वर्ष २०८२ को तिहार घरघरमा भित्रिइसकेको छ । तिहारलाई फूल र उज्यालोको पर्वका रुपमा लिइन्छ । त्यसो त तिहार दिदीबहिनी–दाजुभाइको सम्बन्धलाई प्रगाढ बनाउने पर्वको रुपमा हेरिन्छ । तर, यस अवसरमा काग, कुकुर, गाई, गोरुजस्ता पक्षी र जनवारलाई पनि सन्देशवाहकका रुपमा पुजिन्छ । यतिमात्र हैन, यो पर्वमा धनकी देवी लक्ष्मीलाई समेत विशेष महत्वका साथ पूजा गर्ने गरिन्छ ।
कृषि क्षेत्रमा लागेका किसानहरु यतिबेला खेतीबाली भित्र्याउन व्यस्त छन् । प्रायः तिहार यसै मौसममा पर्छ । यसैले पनि किसानहरु आफ्नो धानको भकारीदेखि भाडावर्तनमा पनि पूजा गर्छन् । घर सरसफाइदेखि विभिन्न अमूल्य वस्तुको पूजा पनि यही पर्वमा गरिन्छ । सामाजिकरुपमा छिमेकसँग सौहाद्र्रपूर्ण वातावरण बनाउन देउसीभैलो खेल्ने गरिन्छ । समाजका व्यक्तिहरु जम्मा भएर एकअर्काको घर घुम्दै गाउँदै देउसीभैलो खेल्दा पारस्परिक सम्बन्धहरु बलियो हुँदै जाने र बिग्रेका सम्बन्धहरुमा सुधार पनि आउँछ ।
यो पर्वको अन्तिम दिन भाइटीका हो । जसलाई दाजुभाइको स्वास्थ्यसँगसमेत जोडिने गरिन्छ । कन्दमुल र फलफूल उपहार दिएर दाजुभाइलाई दीर्घायुको कामना गरी यो पर्व मनाउने गरिन्छ । मखमली फूलको माला लगाएर कहिले नओइलिउन् भन्ने शुभकामना दिइन्छ । अनि सप्तरंगी टीका लगाएर आशीर्वाद आदानप्रदान गरिन्छ । तर, पछिल्ला दिनहरुमा भाइटीका मसला, माला, टीकामा मिसावटयुक्त सामग्री छ्याप्छ्याप्ती भेटिन थालेका छन् । यसले दाजुभाइको स्वास्थ्यमा असर पर्न सक्छ । त्यसैले पनि दीर्घायुका कामना गरिने यो पर्वमा दिदीबहिनीले ख्याल गर्नुपर्ने विषय बनेको छ स्वस्थ्यवद्र्धक खानेकुरा । यसैगरी बजारिया सरसामान, धनतेरसको नाममा महँगा धातुहरु किन्ने परम्परा बढ्दो छ । मौलिक परम्परामा यस खालका देखासिकी पर्दैनन् । त्यसैले पनि यस्ता खाले देखासिकी र मौलिकपनलाई नास्ने विषयलाई बढावा दिनहुन्न ।
नेपाली मौलिक पन झल्कने उज्यालो, खुसी अनि थप धन आर्जन गर्ने आशीर्वाद लिने पर्वलाई देखावटीको पर्व बनाउन हुन्न । धन र मन जोडिने यो पर्वको अवसरमा यसपटकको मौसम निकै राम्रो पनि छ । भर्खरैको जेन–जी आन्दोलनपछि देशको राजनीति फेरि अन्योलतामा फसेको छ । यसका बाबजुद पनि विश्वभरका नेपालीहरु पर्व मनाउन जुटिसकेका छन् । तिहारसँगै नेवार समुदायले नेपाल सम्वत् पनि मनाइँदै छ । आफ्नो शरीरको आफैंले पूजा गरेर मनाइने म्हपूजाको छुट्टै मौलिकता र महत्व रहेको छ । यी पर्वहरुले मुलुकको राजनीतिमा पनि सद्भाव र स्थिरता ल्याओस् । हाम्रा पाठक, शुभेच्छुक, विज्ञापानदातालगायत सम्पूर्ण नेपालीहरुमा तिहार र नेपाल सम्वत्को हार्दिक शुभकामना ।
