काठमाडौं– सर्वोच्च अदालतले ब्यूँताइदिएको नेकपा एमालेमा अध्यक्ष केपी ओली तथा वरिष्ठ नेताहरू झलनाथ खनाल र माधवकुमार नेपालपक्षबीचको अन्तरविरोध उत्कर्षमा छ । दुई पक्षका नेताहरूबीच लगभग पानी बाराबारको अवस्था रहँदा शनिबार भने नेता नेपाल एकाएक नरम शैलीमा प्रस्तुत भएका छन् । उनको नरमपनाले एमाले विवाद कतै समाधानको दिशातर्फ गएको हो की भन्दै कार्यकर्ताहरूमा उत्साह छाएको छ ।
समानान्तर कमिटी घोषणा गर्ने तयारीमा रहेको खनाल–नेपाल पक्षले शनिबार आफूपक्षीय युवासंघको राष्ट्रिय कार्यकर्ता भेला आयोजना गरेको थियो । यसअघि सो पक्षले राष्ट्रिय कार्यकर्ता भेला र अनेमसंघको भेला गरिसकेको थियो । यसअघि अध्यक्ष ओली ‘तानाशाही’ बाटोमा हिँडेको र आफूलाई अपमान गरेको बताउँदै सबैभन्दा बढी आक्रामक बनेका नेपाल एकाएक नरम देखिएका छन् ।
नेकपा (माओवादी केन्द्र)का अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालकै भाषामा ‘ओलीप्रति नेपाल सबैभन्दा बढी आक्रामक’ भएका थिए । अध्यक्ष दाहालले आफूहरूसँगै आन्दोलनमा रहँदा आफूभन्दा ओलीप्रति नेपाल बढी आक्रामक रहेको ‘फ्रेस’ हुनका लागि पत्नी सीतासहित सिन्धुली पुगेका बेला दाहालले बताएका थिए । तर, शनिबार भने नेता नेपाल ओलीप्रति निकै नरम देखिएका छन् ।
धेरैले अब एमालेको विभाजन रोक्न नसकिने आँकलन गरिरहेका बेला नेता नेपालले आफू ओलीसँग छुट्टिइहाल्ने पक्षमा नभएको बताएका छन् । आफूहरूको ‘मायाप्रिती’ ४८ वर्ष पुरानो भएको भन्दै सजिलै नतोडिने उनले बताए । युवासंघको भेलालाई सम्बोधनका क्रममा लामो समय ओलीको आलोचनामा खर्चिए पनि अन्ततः उनले ओलीलाई आफूलाई फकाउने तरिका मात्र सुझाएनन्, नछुट्टिने प्रण नै गरे ।
भेलामा नेता नेपालले भनेका थिए, ‘हामी केपी ओलीविरुद्ध संघर्ष गर्छौँ, तर, उहाँसँग छुट्टिइहाल्ने पक्षमा छैनौँ । केपी ओलीसँगको मेरो मायाप्रिती कहाँ एक रातमा टुट्छ ? हाम्रो मायाप्रिती ४८ वर्ष पुरानो हो । हामी एकताको हात बढाउन चाहन्छौँ ।’
ओलीले बैठकका लागि फोन गरेको सन्दर्भ उनले पुनः कोट्याएका छन् । आफू भएको भए फोन गर्नेभन्दा निवासमै पुगेर फकाउने उनको भनाइ थियो । ‘म अध्यक्ष भएको भए घरमै पुगेर, ढोका खोलेर, बेडरुममा पसेर किन रिसाउनु भो कमरेड भनेर गाला मुसार्ने थिएँ,’ उनले भने, ‘फकाउन म जान्दछु नि । फकाउने उहाँको काम होइन ? अध्यक्ष भनेको गार्जियन हो । गार्जियनको काम नै हो फकाउने तर उहाँले त्यो गर्नुभएन ।’
नेता नेपालले अध्यक्ष ओलीले बनाएको संसदीय बोर्डमा आफूहरू नबस्ने बताएका छन् । सर्वोच्चको फैसला अनुसार एमालेलाई ३ जेठ ०७५ को अवस्थामा नफर्काएसम्म पार्टीको कुनै निर्णय नमान्ने उनको भनाइ छ । ‘हामी दुई जना बबुरोलाई कृपादृष्टि पु¥याएर संसदीय बोर्डमा राख्ने काम भएछ । तर, हामी त्यसमा बस्दैनौँ । बस्नु छैन । बोर्ड पहिले वैधानिकरूपमा गठन हुनुप¥यो ।’ उनले ३ वर्ष अगाडिको अवस्थामा फर्काएर पार्टीलाई नयाँ ढंगले अगाडि बढाउनुपर्नेमा जोड दिँदै त्यसो भएको खण्डमा ओलीसँग हातेमालो गर्दै अघि बढ्न तयार रहेको उनको स्पष्टोक्ति छ ।
३८ सांसदको ज्ञापनपत्र
नेता नेपालसहितका ३८ सांसदले अध्यक्ष एवं संसदीय दलका नेता ओलीलाई पाँचबुँदे ज्ञापनपत्र बुझाएका छन् ।
ज्ञापनपत्र बोकेर सांसदहरू सोमप्रसाद पाण्डे, जीवनराम श्रेष्ठ, यज्ञराज सुनुवार बालुवाटार पुगेका थिए । ज्ञापनपत्रमा संसदीय दलको विधान नबन्दै बोर्ड गठन गरेकोमा आपत्ति जनाइएको छ । ‘संसदीय दलसम्बन्धी पार्टी विधानको व्यवस्था विपरित भए गरिएका काम कारबाहीमा सहमति जनाउनु विधानविपरीत भई लोकतान्त्रिक पद्धतिको समेत उल्लंघन हुन्छ’ ज्ञापनपत्रमा भनिएको छ । विधान, विधि, प्रक्रिया र स्थापित अभ्यास अनुरुप आयोजना हुने संसदीय दलको बैठकमा उपस्थित हुन प्रतिबद्ध रहेको उनीहरूले बताएका छन् ।
ओलीले मुसार्लान् त गाला ?
नेता नेपाल एकाएक नरम देखिए पनि अध्यक्ष ओलीले तत्कालै उनको बेडरुमसम्म पुगेर गाला मुसार्दै फकाउलान् भन्ने संकेत देखिएको छैन । हुन त नेता नेपालले भनेजस्तै पार्टी अध्यक्ष ओली एमालेको प्रमुख ‘गार्जियन’ अवस्य नै हो । अभिभावकीय भूमिकामा रहनुपर्ने अध्यक्ष ओलीले शनिबारको संसदीय दलको बैठक र केन्द्रीय कमिटी बैठकमा नेपाल पक्षप्रति थप कठोर हुने भावमा प्रस्तुत भएका छन् ।
माओवादी केन्द्रसँगै रहँदा संसदीय दल र केन्द्रीय कमिटीमा अल्पमतमा रहेका अध्यक्ष ओली एमाले ब्यूँतिएपछि भने दुवैतर्फ पूर्ण बहुमतमा छन् । अल्पमतमा रहँदा त नझुक्ने रणनीति बनाएका अध्यक्ष ओली सुविधाजनक बहुमतमा रहँदा नेता नेपालको गाला मुसार्न जालान् भन्ने आशंका गर्ने धेरै ठाउँहरू छ ।
अध्यक्ष ओलीले एमाले २८ फागुनमा केन्द्रीय कमिटी बैठक राखेर नेपाल पक्षका नेताहरूको जिम्मेवारी खोस्दै प्रदेश इन्चार्ज र पदाधिकारीको जिम्मेवारी आफूनिकटका नेताहरूलाई दिएका थिए । नेपाल पक्षले उक्त निर्णय फिर्तालाई मिल्ने पहिलो सर्त राखे पनि ओली त्यसमा सकारात्मक छैनन् । बरु शनिबार बसेको केन्द्रीय कमिटी बैठकबाट उनले केन्द्रीय कमिटीलाई महाधिवेशन आयोजक समितिमा परिणत गरेका छन् ।
शनिबारको बैठकले नेता नेपालसहित चार जना नेतालाई स्पष्टीकरण सोध्ने निर्णय पनि गरेको छ । ४ र ५ चैतमा ललितपुरमा राष्ट्रिय कार्यकर्ता भेला आयोजना गरेको भन्दै बैठकले नेता नेपालसहित भीम रावल, सुरेन्द्र पाण्डे र घनश्याम भुषाललाई स्पष्टीकरण सोध्ने निर्णय गरेको हो । उनीहरूलाई पार्टी हितविपरीत काम गरेको र नेतृŒवलाई खुइल्याउन तल्लीन रहेको भन्दै स्पष्टीकरण सोध्ने बैठकले निर्णय लिएको हो ।
बैठकले सघीय तथा प्रदेश सभाका समानुपातिक सांसदहरूको बन्द सूचीमा रहेको नाम हटाउने, राख्ने या हेरफेर गर्ने सबै अधिकार अध्यक्ष ओलीलाई प्रत्यायोजन गरेको छ । पार्टी केन्द्रीय कमिटी तथा मातहत कमिटीको सदस्यहरूको बिदाइ, मनोनयन तथा कारबाही गर्ने अधिकार पनि अध्यक्षलाई प्रत्यायोजन गरिएको छ । अदालत, निर्वाचन आयोग र अन्य आधिकारिक निकायमा पार्टीको तर्फबाट गर्ने सबै कामका लागि पार्टी अध्यक्षलाई अख्तियारी दिने निर्णय भएको छ । यो निर्णयबाट अध्यक्ष ओलीले आफूलाई थप शक्तिशाली र अधिकारसम्पन्न बनाएका छन् ।
त्यस्तै, शनिबार नै प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा बसेको एमाले संसदीय दलको बैठकले गुट छाडेर व्यक्तिगत रूपमा आङ्खना गुनासा लिएर आउन सांसदलाई निर्देशन दिएको छ । बैठकमा सांसदहरूले विधान संशोधन मस्यौदामाथि आङ्खना धारणा राखेका थिए ।
अब एमालेमा संसदीय दलको उपनेता दलका नेताले चयन गर्ने र राष्ट्रियसभामा दलको नेता नरहने व्यवस्था गरिएको छ । संघीय संसदीय दलको नेता केपी ओली र उपनेता सुवास नेम्वाङ चयन भएका छन् । राष्ट्रियसभामा भने संसदीय दल नेता चयन गरिने छैन । बैठकअघि नेता नेपाल पक्षका सांसदहरूको ज्ञापनपत्र बुझ्दै ओलीले समूहगत प्रस्ताव स्विकार्न नसकिने बताएका थिए । ‘हामी सबै सूर्य चिह्नबाट जितेका हौँ, यहाँ कुनै समूह छ र ?’ ओलीले प्रश्न गरे ।
शनिबारको यी सबै दृश्यहरूले अध्यक्ष एवं प्रधानमन्त्री ओलीले नेता नेपालसहितका असन्टुष्टहरूको गाला मुसार्दै फकाउन जालान् भन्ने देखिँदैन । बरु उनी केन्द्रीय कमिटीको बैठक र संसदीय दलका बैठकबाट थप शक्तिशाली बन्ने बाटोमा लागेका छन् । त्यसैले उनी खनाल–नेपाल पक्षलाई पेलेरै जाने मानसिकतामा रहेको प्रष्ट हुन्छ ।
