काठमाडौं– लामो समयदेखि चीनसँगको व्यापारिक नाका ठप्प हुँदा नेपालले आर्थिकरूपमा ठूलो समस्या भोग्नुपरिरहेको छ । चीनसँगको व्यापार ठप्प हुँदा अर्थतन्त्रमासमेत जटिलता निम्त्याउने अर्थविद्हरूको भनाइ छ । बन्द रहेको नाका खुलाउन सरकारले पहल गरिरहेको बताइए पनि हालसम्म नतिजा देखिएको छैन । कोरोना भाइरसको महामारी सुरू भएपछि बन्द गरेको नाका चीनले अहिलेसम्म खोलेको छैन ।
यसैबीच परराष्ट्रमन्त्री डा. नारायण खड्काले चीनसँगका व्यापारिक नाका यथाशक्य चाँडो सञ्चालन गर्न सरकारले प्रयास गरिरहेको बताएका छन् । उनले मालबाहक सवारीसाधनको संख्या बढाउनका लागि चिनियाँ पक्षसँग कूटनीतिक प्रयत्न भइरहेको बताए । चीनसँगका व्यापारिक नाका निर्वाध ढंगले सञ्चालन नहुँदा मुुलुकलाई आर्थिकरूपमा अप्ठ्यारो परेको तथा निर्यात ठप्प प्रायः हुँदा जटिलता थपिएकाले समस्याको शीघ्र निकासका निम्ति सरकारले बेइजिङसँग बारम्बार अनुरोध गरेको उनको भनाइ छ ।
चीनका विदेशमन्त्री वाङ यीसँगको टेलिफोन वार्ता तथा अन्य चिनियाँ अधिकारी र नेपालका लागि चिनियाँ राजदूतलाई आफूले व्यापारिक नाकाको प्रभावकारी सञ्चालनका निम्ति अनुरोध गरेको परराष्ट्रमन्त्री खड्काले बताए । छ महिनाअघि परराष्ट्र मन्त्रालयको कार्यभार सम्हालेका मन्त्री खड्काले यो अवधिमा आफूले गरेका कामबारे जानकारी दिन पहिलोपटक सोमबार आयोजना गरेको पत्रकार सम्मेलनमा नेपालको आग्रहलाई चीनले स्वीकार गरेर व्यापारिक नाकामा उत्पन्न समस्या समाधान गर्ने विश्वास व्यक्त गरे ।
कोभिड–१९ को महामारीका कारण चीनसँगका प्रमुख व्यापारिक नाकामा केही समस्या भएको र त्यसलाई समाधान गर्न चीनले सकारात्मक जवाफ दिएको उनले बताए । ‘निर्वाधरूपमा आयात÷निर्यातको प्रक्रियागत तहमा सञ्चार र समन्वयका लागि दुई देशका स्थानीय अधिकारीबीच प्रत्यक्ष सम्पर्क स्थापना गरिएको छ,’ उनले भने ।
गोरखालगायत सीमा क्षेत्रमा खाद्यान्न आपूर्तिमा सहयोग गर्न तथा नेपाली विद्यार्थीलाई पुनः चीन फर्कने वातावरण बनाउन पनि आफूले सबै उच्चस्तरीय भेटवार्तामा चिनियाँ पक्षलाई अनुरोध गरेको मन्त्री खड्काले जानकारी दिए ।
यस्तै, वर्तमान सरकारका न्यूनतम साझा कार्यक्रममा उल्लेख भएअनुसार कालापानी, लिपुलेक र लिम्पियाधुरालगायत सिमानासम्बन्धी भारतसँगका सबै समस्या वार्ताको माध्यमबाट समाधान गर्न नेपाल सरकार प्रतिबद्ध रहेको उनले बताए ।
