मंसिर लागेसँगै जाडो बढ्दो छ । यो बेला मधेशमा शीतलहर र हिमालमा हिमपात हुने गर्छ । जसका कारण जनस्वास्थ्यमा ठुलो असर पर्ने गर्छ । यो वर्ष २१ जिल्ला शीतलहर र २८ जिल्ला हिमपातबाट प्रभावित हुने प्रक्षेपण गरिएको छ । शीतलहरबाट बढीजसो तराई मधेशका झापा, सुनसरी, मोरङ, सप्तरी, सिरहा, धनुषा, सर्लाही, महोत्तरी, रौतहट, बारा, पर्सा, चितवन प्रभावित हुने देखिन्छ । त्यसैगरी नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व), नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम), रुपन्देही, कपिलवस्तु, दाङ, बाँके, बर्दिया, कैलाली र कञ्चनपुर पनि प्रभावित हुने देखिन्छ ।
तराई मधेशका जिल्लाहरुमा मंसिरदेखि फागुनसम्म शीतलहरका प्रभाव पर्ने गरेको छ । शीतलहरबाट वृद्धवृद्धा, बालबालिका, सुत्केरी, गर्भवती, अपाङ्गता भएका व्यक्ति, दीर्घरोगी बढी प्रभावित हुने गरेका छन् । यसैगरी हिमपातबाट कोशी प्रदेशका ताप्लेजुङ, संखुवासभा, सोलुखुम्बु, पाँचथर, ओखलढुङ्गा, भोजपुरको माथिल्लो क्षेत्र प्रभावित हुने देखिन्छ । बागमती प्रदेशका दोलखा, सिन्धुपाल्चोक, रामेछाप, रसुवा, धादिङ त्यसैगरी गण्डकी प्रदेशका गोरखा, मनाङ, मुस्ताङ, बागलुङ, कास्की हिमपातबाट प्रभावित बन्ने देखिन्छ ।
लुम्बिनी प्रदेशको रुकुम पूर्व, कर्णाली प्रदेशको डोल्पा, जुम्ला, मुगु, हुम्ला, कालिकोट र सुदूरपश्चिम प्रदेशका बाजुरा, बझाङ, दार्चुला, बैतडी, डडेल्धुरा हिमपातबाट प्रभावित हुने देखिन्छ । हिमपातबाट प्रभावित हुने हिमाली जिल्लाहरुमा अत्यधिक चिसोका कारण हाइपोथर्मिया, खोकी, निमोनिया हुन सक्ने र दीर्घरोगको असर बढ्न सक्छ । प्रभावित जिल्लामा भारी हिमपातका कारण सडक तथा हवाई यातायात आंशिक तथा पूर्ण रुपमा बन्द हुन सक्ने, विद्युत प्रवाहमा अवरोध, संचार सम्पर्क अवरोध हुन सक्ने र पदयात्रा तथा पर्वतरोहण लगायतका पर्यटकीय गतिविधि प्रभावित हुन सक्ने विगतको घटनाबाट देखिन्छ ।
शीतलहर र हिमपातबाट प्रभावित हुने क्षेत्र तथा लक्षित वर्गको पहिचान गरी सरकारले तथ्यांक अद्यावधिक एवं लाभग्राहीको प्राथमिकता निर्धारण गर्नुपर्छ । विपद् तथा प्रतिकार्यका लागि पूर्वतयारी तथा पूर्वानुमान अनुसार पूर्वकार्य गरी क्षति न्यूनीकरण गर्ने लगायत रणनीति कार्ययोजनासमेत अगाडि बढाउनु आवश्यक छ ।
शीतलहर प्रभावितका लागि राहत, स्वास्थ्य साम्रगीको पूर्वतयारी, एम्बुलेन्सको व्यवस्था गर्ने विषयमा सरकारले बेलैमा तयारी गर्नुपर्छ । शीतलहर र हिमपात एक किसिमको महामारी नै सम्झेर सरकार, प्रदेश सरकार, स्थानीय सरकारले एकताबद्ध भएर प्रतिकार्य गर्नु आजको आवश्यकता हो । यसका लागि गृहमन्त्रालय अन्तर्गतको राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले पनि विभिन्न कार्यक्रम अघि सारेको छ । यसलाई कार्यलाई सघाउँदै तीनै तहको सरकारले साथ दिएर पूर्वतयारी गरे पक्कै पनि विपद्बाट जोगिन्छौं ।
