नेपालको पछिल्लो राजनीतिक विकासक्रमलाई हेर्ने हो भने राजनीतिले आफ्नो मार्ग छाडेको जस्तो देखिन्छ । विचार, सिद्धान्तलाई पाखा लगाउँदै सत्ता र पद लोलुपतामा दलका नेतृत्वहरु देखिएका छन् । १०४ वर्षीय राणा शासनको अन्त्य गर्दै २००७ सालमा प्राप्त प्रजातन्त्र २०१७ सालमा खोसियो । २०१७ पुस १ गते प्रजातन्त्र खोसिएसँगै ३० वर्षसम्म निरंकुश पञ्चायती शासन चलिरह्यो । त्यस अवधिमा नेपाली राजनीतिले तत्कालीन व्यवस्थाको नीति परिवर्तन गरी जनताको शासनसत्ता प्राप्तिका लागि संघर्ष ग¥यो फलस्वरुप शासन व्यवस्था परिवर्तन भयो ।
त्यसका लागि राजनीतिक दलहरुले निकै नै कष्ट खेप्नुपरेको कुरालाई नकार्न सकिँदैन । बहुदलीय प्रजातन्त्रसँगै मौलाएको राजनीतिक दलहरु लोकतान्त्रिक गणतन्त्रसम्म आइपुग्दा आफ्नो सिद्धान्त, लक्ष्य र विचारहरुमाथि नै घात गरेर सत्ताको स्वाद चाख्न पुगे । देशका कुनै पनि पार्टीले जनताका लागि राजनीति गरेपछि अवश्य नै त्यो सफल र सक्षम मानिन्छ । अहिले नेपाली कांग्रेस, नेकपा एमाले, नेकपा माओवादी केन्द्र, मधेस केन्द्रित दलहरु हुँदै पछिल्लो समय राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले आफूलाई स्थापित त गराए । तर जनतालाई स्थापित गराउन सकेनन् । बरु युवाहरुलाई विदेश विस्थापित गरिदिए ।
जब जनतालाई राजनीतिक दलले बेवास्ता गरिदिन्छ । त्यसको नतिजा राजनीतिक सदाका लागि समाप्त हुनसक्छ । जनताको संघर्षको प्रतिफल दिन नसकेका राजनीतिक दलको औचित्यमाथि प्रश्न उठिनै रहन्छ । त्यसैको फलस्वरुप स्थानीय तहको निर्वाचनमा बालेन्द्र साह, हर्क साङपाङ बहुदलीय व्यवस्थालाई चुनौती दिँदै निर्वाचित भएको मान्न सकिन्छ । पुरानो दल कांग्रेस एमालेमात्र होइन सशस्त्र द्वन्द्वबाट सत्तामा पुगेको माओवादीभित्र पनि राजनीति विचारभन्दा पद, पैसा र शक्तिमा नै अल्मलियो । राजनीति राष्ट्र र जनताको हितका लागि भन्दा लगानीविनाको व्यापार बन्न थाल्यो ।
राजनीति जनताका लागि नभई व्यक्तिका लागिमात्र भयो । जनता र राजनीतिक दलको सम्बन्धमा सधैं सुमधुर र प्रगाढ हँुदै जानुको साटो झन् बिग्रँदै गइरहेको छ । आस्था र विचार वोकेर वर्षौं संघर्ष गरेका राजनीतिज्ञहरुलाई पाखा लगाएर पैसाका भरमा सत्तामा व्यापारीहरुलाई हुलियो । राजनीतिक दलको नेतृत्व राजनीतिभन्दा बढी राजनीतिक व्यापारीका रुपमा परिणत भए भने व्यापारीहरु सत्ताको साँचो हातमा लिएर राजनीतिज्ञ बने । घराना व्यापारी विनोद चौधरीदेखि मोतीलाल दुगडसम्मले राजनीतिक हैसियत बनाए । अर्थात् व्यापारीहरुले राजनीतिज्ञ खरिद गर्न सफल भए । नेपालको राजनीति व्यापार बन्दै गइरहेको छ । मौलाउँदै गइरहेको राजनीतिक व्यापार चाँडै नै अन्त्य होस् ।
