‘सप्लाइ कम्पनीले लिएर जाने र उनीहरुले पाउनुपर्ने पारिश्रमिक पनि नपाएको अवस्था देखेँ । यस्ता सप्लाई कम्पनीमा पठाउने म्यानपावरको जालो कस्तो छ, त्यसलाई राज्यले नियन्त्रण गर्नुपर्छ ।
रमा कोइराला पौड्याल
प्रतिनिधिसभा सदस्य
काठमाडौं– सुरक्षा गार्डमा नेपालीहरु मात्र लग्दै आएको मलेसियाले थोरै पारिश्रमिकमा काम गराएको विषय पुनः संसद्मा उठेको छ । सोमबारको प्रतिनिधिसभा बैठकमा सांसद रमा कोइराला पौड्यालले मलेसियामा रहेका नेपाली सुरक्षा गार्डले पाउनुपर्नेजति पारिश्रमिक नपाएको बताएकी छन् ।
भर्खरै ‘माइगे्रन्ट फोरम इन एसिया’ले मलेसियामा गरेको कार्यक्रममा सहभागी भएर फर्किएकी पौड्यालले प्रतिनिधिसभाको विशेष समयमा बोल्दै दिनको १५ घण्टा र महिनाको ३० दिन उभिनुपर्ने सुरक्षा गार्डले न्यून पारिश्रमिकमा काम गरिरहेको बताएकी हुन् । ‘नेपालको म्यानपावरबाट मलेसिया गएका सुरक्षा गार्डहरु दिनको १५ घण्टा र महिनाको ३० दिन नै काम गर्नुपर्दो रहेछ । त्यति कामबापतको पारिश्रमिक ३३ सय रिंगेटसम्म हुने रहेछ । तर अहिले उहाँहरु १५ सयदेखि दुई हजारमात्र पाउनुहुँदो रहेछ,’ उनले भनिन्, ‘सप्लाइ कम्पनीले लिएर जाने र उनीहरुले पाउनुपर्ने पारिश्रमिक पनि नपाएको अवस्था देखेँ । यस्ता सप्लाई कम्पनीमा पठाउने म्यानपावरको जालो कस्तो छ, त्यसलाई राज्यले नियन्त्रण गर्नुपर्छ ।’
आफूलाई भेट्न आउने नेपालीहरुले ‘नेपालले समृद्ध नेपाल सुखी नेपाली भनेर नारा लगाएको छ । देश त समृद्ध होला तर हामी प्रवासमा बस्ने नेपालीहरु दुःखी नेपालीहरु हौं’ भन्दा आफ्नो मन दुःखेको उनले बताएकी छन् ।मलेसियामा श्रमिकहरु जोखिमपूर्ण र पीडादायी अवस्थामा काम गरिरहेको सांसद पौड्यालले बताइन् । यसरी काम गर्नेहरु कतिजना कोमामा होलान् भन्ने आफूलाई लागेको तर कोमामाचाहिँ नेपालीहरुलाई देख्न नपर्दा खुसी लागेको उनको भनाइ थियो । ‘हाम्रो दुई–तीन तले घरभन्दा ठूलो मलको थुप्रोमा २० वर्षदेखि मल बोक्ने काम गरिरहेका छन् । यसले उनीहरुको शरीरमा हात, खुट्टामा घाउ भएको देख्दा झनै चिन्ता लागेको छ,’ सांसद पौड्यालले भनिन्, ‘एउटा पहेँलपुर भएको बिरामीलाई त दूतावासको गेटमा ल्याएर छोडिदिएको देखेँ । धन्न त्यहाँको अस्पतालको कोमामाचाहिँ श्रमिकहरु रहेन छन् ।’
सरकारले रोजगारीमा जाने सबै श्रमिक सामाजिक सुरक्षा कोषमा आबद्ध हुनुपर्ने प्रावधानलाई अनिवार्य गरेको छ । तर यहाँबाट कोषमा आबद्ध भएर गएको श्रमिकलाई मलेसियाको रोजगारदाताले कोषमा रकम जम्मा नगरिदिएको पाएको उनले बताएकी छन् । पौड्यालले हाम्रो सरकारको बार्गेनिङ पावर किन यति फितलो भन्दै प्रश्नसमेत गरिन् । रोजगारीमा जाँदा लाग्ने शुल्क, स्वास्थ्य परीक्षणजस्ता नाममा श्रमिकहरुले ठूलो आर्थिक भार खेप्ने गरेको उनको भनाइ छ ।
‘स्वास्थ्य परीक्षणका नाममा मुलुकभित्रै सिण्डिकेट छ । त्यहाँ गएकालाई सप्लाई कम्पनीले काम दिन सकेन भने स्वास्थ्य परीक्षण गराएर फिट छैनस् भनेर नेपाल पठाइन्छ, उनी प्रश्न गर्छिन्, त्यतिखेर श्रमिकको कति खर्च हुन्छ ? सरकारले फ्रि भिसा, फ्रि टिकट भनेको छ तर श्रमिकहरुसँग तीनदेखि पाँच लाख रुपैयाँसम्म उठाइएको छ । सरकाले यो हेर्ने कि नहेर्ने ?’
मलेसियामा हाल वैधानिक तवरले गएका करिब चार लाख नेपाली श्रमिक छन् । उनका अनुसार यसमध्ये एक हजार ३१३ जना महिला रहेका र उनीहरु उत्पादन क्षेत्रमा काम गरिरहेका छन् । त्यहाँ रहेको दूतावासले सीमित साधन स्रोतका बाबजुद पनि काम गरिरहेको उनको भनाइ छ । ‘राजदूतावासमा २१ जना कर्मचारी हुनुहुन्छ । चार लाखभन्दा बढी वैधानिक र त्यसबाहेकका अवैधानिकरुपमा बसेका श्रमिकको सुरक्षाका लागि रात दिन खट्नुभएको छ,’ पौड्यालले भनिन्, ‘प्रत्येक दिन बिरामी आइरहने रहेछन् । म दुई–तीन दिन गेटमा बसेर हेर्दा उनीहरुलाई अस्पतालसम्म पु¥याउनुपर्दो रहेछ । दूतावासले त्यो काम गरिरहेको छ ।’
दूतावासमा एक जना वकिल र डाक्टर थप गर्न उनले अर्थमन्त्रीलाई आग्रह गर्दै यसले त्यहाँका कर्मचारीले राहत मिल्ने बताइन् । साथै, नेपालमाजस्तै त्यहाँ पनि मिटरब्याजी रहेकाले हाम्रा श्रमिकहरुलाई मिटरब्याजीबाट कसरी जोगाउने भन्ने विषयमा छलफल गर्न आवश्यक रहेको विषयसमेत सांसद पौड्यालले उठाइन् ।
