- कांग्रेस, एमाले र नेकपाको झण्डा जलाउने र च्यात्ने गतिविधिमा रास्वपा कार्यकर्ता सक्रिय हुँदा सद्भाव खलबलिने डर
- रास्वपालाई मत नदिने मतदाता देशद्रोही भन्दै मतदाताको अपमान
- सुनसरीमा कांग्रेस-रास्वपा कार्यकर्ताबीच झडप
काठमाडौं- ‘आफूलाई नयाँ’ र ‘देश बदल्ने’ भन्दै प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा होमिएको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)का नेता, कार्यकर्तादेखि समर्थकसम्म उत्तेजक शैलीमा प्रस्तुत हुँदा निर्वाचन सुरक्षामा गम्भीर चुनौती थपिएको छ । पछिल्ला केही दिनयता शृंखलाबद्धरुपमा देशको ठाउँठाउँमा नेपाली कांग्रेस, नेकपा एमाले, नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा)को झण्डा रास्वपाका कार्यकर्ता र समर्थकहरूले जलाएपछि सद्भाव खलबलिने जोखिम बढेको हो ।
नेकपा माओवादीका चुनाव प्रचारमा खटिएका कार्यकर्तामाथि कुटपिट भएको छ । केही ठाउँमा कांग्रेसका कार्यकर्तासँग रास्वपाका कार्यकर्ता झडपमा उत्रिएका छन् । उनीहरू पूर्वराजा वीेरेन्द्रको सालिकमा टेक्ने, अपमान गर्नेदेखि अराजक गतिविधि प्रदर्शन गरिरहेका छन् । यस्तो अराजक गतिविधि बढेपछि कांग्रेस, एमालेदेखि नेकपासम्मका युवा संगठनहरूले प्रतिरोध गर्नेसम्मका चेतावनी दिएका छन् । प्रतिरोधको चेतावनीले निर्वाचन सुरक्षामा गम्भीर चुनौती थपिएको छ ।
यसबीच शनिबार गृहमन्त्री ओमप्रकाश अर्यालको अध्यक्षतामा केन्द्रीय सुरक्षा समितिको बैठक बसेको छ । सुरक्षा निकायका प्रमुखहरू सम्मिलित बैठकमा मधेसको रौतहट घटना र निर्वाचनको क्रममा देखिएका अराजक र उदण्ड क्रियाकलापले निर्वाचन सुरक्षामा बढाएको चुनौतीसँगै त्यसलाई नियन्त्रणमा लिनेबारे छलफल भएको छ । गृह प्रवक्ता आनन्द काफ्लेले प्रभावसँग भने, ‘निर्वाचन सुरक्षा, देखिएका केही चुनौती र समाधान गर्नेबारे छलफल भयो ।’
निर्वाचन हुन दुई साता पनि छैन । तर, रास्वपा नेता कार्यकर्ताहरूले ‘चुपचाप घण्टी छाप’भन्दै मतदातामाथि प्रश्न नगरी मतदानका लागि मनोवैज्ञानिक दबाब बढाइरहेका छन् । निर्वाचन आचारसंहिताको धज्जी उढाउने यस्ता गतिविधिले भयरहित र शान्तिपूर्ण निर्वाचन हुनेमा शंका उब्जाएको छ ।
शनिबार सुनसरी-४ मा कांग्रेस र रास्वपाका कार्यकर्ताबीच झडप हुँदा प्रहरीले लाठीचार्ज गर्नुपर्ने स्थिति आयो । सुनसरी क्षेत्र नम्बर-४ भोक्राहा नरसिंह गाउँपालिका-४ मा कांग्रेसको चुनावी कार्यक्रममा कांग्रेस र रास्वपाका कार्यकर्ताबीच झडप हुँदा प्रहरीले लाठीचार्ज गरेको हो । कांग्रेस उम्मेदवार ज्ञानेन्द्र कार्की चुनावीसभालाई सम्बोधन गर्न जाने क्रममा बाटोमै रास्वपाका केही युवासँग भेट भएपछि विवाद सुरु भएको थियो । सामान्य भनाभन चर्किंदै हात हालाहालसम्म पुगेपछि अवस्था तनावपूर्ण बनेको थियो ।
निर्वाचन सुरक्षामा खटिएको प्रहरीले दुवै पक्षलाई नियन्त्रणमा लिन र भीड तितरबितर गर्न लाठीचार्ज गरेको सुनसरी प्रहरी प्रमुख केशवकुमार थेबेले बताए । उनका अनुसार झडपमा संलग्न कार्यकर्ताहरू एउटै क्षेत्रका छिमेकी भए पनि फरक-फरक राजनीतिक दलमा आबद्ध भएकाले विवाद उत्पन्न भएको थियो । एक जना प्रहरी अधिकारीका अनुसार रास्वपा कार्यकर्ताहरूलाई कांग्रेस कार्यकर्ताहरूलाई ‘मासुभाते’ भनेर अपमान गरेका थिए । त्यसपछि स्थिति तनावपूर्ण बनेको थियो ।
देशका विभिन्न स्थानमा रास्वपाका कार्यकर्ताले अराजक शैलीमा अन्य दलका उम्मेदवारदेखि मतदातासम्मलाई थर्काउने गरेको गुनासो आइरहेको छ । यस्तो गतिविधिको एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले कडा शब्दमा विरोध गर्दै रास्वपाको पराजित मानसिकता प्रकट भएको रूपमा आलोचना गरे । शनिबार झापाबाट उनले भने, ‘मलाई के लाग्छ भने, रास्वपाले चुनाव जितिन्नँ भन्ने निष्कर्ष निकालेको जस्तो लाग्छ । त्यसकारण उसले कतै झण्डा जलाउने, अत्यन्तै अभद्र, अमर्यादित, अशोभनीय खालका व्यवहार देखाउने, तनाव बढाउन खोज्ने, त्यस प्रकारको कुराहरू देखिन थालेको छ ।’
उनले चुनाव भाँड्ने स्थितिमा रास्वपा पुगेको आरोप लगाए । ‘उनीहरू आफ्नो पक्षमा नतिजा आउँछ भने चुनाव लड्ने, पक्षमा नतिजा आउँदैन भने चुनाव लड्न नदिने, खालको प्रवृत्तिमा देखिन्छ,’ अोलीले भने । रास्वपा सभापति रवि लामिछाने र वरिष्ठ नेता बालेन्द्र (बालेन) शाहले विभिन्न जिल्लाका मञ्चबाट उत्तेजक भाषणसहित स्टन्टबाजी बढाउँदै लगेपछि कार्यकर्तामा पनि उदण्डता देखिएको हो । रविले ठाउँ-ठाउँका सभामा विपक्षी दलहरूलाई सिध्याउनै पर्ने बताइरहेका छन् । उनले सुर्खेत र धनगढीको भाषणमा प्रतिपक्षीसमेत नरहनेगरी अन्य दललाई बढार्नुपर्ने उत्तेजक भाषण दिए । उनले यस्तो उत्तेजक भाषण ठाउँठाउँमा दिँदै हिँडेका छन् ।
उनले बिहीबार सुर्खेतमा पनि अरू सबै दललाई सिध्याउनुपर्ने बताएका थिए । उनी र बालेन्द्रका उत्तेजक भाषणकै फलस्वरूप अहिले रास्वपा कार्यकर्ताहरू असहिष्णु र उग्र शैलीमा प्रस्तु भइरहेका छन् । सुशीला कार्की नेतृत्वको अन्तरिम सरकारलाई रास्वपाप्रति नरम भएको आरोप लाग्ने गरेको छ । अर्कातिर भदौ २३ र २४ गतेको जेन-जी आन्दोलनमा जोडिएका कयौं युवा अहिले रास्वपामा छन् । उनीहरू अब परिवर्तन भन्दै हिँडिरहेका छन् । तर उनीहरूले परिवर्तनको नारा लगाउँदै गर्दा ठाउँ-ठाउँमा अराजक गतिविधि गरेपछि अन्य दल विरोधमा उत्रिएका छन् ।
चुनाव प्रचारका लागि घण्टी नै बोकेर हिँडेका रास्वपा कार्यकर्ताहरूले बिहीबारमात्रै दाङ र अछाममा अन्य दलका कार्यक्रम बिथोल्ने प्रयास गरे । दाङमा त रविकै अगाडि रास्वपा कार्यकर्ताले एमालेको झण्डामा आगो झोसिदिए । शुक्रबार र शनिबार गरी तीन जनालाई प्रहरीले पक्राउ गरिसकेको छ । अन्यको खोजी भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ । उता गुल्मीमा एमाले उम्मेदवार प्रदीप ज्ञवाली र उनका कार्यकर्ताहरूलाई पनि बाटो छेक्दै अवरोध प्रयास भएको छ । एमाले नेता कार्यकर्ताहरूलाई चिढ्याउनेगरी घण्टी बजाइदिने, असहिष्णु शैलीमा नाराबाजी गर्नेजस्ता गतिविधि रास्वपा कार्यकर्ताहरूले गरिरहेको ज्ञवालीले बताएका छन् ।
एमालेको चुनावी अभियानलाई तनाव दिनेगरी रास्वपा कार्यकर्ताहरूले बाटो-बाटोमा अवरोधको कोसिस गरिरहेको उनले बताएका छन् । बिहीबार एकैदिन दाङ र अछाममा रास्वपाका कार्यकर्ताहरू एमाले र नेकपाको चुनावी कार्यक्रम बिथोल्ने शैलीमा देखिएका हुन् । अछाम क्षेत्र नम्बर १ मा नेकपा उम्मेदवार डा. भीमबहादुर रावलको चुनावी सभामै पसेर रास्वपा कार्यकर्ताले हुलदंगाको कोसिस गरेका छन् ।
रामारोशन गाउँपालिका-५ चौकामा चुनावी सभा भइरहँदा बोलेरो गाडीमा आएका रास्वपा कार्यकर्ताहरूले घण्टी बजाएर आमसभा बिथोल्न खोजेको नेकपाले जनाएको छ । निर्वाचन प्रचारप्रसार कमिटीका संयोजक शेरबहादुर कुँवरका अनुसार सभा चलिरहेको स्थानमा ठूलो स्वरमा माइक बजाउँदै आएका रवि-बालेन्द्रका कार्यकर्ताले सुरूमा गाडीबाटै घण्टी बजाउँदै चिढ्याउने काम गरेका थिए । रास्वपाका कार्यकर्ताको यस हर्कतलाई निर्वाचन आचारसंहिताविपरीतको कदम भन्दै नेकपाले भत्र्सना गरेको छ । निर्वाचन कानुन र आचार संहिताबमोजिम उनीहरूमाथि कारबाही गर्न पनि नेकपाले स्थानीय प्रशासनको ध्यानाकर्षण गराएको छ ।
एक साताअघि बारामा पनि रास्वपा कार्यकर्ताले अर्कोे दलका मतदातालाई बलजफ्ती गरेका थिए । ती मतादाताले रास्वपालाई भोट नदिने भन्दा कानमै घण्टी ल्याएर थर्काउँदै भोट दिन दबाब दिएको भिडियो भाइरल भएको छ । उग्र र असभ्य शैलीमा प्रस्तु भएका उनीहरूले रास्वपालाई भोट दिने वाचा नगरेसम्म घण्टी बजाइरहने भन्दै मतदातालाई चिढ्याउने काम गरेका थिए ।
बिहीबारमात्रै दाङको तुलसीपुरमा रास्वपा सभापति लामिछानेको स्वागत गर्न बसेका रास्वपा कार्यकर्ताहरूले एमालेको झण्डा जलाइदिए । सडकमा घण्टीसहित बसेका उनीहरूले एमाले र पार्टी अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीविरुद्ध असभ्य र अमर्यादित नाराबाजी गरेका थिए । यता रास्वपा सहप्रवक्ता प्रतिभा रावलले दाङको घटना पार्टीको योजना र निर्देशनअनुसार नभएको बताएकी छन् । उनले उक्त घटनामा पार्टीको संलग्नतालाई अस्वीकार गरेकी छन् ।
एमाले महासचिव पोखरेलको गृहनगरमा भएको उक्त कार्य निन्दनीय र अलोकतान्त्रिक भएको रावलले बताएकी छन् । उनले घटनाको निष्पक्ष छानबिन गरी दोषीलाई तत्काल कारबाही गर्न पनि माग गरेकी छन् । उता बिहीबार नै सुनसरी क्षेत्र नम्बर ३ का उम्मेदवारसमेत रहेका रास्वपा नेता अशोक चौधरीले घण्टीमा भोट नहाल्नेहरूलाई देशद्रोही भन्दै धम्क्याएका छन् । इटहरीमा आयोजित कार्यक्रममा उनले रास्वपालाई भोट नदिनेहरू देशद्रोही भनेपछि युवाहरूले नाराबाजीसहित प्रतिकार गरे । उनीहरूले ‘घण्टी मुर्दावाद’ नारासहित प्रतिकार गरेपछि चौधरीले बोल्दाबोल्दै स्थगित गरे ।
चौधरीले आपत्तिजनक कुरा बोलेपछि कार्यक्रममा सहभागी युवा र अन्य दलका प्रतिनिधिहरूले आपत्ति जनाएर हल्ला गरे । कार्यक्रममा सहभागी एक उम्मेदवार घनश्याम गुरुङले स्टेजबाटै प्रतिवाद गरे । उनले भने, ‘हामी तपाईंको प्रतिस्पर्धी हौं । के हामी पनि राष्ट्रघाती हौं ? मतदातालाई यसरी गाली गर्ने अधिकार कसले दियो ?’
यस्तै, नेपाली कांग्रेसका सभापति गगनकुमार थापासँग सर्लाही-४ मा प्रतिस्पर्धामा उत्रिएका रास्वपा उम्मेदवार अमरेशकुमार सिंहले चुनाव नजिते आत्मदाह गर्छु भन्दै मतदातालाई ‘ब्ल्याकमेलिङ’ गरेका छन् । उनले गगन नहारे आफूले आत्महत्यासमेत गर्ने बताइरहेका छन् । यता ललितपुर क्षेत्र नम्बर २ का रास्वपा उम्मेदवार जगदीश खरेलले आफूलाई कडा प्रश्न गर्ने मतदातालाई हनुमानको संज्ञा दिए । उनलाई एक मतदाताले बारबरा फाउण्डेसनसँगको आबद्धताबारे प्रश्न गर्दा चिढिएका उनले हनुमानको संज्ञा दिएका हुन् ।
रास्वपा कार्यकर्ताको उदण्डता बर्दघाट नवलपरासीमा पनि देखिएको छ । रास्वपाको क्षेत्रमा प्रचार गर्न आएको भन्दै त्यहाँ दुई बुधबार नेकपा माओवादीका उम्मेदवारसहित कार्यकर्तामाथि कुटपिट भएको थियो । बर्दघाट नगरपालिका-१२ जमुनिया बजारमा माओवादीले गरेको प्रचारप्रसार कार्यक्रममा रास्वपाका कार्यकर्ताको समूहले उम्मेदवारसहितका कार्यकर्तालाई कुटपिट गरेका थिए । कुटपिट गर्नेहरूलाई प्रहरीले पक्राउ गरिसकेको छ । पक्राउ पर्नेहरूमा बर्दघाट नगरपालिका-१३ का ३१ वर्षीय अजय गौतम, बर्दघाट-१३ धनेवा बस्ने २२ वर्षीय दिपिन थापा, १९ वर्षीय आयुष राना मगर र १८ वर्षीय राज बीसी भन्ने राम मिजार रहेका छन् ।
उनीहरूको कुटपिटबाट नेकपा माओवादीका उम्मेदवार राजुप्रसाद हरिजन, क्षेत्रीय प्रचारप्रसार सहसंयोजक निरज पाठक, जिल्ला सदस्य नकुल सी र बर्दघाट नगर इञ्चार्ज गणेश पाण्डे घाइते भएका थिए ।
लगातार एकपछि अर्को अराजक गतिविधि बढेपछि एमालेको युवा संगठन राष्ट्रिय युवा संघ नेपालका अध्यक्ष महराज गुरुङले प्रहरीले रास्वपा कार्यकर्ताहरूको अराजक र उदण्ड क्रियाकलाप नियन्त्रणमा नलिने हो भने युवा संघले लिने चेतावनी दिएका छन् । उनले युवा संघ जस्तोसुकै मूल्य चुकाउन तयार रहेको भन्दै प्रतिवाद गर्ने बताए । अराजक र सहकारी ठगहरूको ग्याङको रूपमा रास्वपा र तिनका नेता कार्यकर्तादेखि समर्थकहरूलाई चित्रण गर्दै उनले युवा संघ ज्युँदाहरूको संगठन भएको बताए । कांग्रेस, नेकपा र राप्रपासम्मका युवा संगठनहरूले पनि रास्वपाका अराजक गतिविधिप्रति प्रतिवाद गर्ने चेतावनी दिएका छन् ।
धार्मिक सहिष्णुता कायम गर्न आग्रह
रौतहटमा शुक्रबार र शनिबार हिन्दू-मुस्लिम समुदायबीच उत्पन्न तनावलाई लिएर सरकारले सबै धर्म र समुदायबीच सहिष्णुता, सद्भाव र पारस्परिक सम्मान कायम राख्न आग्रह गरेको छ । मस्जिदमा नमाज पढिरहेका बेला हिन्दू समुदायका केही मानिसहरूले बाजागाजा बजाएको भन्दै उत्पन्न विवादबीच ढुंगा हानाहानदेखि आगजनीसम्मको स्थिति निम्तिएको थियो ।
शुक्रबार स्थिति नियन्त्रणमा लिन हवाइ फायर गर्नुपरेकोमा शनिबार भने कफ्र्यू आदेश नै जारी गरेर नेपाली सेनालाई सडकमा उतारिएको थियो । निर्वाचनको मुखमा सुरक्षामै गम्भीर चुनौती थपिने स्थितिपछि शनिबार नै गृहमन्त्री ओमप्रकाश अर्यालको अध्यक्षतामा बसेको बैठकले धार्मिक सहिष्णुता र सद्भाव कायम राख्न सबै समुदायलाई आग्रह गरेको हो ।
गृह मन्त्रालयकी सहप्रवक्ता उपसचिव रमा आचार्य सुवेदीद्वारा जारी विज्ञप्तिमा विभिन्न धर्म, जातजाति, वर्ग वा समुदायबीच द्वेष फैलाउने तथा हिंसात्मक गतिविधि दुरुत्साहित गर्ने कार्य कानुनअनुसार दण्डनीय रहेको उल्लेख छ । घटनालाई उक्साएको आरोपमा जनमत पार्टीका रौतहट अध्यक्षलाई नै प्रहरीले पक्राउ गरेर अनुसन्धान थालेको छ ।
