सियोल- अमेरिका र दक्षिण कोरियाले आगामी संयुक्त सैन्य अभ्यासमा रुस-युक्रेन युद्धबाट उत्तर कोरियाली सेनाले हासिल गरेको आधुनिक युद्ध अनुभवलाई समेत ध्यानमा राखेर तयारी गरिरहेका बेला प्योङयाङले त्यसको जवाफमा ‘नयाँ स्तरको प्रतिरोध’ अपनाउने चेतावनी दिएको छ ।
सोमबारदेखि सुरु हुने ११ दिने ‘उल्ची फ्रिडम सिल्ड’ अभ्यास अमेरिका र दक्षिण कोरियाले हरेक वर्ष गर्दै आएका सैन्य अभ्यासमध्ये एक हो । आणविक हतियार सम्पन्न उत्तर कोरियाबाट हुन सक्ने सम्भावित आक्रमणको सामना गर्न दुवै देशका सेनालाई तयार पार्नु अभ्यासको मुख्य उद्देश्य हो । प्योङयाङले भने यस्ता अभ्यासलाई लामो समयदेखि आफूविरुद्ध हुने आक्रमणको पूर्वाभ्यास भन्दै विरोध गर्दै आएको छ ।
यसै क्रममा उत्तर कोरियाले यसै साता जापानको सागरमा ब्यालेस्टिक क्षेप्यास्त्र परीक्षण गरेको थियो । उक्त परीक्षणलाई आगामी संयुक्त सैन्य अभ्यासप्रतिको असन्तुष्टिको सङ्केतका रूपमा हेरिएको छ । यस वर्षको अभ्यासमा ड्रोन, साइबर आक्रमण र जीपीएस जामिङलगायत आधुनिक युद्धमा प्रयोग हुने क्षमतासँग सम्बन्धित प्रशिक्षणलाई विशेष महत्त्व दिइएको छ । रुस-युक्रेन युद्धमा उत्तर कोरियाली सैनिकको तैनाथीबाट प्राप्त युद्ध अनुभवलाई समेत ध्यानमा राखेर दक्षिण कोरिया र अमेरिकी सेनालाई सम्भावित नयाँ खतरासँग जुध्न सक्षम बनाउने उद्देश्यले अभ्यास सञ्चालन गर्न लागिएको हो ।
उत्तर कोरियाको विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ताले शुक्रबार जारी गर्नुभएको विज्ञप्तिमा अमेरिकाले आगामी अभ्यास विगत पाँच वर्षका अभ्यासभन्दा निकै फरक हुने र आधुनिक युद्धका नयाँ पक्षका आधारमा युद्ध क्षमतामा दक्षता हासिल गर्ने उद्देश्य राखेको जनाएको उल्लेख छ । प्योङयाङको कोरियन सेन्ट्रल न्युज एजेन्सी (केसीएनए) ले प्रकाशित गरेको विज्ञप्तिमा भनिएको छ, “नयाँ स्तरको खतरालाई नयाँ स्तरको प्रतिरोधमार्फत जवाफ दिनु सुरक्षा सुनिश्चित गर्ने हाम्रो सुसङ्गत सिद्धान्त हो ।”
उत्तर कोरिया लामो समयदेखि विश्वकै सबैभन्दा अलग-थलग मुलुकमध्ये एक रहँदै आएको छ । तर सन् २०२२ मा रुसले युक्रेनमाथि पूर्णस्तरीय आक्रमण सुरु गरेपछि प्योङयाङ र मस्कोबीच सैन्य तथा रणनीतिक सम्बन्ध निकै घनिष्ठ बनेको छ । विश्लेषकहरूका अनुसार आर्थिक लाभ र सैन्य प्रविधिसहितको सहयोगको बदलामा उत्तर कोरियाले रुसको युद्धमा आफ्ना सैनिक पठाएको छ ।
यसै साता युक्रेनले रुसले उत्तर कोरियाबाट प्राप्त ब्यालेस्टिक क्षेप्यास्त्र प्रयोग गरेको आरोप लगाएको थियो । त्यस्ता क्षेप्यास्त्र प्रहारबाट कम्तीमा नौ जनाको मृत्यु हुनुका साथै दर्जनौँ घाइते भएको युक्रेनी पक्षको दाबी छ । किएभले हालै रुसमा करिब ५० हजार उत्तर कोरियाली सैनिक तैनाथ रहेको दाबीसमेत गरेको छ । यद्यपि उक्त दाबी पुष्टि हुने प्रमाण भने उसले सार्वजनिक गरेको छैन ।
युद्धबाट सिकेका पाठ
अमेरिका र दक्षिण कोरियाली संयुक्त सेनाको कमान्डका प्रवक्ता कर्नेल रायन डोनाल्डले यसै साता युरोपेली युद्धमा उत्तर कोरियाली सेनाको तैनाथीले कोरियाली प्रायद्वीपमा ती सैनिकबाट उत्पन्न हुन सक्ने खतराको स्वरूप परिवर्तन गरेको बताउनुभएको थियो ।
“उनीहरूले त्यहाँ सिकेका पाठ लिएर उत्तर कोरिया फर्किएका छन् । हाम्रो प्रशिक्षणले त्यही खतरालाई सम्बोधन गर्छ”, उ नले पत्रकारहरूसँग भनेका थिए उत्तर कोरियाली विदेश मन्त्रालयले अमेरिका-दक्षिण कोरियाको सैन्य अभ्यास युरोप, मध्यपूर्व र विश्वका अन्य क्षेत्रमा सैन्य तथा राजनीतिक अवस्था दिनप्रतिदिन गम्भीर बन्दै गएको समयमा हुन लागेको जनाएको छ ।
‘उल्ची फ्रिडम सिल्ड’ अभ्यासमा करिब १८ हजार दक्षिण कोरियाली सैनिक तथा दक्षिण कोरियामा तैनाथ २८ हजार ५०० अमेरिकी सैनिक सहभागी हुनेछन् । अभ्यासले वास्तविक युद्धको अवस्थामा आवश्यक पर्ने संयुक्त सैन्य तयारी र कमान्ड क्षमताको परीक्षण गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
कोरिया इन्स्टिच्युट फर नेसनल युनिफिकेसनका वरिष्ठ अनुसन्धानकर्ता होङ मिनले उत्तर कोरियाले तनाव बढाउने चेतावनी दिए पनि विदेश मन्त्रालयको पछिल्लो विज्ञप्तिको भाषा तुलनात्मक रूपमा संयमित रहेको बताएका छन् । “यसको भाषा विशेष रूपमा उत्तेजक वा भड्किलो छैन । यो निकै तथ्यपरक छ”, उनले एएफपीसँग भने । उनका अनुसार प्योङयाङले भविष्यमा वासिङ्टनसँग संवाद वा संलग्नताको सम्भावना खुला राख्न खोजेको हुन सक्छ ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र उत्तर कोरियाली नेता किम जोङ उनबीच सन् २०१९ मा भएको शिखर वार्ता आणविक निशस्त्रीकरण र उत्तर कोरियामाथिको प्रतिबन्ध हटाउने विषयमा सहमति हुन नसकेपछि निष्कर्षविहीन बनेको थियो । त्यसयता प्योङयाङले आफूलाई ‘अपरिवर्तनीय’ आणविक शक्ति राष्ट्रका रूपमा प्रस्तुत गर्दै आएको छ ।
यसबीच जापानले आफ्नो रक्षा क्षमता तीव्र रूपमा विस्तार गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको केही सातापछि उत्तर कोरियाले प्रशान्त क्षेत्रमा लगातार दुई क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेको थियो । जापानले क्षेत्रीय सुरक्षा वातावरणलाई गम्भीर र तत्काल ध्यान दिनुपर्ने अवस्थामा पुगेको बताउँदै आफ्नो सैन्य तयारी बढाउने घोषणा गरेको थियो ।
तर सेन्टर फर स्ट्रेटेजिक एन्ड इन्टरनेसनल स्टडिजका कोरिया अध्यक्ष भिक्टर चाले बिहीबार उत्तर कोरियाली नेता किम जोङ उनले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँग पुनः भेटवार्ता गर्न खोज्ने सम्भावना रहेको बताएका छन् । उनका अनुसार सैन्य तनाव बढ्दै गए पनि प्योङयाङले वासिङ्टनसँगको सम्भावित भविष्यको वार्ताका लागि केही ढोका खुला राख्न सक्ने देखिन्छ ।
