प्रतिवेदनमा ‘जिम्मेवारी’ भन्ने शब्द प्रयोग गरिएको हुँदा म जिम्मेवारीबोध गर्दै राज्य व्यवस्था तथा सुशासन समितिको सभापतिबाट आज हाँसीहाँसी राजीनामा दिएको घोषणा गर्दछु ।
रामहरि खतिवडा
निवर्तमान सभापति, राज्य व्यवस्था तथा सुशासन समिति
काठमाडौं– कुलिङ पिरियडसम्बन्धी विवादमा मुछिएका राज्य व्यवस्था तथा सुशासन समिति सभापति रामहरि खतिवडाले पदबाट राजीनामा दिएका छन् । संघीय निजामती विधेयकमा उल्लिखित ‘कुलिङ अफ पिरियड’लाई निष्प्रभावी बनाउनेगरी अनधिकृत शब्द हेरफेरबारे छानबिन गर्न गठित संसदीय छानबिन समितिले जिम्मेवार ठह¥याएपछि उनले मंगलबार राजीनामा दिएका हुन् ।
खतिवडाले विधेयकको प्रतिवेदन अन्तिममा गहिरिएर नहेर्नु आफ्नो गल्ती भएको स्वीकारेका छन् । मंगलबार प्रतिनिधिसभा बैठकमा बोल्दै उनले शब्द हेरफेर गरेर कुलिङ अफ पिरियडलाई निष्प्रभावी बनाउने काम आफू र राज्य व्यवस्था समितिले नगरेको दोहाेर्याए । प्रतिवेदन लेखनमा कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्रालय र संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयका कर्मचारी संलग्न भएको उनको भनाइ थियो । खतिवडाले आफू सुरुदेखि नै कुलिङ अफ पिरियडको पक्षमा रहेको र भविष्यमा पनि हुने दाबी गरे । तर, आफूसमेतले हस्ताक्षर गरेको निजामती विधेयकको प्रतिवेदन भने विधायकी मनसायभन्दा गलत ढंगले तयार भएको पाइएको बताए । संसदीय छानबिन समितिले अनधिकृत हेरफेरमा जिम्मेवार भनेकाले पदबाट राजीनामा दिएको उनले प्रतिनिधिसभा बैठकमा घोषणा गरे ।
‘प्रतिवेदनमा जिम्मेवारी भन्ने शब्द प्रयोग गरिएको हुँदा म जिम्मेवारी बोध गर्दै राज्य व्यवस्था तथा सुशासन समितिको सभापतिबाट आज हाँसीहाँसी राजीनामा दिएको घोषणा गर्दछु,’ उनले मंगलबार भने । राज्य व्यवस्था समितिबाट पारित भएको विधेयकको प्रतिवेदनमा गम्भीर त्रुटि भएको संसदीय छानबिन समितिले निष्कर्ष निकालेको थियो । यता राजीनामा दिएका खतिवडाले भने कर्मचारीलाई विश्वास गर्दा त्रुटि भएको उल्लेख गरे । त्रुटि भएको विधेयकको प्रतिवेदन अगाडि बढेपछि आफूलेमात्रै नभएर संसद्का सबै सदस्यले हेरेको बताए । कसैले पनि नहेर्नु आफ्नोमात्रै कमजोरी हुन नसक्ने उनको तर्क छ ।
यसअघि उनले अनधिकृत शब्द हेरफेरमा आफ्नो संलग्नतालाई अस्वीकार गर्दै आएका थिए । संसदीय समितिले छानबिनपछि जिम्मेवार ठह¥याउँदा पनि अस्वीकार गर्दै बसेका उनले अन्ततः पार्टी सभापति शेरबहादुर देउवाको निर्देशनमा राजीनामा दिएको स्रोतको भनाइ छ । कुलिङ अफ पिरियड भनेको सरकारी कर्मचारीलाई अवकाशलगत्तै संवैधानिक र कूटनीतिक नियुक्ति दिन नहुनेसम्बन्धी प्रावधान हो । नेपालको सन्दर्भमा दुई वर्ष कुलिङ अफ पिरियड हुनुपर्ने राज्य व्यवस्था समितिले छलफल गरेर टुंगो लगाएको थियो । पछि राष्ट्रिय सभामा पुग्नुअघि विधेयकमा अनधिकृत हेरफेर भएको विषय बाहिरिएको थियो । यिनै पृष्ठभूमिमा खतिवडाको राजीनामा आएको हो ।
कुलिङ अफ पिरियडमा मुख्यसचिव एकनारायण अर्याल, राज्य व्यवस्था समितिका तत्कालीन सचिव सुरजकुमार दुरालाई पनि छानबिन समितिले जिम्मेवार औंल्याएको थियो । अब अर्याल र दुराले के गर्छन् ? निश्चित भएको छैन । यसअघि नै दुरा भने राज्य व्यवस्था समितिको सचिवबाट अलग भएका छन् । अर्याल भने मौन छन् । हालै सभामुख देवराज घिमिरेले छानबिन समितिको प्रतिवेदन कार्यान्वयन गर्ने सन्दर्भमा छलफल गरेका थिए । कांग्रेस सभापति देउवाले पनि महामन्त्रीद्वय गगनकुमार थापा र विश्वप्रकाश शर्मासहितका नेताहरुसँग छलफल गरेका थिए । खतिवडामाथि राजीनाको दबाब बढेको थियो । यहीबीच उनको राजीनामा आएको हो । खतिवडाले राजनीतिमा कतिपय बेला नगरेको गल्तीसमेत बेहोर्नुपर्ने अवस्थामा पुग्न सक्ने र आफूमाथि त्यस्तै भएको बताए । खतिवडाको राजीनामालाई एमालेले स्वाभाविक ठानेको छ । एमाले संसदीय दलका प्रमुख सचेतक महेश बर्तौलाले मंगलबार संघीय संसद् भवन परिसर नयाँबानेश्वरमा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै छानबिन समितिले सभापति (खतिवडा)लाई राजनीतिक र नैतिक जिम्मेवारीमा उभ्याउनुपर्ने निष्कर्ष निकालेको कारण राजीनामा स्वाभाविक भएको बताए । ‘राज्य व्यवस्था तथा सुशासन समितिका सभापतिको राजीनामा स्वाभाविक हो । समिति सचिवको सन्दर्भमा उक्त समितिबाट अन्यत्र सरुवा गर्ने कुरा नै होला र सोही समितिमा बसेर कार्यसम्पादन गर्ने र निरन्तरता दिने कुरा नहोला,’ बर्तौलाले भने ।
कांग्रेस सांसद जीवन परियार संयोजक रहेको संसदीय छानबिन समितिले जिम्मेवारी वहन गर्नुपर्ने अधिकारीहरूले राम्रोसँग काम नगर्दा गम्भीर त्रुटि देखिएको निष्कर्ष निकालेको थियो । परिभाषित जिम्मेवारीमा रहेकाले जिम्मेवारी पूरा गरेको नदेखिएको पनि समितिको ठहर थियो । उनका अनुसार छानबिनको क्रममा समितिले राज्य व्यवस्था तथा सुशासन समितिको बैठकको अडियो तथा भिडियो दुवै सुन्ने र हेर्ने काम गरेको थियो ।
