काठमाडौं – राष्ट्रियसभाका रिक्त हुन लागेको १९ पदका लागि बुधबार निर्वाचन सम्पन्न भएको छ । निर्वाचनमा १८ पदमा पाँच दलीय गठबन्धनका उम्मेदवार विजयी भएका छन् भने, एक सिटमा नेकपा एमाले विजयी भएको हो । सत्तारुढ गठबन्धनमा सहभागी नेपाली कांग्रेस, नेकपा माओवादी केन्द्र, नेकपा एकीकृत समाजवादी, जनता समाजवादी पार्टी र राष्ट्रिय जनमोर्चाले साझा उम्मेदवारी दिएका थिए ।
तर, प्रदेश १ मा गठबन्धनबाट जसपाका उम्मेदवार हेमराज राई पराजित भएका छन् । अपांगता वा अल्पसंख्यकतर्फको सो पदमा एमालेका सोनाम ग्याल्जेन शेर्पा निर्वाचित भएका हुन् । बाँकी१८ पदमा भने गठबन्धनका उम्मेदवार विजयी भएका छन् । निर्वाचन आयोगका अनुसार १९ पदका लागि ४३ जना प्रतिस्पर्धामा सहभागी भएका थिए ।
निर्वाचन भएका १९ पदमा एमालेका ८, एकीकृत समाजवादी र माओवादी केन्द्रका ४–४ र कांग्रेसका ३ सदस्यको आगामी २० फागुनमा पदावधि सकिँदै छ । तर, यो निर्वाचनबाट एमालेले ८ मध्ये एक पद मात्रै जोगाउन सकेको छ भने ७ पद गुमाएको छ । ७ पद कांग्रेस, माओवादी केन्द्र, एकीकृत समाजवादी, जसपा र जनमोर्चाले लिएका छन् ।
राष्ट्रिय सभामा अब कांग्रेसले ३, माओवादी केन्द्र र एकीकृत समाजवादीले १–१ र जसपाले १ सिट बढाएका छन् । तर, अझैं पनि राष्ट्रियसभाको पहिलो ठूलो दल भने एमाले नै रहनेछ । हाल राष्ट्रियसभामा एमालेको २४ सिट छ । अब ७ गुमाएर पनि एमाले १७ सिटसहित पहिलो ठूलो दल बनेको छ ।
एमालेपछि माओवादी केन्द्र १५ सिटसहित दोस्रो स्थानमा छ भने, कांग्रेसले १० सिट पु¥याएको छ । त्यस्तै, एकीकृत समाजवादीले ८ र जसपाले ३ सिट पु¥याएका छन् । राष्ट्रिय जनमोर्चा भने पहिलोपटक राष्ट्रियसभामा प्रवेश गरेको छ । ०५१ सालदेखि संसदीय राजनीतिमा प्रवेश गरेको जनमोर्चाले पहिलो पटक राष्ट्रियसभामा प्रतिनिधित्वको अवसर पाएको हो । लुम्बिनी प्रदेशमा राष्ट्रिय जनमोर्चाका तुलप्रसाद विश्वकर्मा निर्वाचित भएका छन् ।
प्रदेश १ मा महिलातर्फ एकीकृत समाजवादीकी जयन्तीदेवी राई र कांग्रेसका गोपालकुमार बस्नेत विजयी भएका छन् । बस्नेत र एमालेका गुरु बरालले समान मतभार प्राप्त गरेका थिए । बराबरी मतभार पाएपछि भएको गोलाप्रथामा कांग्रेसका बस्नेत विजयी भएका हुन् ।
यस्तै, मधेस प्रदेशबाट नेकपा माओवादी केन्द्रकी उर्मिला अर्याल र जनता समाजवादी पार्टीका महम्मद खालिद सिद्धिकी निर्वाचित भएका छन् । वाग्मती प्रदेशमा गठबन्धनका तर्फबाट एकीकृत समाजवादीकी गोमादेवी तिमल्सिना र कांग्रेसका कृष्णप्रसाद पौडेल निर्वाचित भएका छन् ।
यस्तै, गण्डकी प्रदेशमा गठबन्धनका तर्फबाट कांग्रेसकी कमला पन्त, माओवादी केन्द्रका भुवनबहादुर सुनार र सुरेश आलेमगर निर्वाचित भएका छन् । लुम्बिनी प्रदेशमा गठबन्धनका तर्फबाट कांग्रेसका युवराज शर्मा, एकीकृत समाजवादीकी राजेन्द्रलक्ष्मी गैरे र राष्ट्रिय जनमोर्चाका तुलप्रसाद विश्वकर्मा निर्वाचित भएका छन् ।
कर्णाली प्रदेशमा गठबन्धनका तर्फबाट कांग्रेसकी दुर्गा गुरुङ र माओवादी केन्द्रका नरबहादुर विष्ट र एकीकृत समाजवादीका उदय बोहरा निर्वाचित भएका छन् । सुदूरपश्चिम प्रदेशमा गठबन्धनबाट कांग्रेसका नारायणदत्त मिश्र, माओवादी केन्द्रका जगतबहादुर पार्की र एकीकृत समाजवादीका मदनकुमारी शाह (गरिमा) निर्वाचित भएका छन् ।
यसपटकको निर्वाचनमा सबै प्रदेशमा सत्ता गठबन्धनको मतभार धेरै थियो । तर, समग्रमा सबैजसो प्रदेशमा गठबन्धनका तर्फबाट जनप्रतिनिधिहरुले घात गरेका छन् । उनीहरुले एमालेसहितका अन्य दलका उम्मेदवारलाई मतदान गरेको देखिएको छ । तर, प्रदेश १ बाहेमा भने एमालेका लागि जितका लागि पर्याप्त भएन । फराकिलो मतभारका कारण एमालेका उम्मेदवारहरु पराजित भएका हुन् ।
राष्ट्रियसभाका २० जना सदस्यहरूको पदावधि आगामी २१ फागुनमा सकिँदैछ । त्यसमध्ये एक जना सरकारको सिफारिसमा राष्ट्रपतिबाट मनोनित सदस्य छन् । बाँकी १९ पदका लागि निर्वाचन भएको थियो । राष्ट्रियसभा सदस्यको पदावधि सकिनुभन्दा ३५ दिनअघि नै निर्वाचन गरिसक्नुपर्ने संवैधानिक व्यवस्था बमोजिम राष्ट्रियसभामा सिट खाली हुनुअघि नै निर्वाचन भएको हो ।
