनसकेको दाहालनिकट नेता बताउँछन् ।
तेस्रो विकल्पमा रूपमा यसअघि महासचिव भइसकेका कृष्णबहादुर महरालाई दोहो¥याउनसक्ने सम्भावना छ । अहिले प्रवक्ता रहेका उनलाई महासचिव बनाएर पुन र शर्मालाई उपमहासचिव बनाउने सम्भावनासमेत कायम रहेको माओवादीका नेताहरू बताउँछन् ।महासचिवकै विकल्पका रूपमा पम्फा भुसाल, देव गुरुङ र शक्ति बस्नेत पनि छन् । पूर्वकोषाध्यक्ष हरिबोल गजुरेल र नेता गिरिराजमणि पोखरेलसमेत महासचिवको लाइनमा छन् ।
