नेपाली कांग्रेसको विशेष महाधिवेशनबाट नव निर्वाचित तथा निर्वाचन आयोगबाट औपचारिक रूपमा मान्यता प्राप्त सभापति गगन कुमार थापाज्यूलाई हार्दिक बधाई तथा सफल कार्यकालको शुभकामना। लोकतान्त्रिक प्रक्रियामार्फत नेतृत्व चयन हुनु आफैंमा सकारात्मक संकेत हो। यो केवल एक व्यक्तिको जित होइन, नेपाली लोकतन्त्रको निरन्तरताको प्रमाण पनि हो।
नेतृत्व परिवर्तन र जनादेशको सम्मान लोकतन्त्रको आधार हो। यस अर्थमा, गगन थापाको सभापतित्वलाई राजनीतिक प्रतिस्पर्धाको दृष्टिले मात्र होइन, लोकतान्त्रिक संस्कारको दृष्टिले पनि स्वागत गरिनुपर्छ। तर बधाईसँगै आजको राजनीति एक गम्भीर अपेक्षासहित अगाडि बढ्न चाहन्छ— अब आरोपको राजनीति होइन, कामको प्रतिस्पर्धाको राजनीति।
पछिल्ला वर्षहरूमा नेपाली राजनीति नीति र परिणामभन्दा बढी आरोप, प्रत्यारोप र चरित्र हत्या केन्द्रित हुँदै गएको यथार्थ लुकाउन सकिँदैन। दलहरूबीच वैचारिक प्रतिस्पर्धा कमजोर बन्दै जाँदा एक–अर्कालाई बदनाम गरेर अघि बढ्ने प्रवृत्ति बलियो बन्यो। यसले न त सुशासन दियो, न त जनताको जीवनमा सकारात्मक परिवर्तन ल्यायो। उल्टो, जनविश्वास कमजोर बनाउँदै लग्यो।
यस सन्दर्भमा, नयाँ नेतृत्वका रूपमा सभापति गगन थापासामु ठूलो अवसर र त्यत्तिकै ठूलो जिम्मेवारी छ। कांग्रेस लामो इतिहास बोकेको पार्टी हो। तर इतिहास मात्र जनताको भरोसाको आधार बन्न सक्दैन। आजको राजनीति परिणामले मूल्याङ्कन हुन्छ। त्यसैले कांग्रेसले अब आफ्नो ऊर्जा आरोपमा होइन, नीति, सुशासन र कार्यसम्पादनमा केन्द्रित गर्नुपर्छ।
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीलाई लिएर अघिल्लो समय देखिएको आरोप–केन्द्रित राजनीतिक अभ्यासले पनि यही प्रश्न उठाएको थियो— के हामी लोकतान्त्रिक प्रतिस्पर्धामा विश्वास गर्छौं, कि डर र भ्रमको राजनीतिमा? कुनै पनि दल वा नेता अदालतबाट दोषी प्रमाणित नभएसम्म निर्दोष मानिनु लोकतन्त्रको आधारभूत सिद्धान्त हो। यस सिद्धान्तमाथि प्रश्न उठ्ने अवस्था सिर्जना हुनु स्वयं लोकतन्त्रका लागि चिन्ताजनक हो।
अब समय आएको छ— दलहरूबीचको प्रतिस्पर्धा कसले कसलाई कमजोर देखायो भन्नेमा होइन, कसले राम्रो काम गर्यो भन्नेमा होस्। कसले भ्रष्टाचार नियन्त्रणमा ठोस परिणाम दियो? कसले सार्वजनिक सेवामा सुधार ल्यायो? कसले युवालाई अवसर सिर्जना गर्यो? जनताले यिनै प्रश्नको उत्तर खोजिरहेका छन्।
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी कुनै दलको शत्रु होइन। हामी पुरानो राजनीतिलाई गाली गरेर होइन, नयाँ राजनीतिक संस्कार निर्माण गरेर विकल्प बन्ने यात्रामा छौँ। यदि नेपाली कांग्रेस पनि आफूलाई लोकतान्त्रिक मूल्यमा विश्वास गर्ने पार्टी ठान्छ भने, प्रतिस्पर्धालाई स्वाभाविक रूपमा स्वीकार गर्नुपर्छ। स्वस्थ प्रतिस्पर्धाले मात्र लोकतन्त्र बलियो हुन्छ।
सभापति गगन थापाको राजनीतिक पहिचान सुधार र परिवर्तनको भाषासँग जोडिएको छ। अब त्यो भाषालाई व्यवहारमा रूपान्तरण गर्ने समय हो। पार्टीभित्र पारदर्शिता, जवाफदेहिता र आन्तरिक लोकतन्त्र मजबुत बनाउन सक्नु भयो भने, त्यसको सकारात्मक प्रभाव समग्र राजनीतिक प्रणालीमा पर्नेछ। कांग्रेस बलियो हुनु लोकतन्त्रका लागि आवश्यक छ, तर त्यो बल काम र नैतिकताबाट आउनुपर्छ, आरोपबाट होइन।
आजका मतदाता पुराना विवादभन्दा पनि भविष्यका योजनामा चासो राख्छन्। युवापुस्ताले भाषणभन्दा अवसर खोजिरहेको छ। किसान, श्रमिक र मध्यम वर्गले नाराभन्दा सेवा खोजिरहेको छ। जो दल यी अपेक्षामा खरो उत्रिन्छ, जनताको भरोसा उसैसँग जानेछ।
सभापति गगन थापाज्यूलाई पुनः बधाई। तपाईंको कार्यकाल नेपाली कांग्रेसका लागि मात्र होइन, समग्र नेपाली राजनीतिका लागि संस्कार बदल्ने अवसर बनोस्। आरोप होइन, काममा प्रतिस्पर्धा गर्ने राजनीतिक वातावरण निर्माण होस्— यही अपेक्षा र शुभेच्छा।