- माओवादी सांसद फणिन्द्र देवकोटाले ‘फ्लोर क्रस’ गरेर बचाइ दिए कांग्रेस सरकार
- माओवादी केन्द्रको चुनाव चिह्नबाट निर्वाचित देवकोटा नेसपाका नेता हुन्
- पार्टीको ह्वीप उल्लंघन गरेका देवकोटालाई माओवादी केन्द्रले कारबाही गर्ने
काठमाडौं– सत्ता गठबन्धनलाई गण्डकी प्रदेशमा धक्का लागेको छ । त्यहाँ गठबन्धनबाहिरको दल नेपाली कांग्रेस आफ्नो नेतृत्वमा रहेको सरकार टिकाउन सफल भएको छ । सोमबार मुख्यमन्त्री सुरेन्द्रराज पाण्डेले प्रदेशसभाबाट विश्वासको मत पाएसँगै कांग्रेसको सरकारले निरन्तरता पाएको हो ।
कांग्रेस सरकार जोगाउन डा. बाबुराम भट्टराई नेतृत्वको नेपाल समाजवादी पार्टी (नेसपा)ले महŒवपूर्ण भूमिका खेल्यो । नेकपा माओवादी केन्द्रको चुनाव चिह्नबाट प्रदेशसभा सदस्य निर्वाचित नेसपाका फणिन्द्र देवकोटाले मुख्यमन्त्री पाण्डेलाई विश्वासको मत दिँदै सरकार जोगाएका हुन् ।
माओवादी संसदीय दलका नेता हरिबहादुर चुमानले संसद्मा बोल्दै देवकोटा प्रदेशसभामा माओवादी सांसदकै हैसियतमा रहेकाले ह्विप उल्लंघन गर्न नमिल्ने बताएका थिए । देवकोटाले ‘फ्लोर क्रस’ गरेपछि विपक्षी सांसदले केहीबेर नाराबाजी गरेका थिए । तर, मुख्यमन्त्री पाण्डेले विश्वासको मत पाए । विश्वासको मतको पक्षमा फणिन्द्रसँगै कांग्रेसका २७, राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा)का दुई र स्वतन्त्र सांसद राजीव गुरूङ (दीपक मनाङे) गरी ३१ सांसद देखिएका थिए । कूल ६० सदस्यीय प्रदेश संसद्मा यो संख्या बहुमत हो ।
पार्टीको ह्वीप उल्लंघन गर्दै मुख्यमन्त्री पाण्डेलाई विश्वासको मत दिने सांसद देवकोटालाई माओवादीले कारबाही गर्ने भएको छ । पार्टी अध्यक्ष तथा प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहालले नै देवकोटालाई कारबाही गर्ने जानकारी दिइसकेका छन् । भारतबाट फर्केपछि त्रिभुवन विमानस्थलमा प्रधानमन्त्री दाहालले भने, ‘पार्टीले ह्वीप जारी गरिसकेको थियो । संविधान र कानुनको मर्मविपरीत फ्लोर क्रस गरेका व्यक्तिलाई स्वाभाविकरुपमा कारबाही हुन्छ । निलम्बन हुन्छ ।’
सांसद देवकोटाले भने प्रदेशसभा जोगाउन र मध्यावधि टार्न मुख्यमन्त्रीलाई विश्वासको मत दिएको बताएका छन् । ‘पछिल्लो चरण हामी माननीयलाई थाहा नै नदिई संख्या गणना गरेर सरकार फेरबदल हुनेतिर गयो । त्यसपछाडि गम्भीर शंका लाग्यो, गण्डकी प्रदेश बर्बादीतिर जाँदै छ,’ उनले भने ।
माओवादी केन्द्रको चुनाव चिह्नबाट चुनाव उठेर जितेका देवकोटा बाबुराम नेतृत्वको नेसपाका नेता हुन् । उनको कानुनी हैसियत भने माओवादी सांसदको रुपमा थियो । त्यसैले माओवादीले मुख्यमन्त्री पाण्डेलाई मत नदिन ह्वीप जारी गरेको थियो । तर, सांसद देवकोटाले ह्वीप उल्लंघन गर्दै मत दिँदा मुख्यमन्त्री पाण्डेले प्रदेशसभामा विश्वासको मत पाए ।
नेकपा एमालेका २२ र माओवादी केन्द्रका छ सांसदले विपक्षमा मतदान गरेका थिए । यसअघि विश्वासको मत लिनु अघिल्लो दिन आइतबार मुख्यमन्त्री पाण्डेले एमालेलाई पत्र लेखेर विश्वासको मतका लागि आग्रह गरेका थिए । एमालेले भने केन्द्रीय गठबन्धनबमोजिम विश्वासको मतको विपक्षमा उभिने प्रस्ट पारेको थियो । सातवटा प्रदेशमा गण्डकीमा मात्रै कांग्रेसको सरकार रहेको छ । केन्द्रीय सत्ता गठबन्धन फेरिएसँगै अन्य प्रदेशमा कांग्रेस नेतृत्वको सरकार ढलिसकेको छ ।
पाण्डे दोस्रोपटक यही १६ जेठमा मुख्यमन्त्री नियुक्त भएका थिए । संविधानको धारा १६८ को उपधारा ३ बमोजिम प्रदेश संसद्मा सबैभन्दा धेरै सदस्य भएका दलको नेताको हैसियतमा उनी मुख्यमन्त्री नियुक्त भएका हुन् । यसअघि संविधानको धारा १६८ को उपधारा २ बमोजिम नियुक्त एमाले संसदीय दलका नेता खगराज अधिकारीले लिएको विश्वासको मतलाई जेठ १४ मा सर्वोेच्च अदालतले असंवैधानिक ठहर गरेको थियो । सर्वोच्चका न्यायाधीशद्वय कुमार रेग्मी र सुनीलकुमार पोखरेलको संयुक्त इजलासले कांग्रेस संसदीय दलका नेता पाण्डेलाई ४८ घण्टाभित्र संविधानको धारा १६८ को उपधारा ३ बमोजिम मुख्यमन्त्री नियुक्त गर्न आदेश दिएको थियो ।
उनी पहिलोपटक नेकपा माओवादी केन्द्रको समर्थनमा मुख्यमन्त्री बनेका थिए । तर, केन्द्रमा सत्ता समीकरण फेरबदल भएसँगै माओवादीले समर्थन फिर्ता लिएपछि पाण्डे सरकार अल्पमतमा परेको थियो । त्यसपछि भने प्रदेशसभामा विश्वासको मत पाउने अवस्था नदेखेपछि उनले राजीनामा दिएका थिए । गत चैत २५ मा माओवादीको समर्थनमा एमालेका अधिकारी मुख्यमन्त्री बनेका थिए ।
६० सदस्यीय प्रदेश संसद्मा प्रदेश सभामुख कृष्णप्रसाद धितालले ३० सांसदको समर्थनलाई नै बहुमत घोषणा गरेका थिए । जसआधारमा उनले विश्वासको मत पाएको घोषणासमेत गरेका थिए । संसद्मै कांग्रेसले हंगामा मच्चाएको थियो । उसले कानुनी चुनौती दिने चेतावनी दिएको थियो । नभन्दै पाण्डे सर्वोच्च गए । अन्ततः अधिकारीले पाएको भनिएको विश्वासको मत सर्वोच्चबाट अवैध ठहर भयो । यसपछि विश्वासको मत बदर गर्दै मुख्यमन्त्रीमा पाण्डेलाई नै नियुक्त गर्न सर्वोच्चले आदेश दिएको हो । सोहीअनुसार मुख्यमन्त्री नियुक्त पाण्डेले अन्ततः विश्वासको मत पाएका हुन् ।
