काठमाडौं– सर्वोच्च अदालतमा आइतबार प्रधानन्यायाधीशसहित न्यायाधीशहरूको पूर्ण बैठक (फुलकोर्ट) स्थगित भएको छ । आइतबार नेपाल बार एसोसिएसनका पदाधिकारीहरूसँगको भेटमा प्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्रशम्शेर जबराले सोमबार फुलकोर्ट आह्वान गरेका थिए । उक्त बैठकमा न्यायलयको सुधारका लागि न्यायाधीश हरिकृष्ण कार्की संयोजकत्वको समिति तयार पारेको प्रतिवेदन कार्यान्वयन र वरिष्ठ अधिवक्ताको उपाधिका विषयमा छलफल हुने भनिएको थियो । मुलतः गोलाप्रथामार्फत पेशी तोक्ने सुझाव कार्यान्वयनका लागि निर्णय गर्न फुलकोर्ट बोलाइए पनि सर्वोच्चकै न्यायाधीशहरूले बहिष्कार गरेपछि बस्न नसकेको हो ।
आइतबार फुलकोर्ट आह्वान बस्ने नोट पठाइएलगत्तै बसेका १४ न्यायाधीशको बैठकले सोमबारको बैठकमा उपस्थित नहुने निर्णय गरेका थिए । प्रधानन्यायाधीश जबराले न्यायलयको गरिमा कायम गर्न नसकेको र कार्यपालिकासँग अपवित्र साँठगाँठ गरेको निष्कर्ष निकाल्दै न्यायाधीशहरूले फुलकोर्ट बहिष्कार गर्ने निर्णय गरेका थिए । न्यायाधीशहरूले सोमबार इजलास पनि बहिष्कार गरेका छन् । प्रधानन्यायाधीश जबराले तोकेको इजलासमा नगएका सर्वोच्चका न्यायाधीशहरू सोमबार बिहानैबाट छलफलमा जुटेका थिए । सोमबार प्रधानन्यायाधीश जबराले आफूबाहकेको सात इजलास तोकेका थिए । राणाले ६ वटा संयुक्त र एउटा एकल इजलास तोकेका थिए । तर, कोही पनि न्यायाधीश इजलासमा सहभागी भएनन् । राणाले न्यायाधीश दीपककुमार कार्की र हरिप्रसाद फुयाँल, मीरा खड्का र कुमार रेग्मी, हरिकृष्ण कार्की र मनोजकुमार शर्मा, विश्वभरप्रसाद श्रेष्ठ र टंकबहादुर मोक्तान, आनन्दमोहन भट्टराई र प्रकाशकुमार ढुंगाना, प्रकाशमान सिंह राउत तथा सुष्मालता माथेमा र बमकुमार श्रेष्ठको एकल इजलासमा पेसी तोकेका थिए ।
तर, सर्वोच्चमा उपस्थित १३ न्यायाधीश इजलासमा नगई छुट्टै बैठकमा बसेका थिए । उनीहरूले फुलकोर्ट र इजलासपछि आगामी कदम के हुने भन्नेबारेमा छलफल गरेका थिए । राणाको विपक्षमा उभिएका १४ न्यायाधीशले आइतबार नै चियापछि इजलासमा तोकेको मुद्दा बहिष्कार गरेका थिए । उक्त निर्णय सोमबार पनि निरन्तर राखेका हुन् ।
सर्वोच्चमा कार्यरत १९ स्थायी न्यायाधीशमध्ये पाँचजना काठमाडौं बाहिर भएकाले अदालतमा उपस्थित थिएनन् । आइतबारको बैठकमा सहभागी न्यायाधीश नहकुल सुवेदी सोमबार आकस्मिक बिदामा बसेका थिए । न्यायाधीश सपना प्रधान मल्ल र अनिलकुमार सिन्हा भने खप्तड भ्रमण छन् । उनीहरू पूर्वनिर्धारित कार्यक्रमअनुसार नै खप्तड पुगेको सर्वोच्च प्रशासनले जनाएको छ । उनीहरू दिपायल उच्च अदालत अनुगमन गर्दै खप्तड पुग्ने कार्यक्रम थियो । यस्तै, न्यायाधीश ईश्वरप्रसाद खतिवडा अमेरिकामा छन् भने न्यायाधीश तेजबहादुर केसी र कुमार चुडाल घर बिदामा छन् ।
प्रधानन्यायधीशलाई भेट्ने
फुलकोर्ट बहिष्कार गरेका सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीशहरूले मंगलबार प्रधानन्यायाधीश जबरालाई संयुक्त रूपमा भेट्ने भएका छन् । नेतृत्वसँग असन्तुष्ट न्यायाधीशहरूबीच भएको छलफलमा मंगलबार बिहान साढे ११ बजे सबैले भेट्ने र न्यायलयमा देखिएको समस्याहरूबारे आफ्नो धारणा राख्ने सहमति भएको हो । स्रोतका अनुसार बैठकमा केही न्यायाधीशले जबरालाई केही सुधार नगर्ने भएकाले भेट्नुको अर्थ नभएको धारणा राखेका थिए । तर, केहीले भने मुद्दाको फैसला गर्दा त आरोपित पक्षलाई आफ्नो धारणा राख्न दिइन्छ भने यति गम्भीर आरोपबारे जबराको पनि धारणा सुन्नुपर्ने मत राखेका थिए । एक न्यायाधीश भन्छन्, ‘उहाँको धारणा पनि सुनौँ भन्नेमा हामी सहमत भएका छौँ ।’
उनका अनुसार मंगलबार सबै न्यायाधीशले प्रधानन्यायाधीश जबरालाई भेट्ने छन् र आफ्नो धारणा राख्ने छन् । त्यसमा प्रधानन्यायाधीश जबराको जवाफ सुनेपछि फेरि सबै बसेर छलफल गर्ने र एउटा निर्णयमा पुग्ने सहमति न्यायाधीशहरूबीच भएको छ ।
बारद्वारा राजीनामा माग
कानुन व्यवसायीहरूको छाता संस्था नेपाल बार एशोसिएसनले पनि प्रधानन्यायाधीश जबराको राजीनामा मागेको छ । सोमबार बसेको बारको आकस्मिक बैठकले न्यायपालिका सुधारका लागि प्रधानन्यायाधीशले निकास दिनुपर्ने भन्दै राजीनामा मागेको हो । बैठकले न्यायपालिकाको गरिमा बचाउनका लागि प्रधानन्यायाधीशले ‘निकास’ दिनुपर्ने निष्कर्ष निकालेको छ । ‘हामीले उहाँबाट निकास हुनुपर्छ भन्ने निर्णय गरेका छौँ’ बार अध्यक्ष चण्डेश्वर श्रेष्ठले भने, ‘यसको औपचारिक निर्णय र सार्वजनिक भोलि हुन्छ । भोलि सबै सल्लाहकारहरूसँग बृहत छलफल गरेपछि निर्णय सार्वजनिक गर्छौँ ।’ श्रेष्ठले भने ।
यस सम्बन्धमा बारले सल्लाहकार समितिको बैठक राखेर मात्रै औपचारिक धारणा सार्वजनिक गर्ने तयारी गरेको छ । बारले मंगलबारका लागि सल्लाहकार समितिको बैठक आह्वान गरेको छ । बारको सल्लाहकार समितिमा पूर्वअध्यक्षहरू, उपत्यका बारका पदाधिकारी र नेपाल बारका पूर्वपदाधिकारीको सहभागिता हुनेछ । बारको आकस्मिक बैठकबाट भएको यो निर्णय मंगलबारको सल्लाहकार परिषदको बैठकपछि थप परिपक्व हुने अध्यक्ष श्रेष्ठले बताए ।
