काठमाडौं– अमेरिकी सहयोग नियोग, मिलेनियम च्यालेञ्ज कर्पोरेसन (एमसिसी)सँगको सम्झौता अनुमोदन गर्ने प्रस्तावमाथि आज (बिहीबार)बाट संसद्मा छलफल सुरू गरिँदै छ । गत आइतबार प्रतिनिधिसभामा टेबुल गरिएको सम्झौता आज बस्ने बैठकमा छलफलका लागि पेस गर्ने कार्यसूची बनाइएको छ । बिहीबारको सदनमा एमसिसी सामान्य छलफलका लागि पेस हुने संघीय संसद् सचिवालयले तयार पारेको कार्यसूचीमा उल्लेख गरिएको हो ।
उक्त प्रस्ताव अर्थमन्त्री जनार्दन शर्माले पेस गर्ने छन् । ८ फागुनमा एमसिसी सदनमा टेबुल भएको थियो । अर्थमन्त्रीले टेबुल गर्ने कार्यसूचीमा राखिएको भए पनि त्यतिबेला उनी अनुपस्थित भएका थिए । आफू अस्वस्थ भएको भन्दै उनी संसद् बैठकमै अनुस्थित भएपछि शर्माका तर्फबाट सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री ज्ञानेन्द्रबहादुर कार्कीले टेबुल गरेका थिए । बिहीबारको बैठकमा पनि अर्थमन्त्री शर्मा अनुस्थित हुने सम्भावना रहेको बताइन्छ । उनी समर्थित दल नेकपा माओवादी केन्द्रले एमसिसीको विपक्षमा उभिने निर्णय गरिसकेकाले उनी बैठकमा अनुपस्थित हुने सम्भावना छ ।
बुधबार संसद् सचिवालयले सार्वजनिक गरेको संसद्को सम्भावित कार्यसूचीमा एमसिसी सम्झौता सामान्य छलफलका लागि सदनमा पेस गर्ने उल्लेख गरिएको छ । सभामुख अग्निप्रसाद सापकोटाले बिहीबार बिहान कार्य व्यवस्था परामर्श समितिको बैठक बोलाएका छन् । उक्त बैठकले संसद्को कार्यसूचीलाई पूर्णता दिनेछ । उक्त बैठकमा एमसिसीलाई छलफलका लागि कसरी प्रस्तुत गर्ने भन्ने विषयमा थप निर्णय हुनेछ ।
बिहीबारको बैठकमा एमसिसी सम्झौतामाथिको छलफल सहज ढंगले अघि बढ्ने सम्भावना देखिँदैन । प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेकपा एमालेले संसद् अवरोध कायम राख्ने प्रस्ट पारिसकेको छ । एमालेको गत भदौदेखि संसद्मा अवरोध कायमै राखेको छ । एमालेले पार्टीले कारबाही गरेका माधवकुमार नेपालसहितका १४ सांसदको सूचना सभामुख सापकोटाले टाँस नगरेको भन्दै एमालेले विरोध जनाउँदै आएको छ । उसले १४ सांसदलाई कारबाही गर्नुपर्ने र सभामुख सापकोटाले राजीनामा दिनुपर्ने माग राख्दै आएको छ । एमालेले सदनमा नाराबाजी गर्दै रोष्ट्रम घेराउ गरिरहेको छ । त्यसैले एमालेको होहल्लाबीचमा छलफल प्रभावकारी नहुने अनुमान गर्न सकिन्छ ।
एमालेबाहेक सत्तापक्षका सांसदहरूले पनि एमसिसी टेबुल भइरहँदा विरोध जनाएका थिए । त्यसबेला नेकपा एकीकृत समाजवादीका सम्मानित नेता झलनाथ खनाल, माओवादी केन्द्रका प्रमुख सचेतक देवप्रसाद गुरूङ, नारायणकाजी श्रेष्ठ, कृष्णबहादुर महरासहितका नेताहरू एमसिसीको विपक्षमा नाराबाजीमा उत्रिएका थिए । एमसिसी टेबुल भएपछि माओवादी केन्द्र र नेकपा एसले पनि विपक्षमा उभिने निर्णय गरिसकेका छन् । त्यस्तै, राष्ट्रिय जनमोर्चा, नेपाल मजदुर किसान पार्टीसहितका दल एमसिसीको विपक्षमा छन् । त्यसैले पाँच दलीय सत्ता गठबन्धनमा रहेका दलहरूले नै विरोधमा संसद् अवरोध गर्नसक्ने सम्भावना छ ।
प्रमुख सत्तारुढ दल नेपाली कांग्रेस तथा प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा अमेरिकाले दिएको पनि तीव्र पारेका छन् । उनले बुधबार माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल र एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीलाई भेट्न गृहमन्त्री बालकृष्ण खाणलाई परिचालन गरेका थिए । मन्त्री खाणले दाहाललाई खुमलटार तथा ओलीलाई बालकोट पुगेर एमसिसी पारित गर्ने विषयमा छलफल गरेका थिए । स्रोतका अनुसार छलफलमा दुवै अध्यक्षले एमसिसी पारित गर्ने सम्बन्धमा सकारात्मक जवाफ दिएका छैनन् । दुवै अध्यक्ष यसअघिको पूर्ववत् अडानमा कायम छन् । माओवादी केन्द्रले एमसिसीका केही बुँदा संशोधन नगरी पारित गर्न नसकिने र एमालेले पहिले १४ सांसदलाई कारबाही भएपछि मात्र संसदीय प्रक्रियामा सहभागी हुने अडान राख्दै आएका छन् ।
एमाले र माओवादी केन्द्रको साथ नमिलेको खण्डमा कांग्रेसले दलभित्रका एमसिसी पक्षधर सांसदहरूको मत बटुलेर भए पनि पारित गर्ने रणनीति अख्तियार गरेको छ । सोहीअनुसार नेकपा एसका प्रेमबहादुर आले पक्षधर १० सांसद, जनता समाजवादीका संघीय परिषद् अध्यक्ष डा. बाबुराम भट्टराई पक्षधर ११ सांसदसहित लोकतान्त्रिक समाजवादीको समर्थनमा बहुमत जुटाउने खेलमा पनि लागेको छ । नेकपा एसका नेता तथा संस्कृति, पर्यटक तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री प्रेमबहादुर आलेको पकडमा उक्त पार्टीका १० सांसद रहेको कुरामा बालुवाटार स्रोत विश्वस्त छ ।
त्यसबाहेक माधव नेपालका विश्वासपात्रहरू रामकुमारी झाँक्री र विरोध खतिवडा पनि एमसिसीको पक्षमा देखिएका छन् । यस्तो अवस्थामा नेकपा एसले अन्तिम समयसम्ममा साथ दिने कांग्रेसको बुझाइ छ । यसअघि आलेले नेकपाको आन्तरिक विवादमा ओलीको पक्षमा रहे पनि अन्तिमसमयमा केही सांसदहरू लिएर नेपाल खेमामा पुगेका थिए । उनकै सहयोग कारणले एमालेबाट अलग्गिएर नेकपा एस गठन गर्न सम्भव भएको थियो ।
बिहीबार पनि संसद् भवन अगाडि प्रदर्शन हुने सम्भावना छ । यसअघि एमसिसी टेबुल गरिएको दिन संसद् भवन बाहिर नयाँ बानेश्वरमा प्रदर्शनकारी र प्रहरीबीच झडप भएको थियो । उक्त दिन नयाँ बानेश्वर क्षेत्र रणमैदानझैँ देखिएको थियो । बिहीबार पनि प्रदर्शन हुने सम्भावना रहेपछि प्रहरीले सुरक्षा व्यवस्था कडा बनाएको छ । प्रहरी त्यस क्षेत्रमा काँडेतारको बार थपेको छ ।
