काठमाडौं– यही ३० वैशाखमा हुने स्थानीय तहको निर्वाचनको मनोनयन दर्ताका लागि निर्वाचन आयोगले आइतबार र सोमबारको समय निर्धारण गरेको छ । तर, उम्मेदवारी मनोनयनको पहिलो दिन आइतबार उत्साहजनक देखिएन । दलहरूभित्रको आन्तरिक किचलो र गठबन्धनको सकसले आइतबार केही स्थनीय तहमा मात्रै उम्मेदवारी दर्ता भयो । नगन्य मात्रामा भएको मनोनयन दर्ताले दलहरूभित्रको अलमल प्रस्ट पारेको छ ।
तल्लो तहसम्मै पुगेको सत्ता गठबन्धनभित्रको किचलो अझै सल्टिन सकेको छैन । तुलनात्मक रूपमा धेरै क्षेत्रको उम्मेदवार टुंग्याएको प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेकपा एमाले पनि संकटविहीन छैन । टिकटका आकांक्षी धेरै हुँदा एमालेलाई पनि निर्णय गर्न सकस परिरहेको छ । प्रमुख दलहरू सोमबार बिहानसम्म निर्णय गरिसक्ने र त्यसपछि आयोगले तोकेको समयभित्र मनोनयन दर्ता गराउने तयारीमा छन् ।
पहिलो दिन देशभर स्वतन्त्र उम्मेदवार र साना दललेमात्रै उम्मेदवारी दर्ता गराएका छन् । पाँच दलीय सत्ता गठबन्धनमा रहेका दल र प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमालेले भने आइतबार पहिलो दिन मनोनयन नै दर्ता गराएनन् ।
निर्वाचन आयोगका अनुसार आइतबार कूल १० हजार ५३३ जनाको उम्मेदवारी दर्ता भएको प्रारम्भिक विवरण इन्ट्री भएको छ । सम्बन्धित निर्वाचन कार्यालयमा दर्ता भएका मनोनयनलाई प्राविधिकले इन्ट्री गर्ने र मुख्य निर्वाचन अधिकृतले प्रमाणीकरण गर्ने कार्य जारी रहेकाले यकीन तथ्यांक प्राप्त भइनसकेको आयोगले जनाएको छ ।
आइतबार साँझसम्म प्राप्त विवरणअनुसार पालिका प्रमुख र अध्यक्ष पदमा कूल ९८७, उपप्रमुख र उपाध्यक्षमा ५०८, वडाध्यक्षमा दुई हजार ९२१ को उम्मेदवारी दर्ता भएको छ । वडा सदस्यमा तीन हजार ३३८, महिला सदस्यमा एक हजार ५७६, दलित महिला सदस्यमा एक हजार २०३ जनाको उम्मेदवारी दर्ता भएको छ ।
आयोगले गत चैत ४ मा स्वीकृत गरेको निर्वाचन कार्यक्रमअनुसार आइतबार र सोमबार (वैशाख ११ र १२) दुवै दिन बिहान १० देखि साँझ ५ बजेसम्मका लागि मनोनयनपत्र दर्ता गर्ने समय निर्धारण गरिएको छ । सोमबार मनोनयनपत्र दर्ता भएको उम्मेदवारको सूची प्रकाशन गर्ने, मंगलबार (वैशाख १३ गते) उम्मेदवारको विरोधमा उजुरी दिने तय गरिएको छ ।
वैशाख १४ र १५ गते मनोनयनपत्र जाँच गर्ने तथा उजुरीउपर जाँचबुझ गरी निर्णय गर्ने, वैशाख १५ गते मनोनयन भएको उम्मेदवारको नामावली प्रकाशन गर्ने, वैशाख १६ गते उम्मेदवारले नाम फिर्ता लिने र उम्मेदवारको अन्तिम नामावली प्रकाशन गर्ने तथा वैशाख १७ गते उम्मेदवारलाई निर्वाचन चिह्न प्रदान गर्ने कार्यक्रम रहेको छ । तर, अहिलेसम्म पनि पाँच दलीय सत्ता गठबन्धनमा रहेका दलले उम्मेदवारको टुंगो लगाउन सकेका छैनन् । एमालेले भने छ वटा महानगर र ११ उपमहानगरअन्तर्गत अधिकांश स्थानमा उम्मेदवारको टुंगो लगाइसकेको छ ।
देशका ७५३ स्थानीय तहमध्ये अधिकांश नगरपालिका र गाउँपालिकामा एमालेले उम्मेदवारको टुंगो लगाइसकेको छ । पोखरा महानगरपालिकाबाहेक अन्यत्र उम्मेदवार टुंग्याउन सकेका छैनन् । नेकपा एकीकृत समाजवादीको भागमा परेको पोखरा महानगरपालिकामा मेयरमा गठबन्धनबाट साझा उम्मेदवारका रूपमा एकीकृत समाजवादीका जिल्ला अध्यक्षसमेत रहेका धनराज आचार्य सिफारिस भइसकेका छन् । तर, बाँकी पालिकाबारे टुंगो नलागेकै कारण आइतबार उनीहरूले उम्मेदवारी दर्ता गराएनन् । महानगरमा समाजवादीले पाएको उपमेयरमा पनि टुंगो लगाइसकेको छ भने उपमहानगरमा पनि निर्णय गरिसकेको छ ।
नेकपा माओवादी केन्द्रले आफ्नो भागमा परेको भरतपुर महानगरपालिकामा पनि उम्मेदवारको टुंगो लगाउन सकेको छैन । तर, त्यहाँ वर्तमान मेयर रेणु दाहाललाई नै माओवादी केन्द्रले उम्मेदवार बनाउने आन्तरिक निर्णय गरिसकेको नेताहरू बताउँछन् । सत्ता गठबन्धनभित्र भागबण्डा गर्दा वीरगञ्ज महानगरपालिका जसपाको भागमा परेको छ । त्यहाँ जसपाले पनि मेयरको टुंगो लगाइसकेको छैन । गठबन्धनमा केन्द्रमा सहमति भए पनि प्रमुख र उपप्रमुखबाहेकका वडा र सदस्यमा सिट बाँडफाँड कसरी गर्ने भन्ने सहमति जुट्न नसक्दा जिल्ला–जिल्लामा समस्या देखिएको छ ।
कतिसम्म भने ललितपुरमा कांग्रेस–माओवादीले मात्र गठबन्धन गरेर एकीकृत समाजवादीलाई ‘बाइपास’ गरिएको छ । एकीकृत समाजवादीले सबै पालिका प्रमुख र उपप्रमुखसहित सबै वडामा उम्मेदवारी दिने तयारी गरेको छ । सत्ताको नेतृत्व गरेको दल नेपाली कांग्रेसले पनि अहिलेसम्म महानगरपालिका र उपमहानगरपालिकामा उम्मेदवारको टुंगो लगाउन सकेको छैन । जिल्ला तहमा पनि ठोस निर्णय हुन सकेको छैन । तालमेलकै अलमलमा कांग्रेस रणभूल्ल भएको देखिन्छ ।
कांग्रेसको भागमा परेका तीनवटा महानगरपालिकाको उम्मेदवार टुंगो लगाउने जिम्मेवारी केन्द्रीय संसदीय समितिले प्रधानमन्त्रीसमेत रहेका पार्टी सभापति शेरबहादुर देउवालाई दिएको छ । आइतबार सानेपामा बसेको बैठकले देउवालाई जिम्मेवारी दिने निर्णय गरे पनि त्यसमा संस्थापनइतर पक्षले भने असन्तुष्टि जनाएको छ । कांग्रेसभित्र केन्द्रमा मात्रै होइन जिल्ला तहमा गठबन्धन गर्ने निर्णयको चर्को विरोध भएको छ । आइतबार कास्कीमा असन्तुष्ट कार्यकर्ताले जिल्ला तहका नेताहरूलाई पार्टी कार्यालयभित्र नै थुनेर तालाबन्दी गरेका थिए ।
तर, जिल्ला नेतृत्वले पोखरा महानगरपालिकाबाहेक अन्य कुनै पालिकामा गठबन्धन नगर्ने र एकल रूपमा चुनावमा जाने निर्णय गरेपछि कार्यकर्ताले ताला खोलेका थिए । यससँगै कास्कीमा पोखरा महानगरपालिकाबाहेक अन्यत्र गठबन्धन नहुने भएको छ । कांग्रेसलाई काठमाडौं, ललितपुर र विराटनगर महानगरपालिकामा प्रमुख तथा पोखरा, भरतपुर र वीरगञ्ज महानगरपालिकामा उपप्रमुख दिने गठबन्धन दलबीच सहमति भइसकेको छ । तर, उम्मेदवार टुंगो लगाउन बाँकी छ । देउवाले सोमबार बिहानसम्म उम्मेदवारको टुंगो लगाउने र सोमबार मनोनयन दर्ता गरिने उनीनिकट नेताहरूले बताएका छन् ।
कुन महानगरमा कसले गराए उम्मेदवारी दर्ता ?
पोखरा र विराटनगर महागरपालिकामा सत्ता गठबन्धनभित्र रहेका दलका नेताहरूले असन्तुष्टि जनाउँदै स्वतन्त्र उम्मेदवारी दर्ता गराएका छन् । नेपाली कांग्रेस र जसपाका नेताहरूले यसरी उम्मेदवारी दर्ता गराएका हुन् ।
काठमाडौं महानगरपालिका
उम्मेदवारी दर्ताको पहिलो दिन काठमाडौं महानगरपालिकाको मेयरमा १६ जना र उपमेयरमा १७ जनाले उम्मेदवारी दर्ता गराएका छन् । विभिन्न वडाको वडाध्यक्षमा २३ जना र वडा सदस्यमा आठ जनाको उम्मेदवारी दर्ता भएको निर्वाचन कार्यालयले जनाएको छ ।
काठमाडौंको मेयरका बालेन शाह, रविकान्त मानन्धर, राजन कार्की, ज्ञानु लामा र अमोट महर्जनले स्वतन्त्र उम्मेदवारी दर्ता गराएका छन् । यस्तै, राष्ट्रिय यथार्थवादी पार्टीका तर्फबाट आनन्दराज जोशीले उम्मेदवारी दर्ता गराएका छन् । विवेकशील साझा पार्टीको तर्फबाट समीक्षा बाँस्कोटा, आधुनिक नेपाल समाजवादी पार्टीका सुरेशरत्न बज्राचार्य, नेपाल समावेशी पार्टीका रामबहादुर खड्का, मंगोल नेसनल अर्गनाइजेसन पार्टीबाट सीता तामाङले उम्मेदवारी दर्ता गराएका छन् ।
मौलिक जरोकिलो पार्टीको तर्फबाट मनोजराज आचार्य, उपत्यका सडक विस्तार पीडित संघर्ष समितिका संयोजक सुमन सायमी, आधुनिक नेपाल समाजवादी पार्टीका गुणबहादुर बञ्जाराले पनि काठमाडौंको मेयरमा उम्मेदवारी दर्ता गराएका छन् ।
ललितपुर महानगरपालिका
ललितपुर महानगरपालिकाको मेयरमा आठ जना र उपमेयरमा तीन जनाको उम्मेदवारी दर्ता भएको छ । मेयरमा राष्ट्रिय जनमुक्ति पार्टी, आमूल परिवर्तन मसिहा पार्टी, मजदुर किसान पार्टी, मौलिक जरोकिलो पार्टी, राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी, विवेकशील पार्टी, नेकपा माले र स्वतन्त्रले उम्मेदवारी दिएका छन् । यस्तै, उपमेयरमा राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी, नेपाल मजदुर किसान पार्टी र एक जना स्वतन्त्रले उम्मेदवारी दिएका छन् ।
पोखरा महानगरपालिका
पोखरा महानगरमा पहिलो दिन मेयरका लागि १० जनाले उमेदवारी दर्ता गराएका छन् । यसरी उम्मेदवारी दर्ता गराउनेमा छ जना स्वतन्त्र उमेदवार छन् भने चारदलीय उमेदवार हुन् । स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिनेमा लेखक गणेस पौडेल (खडकराज पौडेल) विमलबहादुर कार्की, रामराज अधिकारी, डिलबहादुर गुरुङ, नवराज बास्तोला, किसानसिंह गुरुङ छन् । नेपाली कांग्रेसबाट विद्रोह गर्दै कार्कीले उम्मेदवारी दर्ता गरेका हुन् ।
सञ्जय तिमिल्सिनाले मौलिक जरोकिलो पार्टी, सचेत नेपाली पार्टीबाट भोजराज खनाल, नेपाली जनता दलका मुक्तिनाथ सुवेदी, मंगोल नेसनल अर्गनाइजेसनका प्रेमप्रसाद गुरुङले मेयरमा उमेदवार दर्ता गराएका छन् ।
भरतपुर महानगरपालिका
मनोनयनको पहिलो दिन भरतपुर महानगरको मेयरमा ११ जनाले उम्मेदवारी दर्ता गराएका छन् । यसरी उम्मेदवारी दर्ता गराउनेमा छ जना राजनीतिक दलबाट र पाँच जना स्वतन्त्र उम्मेदवार रहेका छन् । महानगरको प्रमुख पदमा नेपाल मजदुर किसान पार्टीका हरिप्रसाद दुवाल, राष्ट्रिय जनमुक्ति पार्टीका ज्ञानबहादुर गुरुङ र मंगोल नेसनल अर्गनाइजेसनका टेकबहादुर पुन, नेकपा मालेका सूर्यप्रसाद रेग्मी, मौलिक जरोकिलो पार्टीका विनोदकुमार गिरी र उन्नत लोकतन्त्र पार्टीका दीपेन्द्र बास्तोलाले उम्मेदवारी दर्ता गराएका छन् ।
स्वतन्त्रबाट रुद्रप्रसाद सापकोटा, मोहित पाण्डे, यमकान्त शर्मा कँडेल, हरिश्चन्द्र घिमिरे र रामकृष्ण ओझाले उम्मेदवारी दर्ता गराएका मुख्य निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयले जनाएको छ ।
विराटनगर महानगरपालिका
विराटनगर महानगरपालिकाको मेयरमा तीन जनाको उमेदवारी परेको छ । तीमध्ये एक जना सिके राउतको पार्टीका रहेका छन् भने दुई स्वतन्त्र हुन् । मेयरसहित वडाध्यक्ष र सदस्य पदमा गरी ५७ जनाको मनोनयन दर्ता गराएको निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयले जनाएको छ । जनमत पार्टीबाट पार्टीका महानगर समिति अध्यक्ष अरूणकुमार मण्डलले मेयरमा मनोनयन दर्ता गराए भने स्वतन्त्रबाट उमेश यादव र सक्रिय गौतमले उम्मेदवारी दिएका छन् ।
वीरगञ्ज महानगरपालिका
पर्साको वीरगञ्ज महानगरपालिकामा आइतबार ७७ जनाको उम्मेदवारी दर्ता भएको छ । जसमा मेयर पदका लागि १२ जनाको उम्मेदवारी परेको छ । उपमेयरमा पहिलो दिन कसैले पनि उम्मेदवारी दर्ता गराएका छैनन् । वडाध्यक्षमा २० जना, दलित महिला सदस्यमा छ जना, महिला सदस्यमा १० जना तथा खुला सदस्यमा २९ जनाले मनोनयन दर्ता गराएको वीरगञ्ज महानगर निर्वाचन अधिकृत जयप्रसाद काफ्लेले जानकारी दिए ।
