कर्णाली- सुर्खेत वीरेन्द्रनगरमा ‘दोस्रो प्रादेशिक मह महोत्सव’ भोलिदेखि सुरु हुने भएको छ । नेपाल मौरीपालक महासङ्घ कर्णाली प्रदेशले यही माघ १–३ गतेसम्म महोत्सव आयोजनाको तयारी गरेको हो ।
चौथो राष्ट्रिय कृषि जैविक विविधता दिवस–२०८२ का अवसरमा भूमि व्यवस्था, कृषि तथा सहकारी मन्त्रालय कर्णाली प्रदेश, कृषि विकास निर्देशनालय सुर्खेत, वीरेन्द्रनगर नगरपालिका र राष्ट्रिय तथा अन्तरराष्ट्रिय विकास साझेदार संस्थाहरूको समन्वयमा महोत्सव आयोजनाको तयारी गरिएको महासङ्घका अध्यक्ष लीलाराम ढकालले जानकारी दिए । उनका अनुसार महोत्सवमा ३० मह र २० जैविक विविधतासँग सम्बन्धित अन्नबाली, वास्तु तथा सामग्री र खाद्य परिकारका स्टल राखिनेछ ।
मुलतः जैविक विविधताको संरक्षण गर्दै कर्णालीका मौरीपालक किसानलाई प्रोत्साहित, व्यवसाय प्रवर्द्धन, मह उत्पादनमा वृद्धि, बजारीकरण र प्रचारप्रसारलाई व्यापक बनाउने उद्देश्यले दोस्रो मह महोत्सव सञ्चालन गर्न लागिएको अध्यक्ष ढकालले बताउनुभयो । उनले भने, “गत आव २०८१÷८२ मा सम्पन्न भएको तीनदिने प्रथम प्रादेशिक मह महोत्सवमा छ क्विन्टल ४८ केजी मह बिक्री भयो । यसबाट मह किसानले करिब रु १० लाख आम्दानी गरेका थिए ।”
अन्य प्रदेशभन्दा कर्णालीको महको छुट्टै पहिचान भएको बताउँदै उनले कर्णालीमा एक सय ७१ जना मौरीपालक किसान रहेका जनाए। प्रदेश सरकारले कर्णालीलाई अग्र्यानिक प्रदेश निर्माण गर्ने अभियानबाट विषादी प्रयोगमा न्यूनीकरण भएको र यसबाट मौरीपालनमा सहयोग पुगेकाले पछिल्लो समयमा यो व्यवसायमा आकर्षण बढेको उनको भनाइ थियो ।
कृषि विकास निर्देशनालय सुर्खेतका निर्देशक चित्रबहादुर रोकायले कर्णाली मौरी र प्रजातिका हिसाबले बढी पाइने प्रदेशका साथै उत्पादित मह औषधीय गुणयुक्त छ भन्ने सन्देश महोत्सवले दिने बताए । “यहाँ घर महमात्र होइन, भिर मह पनि पाइन्छ”, उनले भने, “यसले कृषि तथा पर्यापर्यटन प्रवर्द्धनमा सहयोग पुग्नेछ । निर्देशक रोकायका अनुसार जैविक विविधता तथा पारिस्थितिकीय प्रणाली कायम राख्न र मौरीको भूमिका रैथाने अन्नबालीको उपयोगलाई व्यापक गर्न महोत्सवले विशेष महत्व राख्नेछ ।
