कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवा, एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओली र माओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाललाई नेतृत्व छाड्न दबाब
नेतृत्व नछाडे पार्टी र आन्दोलनलाई थप क्षति हुने चेतावनी
नेतृत्व छाड्न पार्टीभित्रैबाट दबाब बढे पनि प्रमुख नेताहरु मौन
काठमाडौं– राजनीतिशास्त्रीहरूको विचारमा जेन-जी आन्दोलन बढ्दो भ्रष्टाचार र भ्रष्टाचारलाई संस्थागत गर्दै आएका पुराना दलसँगै तिनका मुख्य नेताहरूविरुद्ध विष्फोट भएको जनआक्रोश थियो । आन्दोलनले यसअघि प्रधानमन्त्री रहेका नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओली, प्रधानमन्त्री बन्ने लाइनमा रहेका नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवा र यी दुई नेता मिल्दा डेढ वर्षअघि सत्ताच्युत भएका नेकपा माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाललाई राजनीतिको किनारामा पुर्याइदियो
पार्टीको सदस्यता, संगठन संरचना, नेतृत्व चयन प्रक्रियादेखि हाम्रा मुद्दा र शैली सबैमा आमूल सुधार जरूरी छ ।
गगन थापा
महामन्त्री, नेपाली कांग्रेस
राजनीतिशास्त्री कृष्ण पोखरेल राज्यसत्ता अब उनीहरूको हातबाट फुत्किएको बताउँछन् । यसअघि उनीहरू सत्ता र शक्तिको दाउपेचमा जहिल्यै हुन्थे । जनमुखीभन्दा पनि यी तीन नेता सत्तामुखी थिए । कुनै न कुनै ढंगले राज्यशक्तिको दुरुपयोग गर्थे । पोखरेलको विश्लेषणमा सत्ता र शक्तिका लागि उनीहरूको छिनाझपट जहिल्यै भयो, जुन जनतालाई मन परेको थिएन । त्यही भएर भुसको आगोसरी जनआक्रोश बढ्दो थियो । त्यो जेन-जी आन्दोलनमा देशको राजनीति नै उलटफेर गर्नेगरी प्रकट भएको पोखरेललाई लाग्छ ।
जेन-जीहरूले देउवा, ओली र दाहालको राजनीतिबाट बहिर्गमन चाहेका थिए । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)ले गत आमचुनावअघिजस्तै उनीहरूले ती नेताहरूलाई राजनीतिबाट पाखा लगाउन ‘नो नट अगेन’ अभियान सामाजिक सञ्जालका माध्यमहरूमा चलाए । उनीहरूले नै गरेको यही २३ र २४ गतेको आन्दोलनले यी तिनै नेतालाई शक्तिहीन बनायो । राज्यशक्तिबाट विमुख गर्यो । देउवा जेन-जीहरूको आक्रमणबाट बूढेसकालमा घाइते छन् । प्रधानमन्त्रीबाट राजीनामा दिएका ओली सुरक्षा चुनौतीका कारण सेनाको क्याम्पबाट बाहिर निस्केका छैनन् । दाहाल भने मंगलबारबाट सार्वजनिक रुपमा देखिएका छन् ।
पार्टीको मूल नेतृत्वले तत्काल राजीनामा दिनुपर्छ ।
जनार्दन शर्मा
उपमहासचिव, माओवादी केन्द्र
यहीबेला राजनीतिबाट यी तिनै नेताको बिदा अनिवार्य भन्दै अन्तरपार्टी दबाब बढ्दो छ । मंगलबारमात्रै माओवादी केन्द्रका उपमहासचिव जनार्दन शर्माले अध्यक्ष दाहाललाई लक्षित गर्दै ‘पार्टीको मूल नेतृत्वले तत्काल राजीनामा दिनुपर्छ’ भनेका छन् । शर्मा ती नेता हुन्, जसले दाहाललाई माओवादी नेतृत्वबाट विस्थापन गर्न चाहेका छन् । दाहालसँग उनको पौंठेजोरी विगतदेखि नै चल्दै आएको छ । तर, अर्का उपमहासचिव हरिबोल गजुरेल भने जनार्दनको अभिव्यक्ति सार्वजनिक खपतका लागि आएको बताउँछन् । उनले प्रभावसँग भने, ‘प्रचण्डले राजीनामा दिएपछि के गर्ने ? निकास त चाहियो होला नि । त्यत्तिकै सार्वजनिक खपतका लागि कांग्रेस शैलीमा भनेर हुन्छ ?’
उनले दाहाल जनयुद्धको लिगेसीसहित स्थापित नेतृत्व हुनाले उनको विकल्प तत्काल खोज्न आवश्यक नभएको बताए ।
तर, पार्टीको एउटा पंक्तिले दाहाललाई नेतृत्वबाट अलग भएको हेर्न चाहेको छ । जेन-जीहरूले पनि उनलाई ‘नो नट अगेन’ भनिसकेका छन् । दाहालले भने यसबारे मुख खोलेका छैनन् । जेन-जी आन्दोलनले नै सत्ताच्युत गरेका एमाले अध्यक्ष ओलीलाई नेतृत्व छाड्न झनै दबाब छ । समयमा नै उनको चेत खुलेको भए देशले यति ठूलो क्षति बेहोर्नुपर्ने थिएन भन्दै ओलीविरुद्ध उनकै दलका नेताहरू खुलेर बोल्न थालेका छन् । जेन-जी आन्दोलनपछि सबैभन्दा पहिले ओलीको विकल्प खोज्ने पोलिटब्युरो सदस्य गोकुल बाँस्कोटा हुन् । त्यसका लागि सबै तयार हुनुपर्नेमा उनको जोड छ । ‘समय, परिवेश, प्रकृति, प्रक्रिया र समाज विज्ञानका नियमले नेतृत्व बदल्छ सबै तयार हुनैपर्छ,’ बाँस्कोटाले सोमबार सामाजिक सञ्जालमा लेखे ।
समय, परिवेश, प्रकृति, प्रक्रिया र समाज विज्ञानका नियमले नेतृत्व बदल्छ सबै तयार हुनैपर्छ ।
गोकुल बाँस्कोटा
पोलिटब्युरो सदस्य, एमाले
केन्द्रीय सदस्य झपट रावल, उषाकिरण तिमल्सिना, रचना खड्कालगायत नेताहरूले ओलीलाई पार्टी अध्यक्ष त्याग्न दबाब बढाइरहेका छन् । ओलीकै कारण देशले गम्भीर क्षति बेहोरेको उनीहरूको ठहर छ । पार्टी र आन्दोलनले थप क्षति नबेहोर्ने स्थितिका लागि पनि ओली पाखा लाग्नुपर्ने उनीहरूको तर्क छ । तर, ओली पार्टीको ११औं महाधिवेशनबाट अध्यक्षमा तेहरिने दाउमा छन् । त्यसका लागि उमेर हद र दुई कार्यकालको प्रावधान विधानबाट हटाइसके । ११ वर्षदेखि पार्टी सत्तामा रहेका र राज्यसत्तामा पटक–पटक प्रधानमन्त्री भएर हालिमुहाली गरेका उनी जेन–जी आन्दोलनको मुख्य तार्गेटमा थिए । उनलाई राजनीतिबाट सन्यास लिन जेन-जी आन्दोलनमात्रै होइन, पार्टीकै नेता कार्यकर्ताबाट चर्को दबाब छ । सेनाको घेरामा भएका हुनाले ओलीले यसबारे थप बोलेका छैनन् ।
विघटित प्रतिनिधिसभाको प्रमुख दल नेपाली कांग्रेसमा सभापति देउवामाथि ढिला नगरी नेतृत्व हस्तान्तरण गर्न दबाब छ । खासगरी, महामन्त्रीद्वय गगनकुमार थापा र विश्वप्रकाश शर्मा मुखरित भएर परिवर्तित राजनीतिक परिवेशमा नेतृत्वले मार्गप्रशस्त गर्नुपर्ने बताइरहेका छन् । मुलुकमा विकसित पछिल्लो राजनीतिक घटनाक्रमको मूल मर्मलाई आत्मसात् गरेर सभापति देउवाले मार्गप्रशस्त गर्नुपर्ने उनीहरूले बताउने गरेका छन् । त्यसो गरिए कांग्रेसले थप क्षति बेहोर्नुपर्ने उनीहरूको तर्क छ । उनीहरूका अनुसार कांग्रेसलाई आमूल सुधार गर्नुपर्छ ।
‘जेन–जी आन्दोलनले उठाएको भ्रष्टाचारमुक्त राज्य र समाजको नेतृत्व गर्ने पार्टी बनाउनेगरी पार्टीको सदस्यता, संगठन संरचना, नेतृत्व चयन प्रक्रियादेखि हाम्रा मुद्दा र शैली सबैमा आमूल सुधार जरूरी छ,’ महामन्त्री थापाले भनेका छन् । तर, देउवा घाइते भएर उपचार गरिरहँदा नेतृत्व हस्तान्तरणको मुद्दा उठाएपछि देउवापक्षीय नेताहरू भने दुई महामन्त्रीसँग रुष्ट छन् । उनीहरूले मानवीय संवेदनालाई ख्याल नगरेको भनेर आलोचना गरिरहेका छन् ।
‘तीन नेताको हातबाट राज्यसत्ता फुत्कियो’
कृष्ण पोखरेल,राजनीतिशास्त्री
तीन नेता– शेरबहादुर देउवा, केपी शर्मा ओली र पुष्पकमल दाहालको हातबाट राज्यसत्ता फुत्किएको छ । यसअघि उनीहरू सत्ता र शक्तिको दाउपेचमा जहिल्यै हुन्थे । जनमुखीभन्दा पनि यी तीन नेता सत्तामुखी थिए । कुनै न कुनै ढंगले राज्यशक्तिको दुरुपयोग गर्थे । सत्ता र शक्तिका लागि उनीहरूको छिनाझपट जहिल्यै भयो, जुन जनतालाई मन परेको थिएन । त्यही भएर भुसको आगोसरी जनआक्रोश बढ्दो थियो । त्यो जेन–जी आन्दोलनमा देशको राजनीति नै उलटफेर गर्नेगरी प्रकट भयो ।
