स्टाटसको नाममा यो विवाद निस्कियो । लेख्ने मान्छे सार्वजनिक व्यक्ति हैन । तर, त्यसले उत्तेजना फैलायो । प्रशासनले छानबिन गरिरहेको छ । अहिले जे तनाव उत्पन्न भएको छ, यसलाई रोक्न र समाजलाई शान्तिपूर्ण बाटोमा फर्काउन सामुदायिक अगुवा, धार्मिक गुरुहरू, मिडिया र सिंगो बाँकेवासी लाग्नुपर्छ ।
विपीन आचार्य
प्रजिअ, बाँके
काठमाडौं– सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमा लेखिएको एउटा उत्तेजक स्टाटस र त्यसमा व्यक्त भएका सनकपूर्ण क्रिया–प्रतिक्रियाले बाँकेको नेपालगञ्जमा दुई धार्मिक समुदायबीच तनाव सिर्जना भएको छ । मंगलबार हिन्दू र मुस्लिम समुदाय आमने–सामने भएपछि नेपालगञ्जको अवस्था असहज बनेको हो । धरान, मलंगवा र वीरगञ्जपछि नेपालगञ्जमा धार्मिक सद्भाव भड्किने स्थिति निम्तिएको हो ।
उक्त घटनासँगै धार्मिक सद्भाव भड्काउने जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै स्थानीय प्रशासनले नेपालगञ्ज उपमहानगरभित्र अनिश्चितकालीन कफ्र्यु लगाएको छ । बाँकेका प्रमुख जिल्ला अधिकारी विपीन आचार्यका अनुसार पूर्वमा राप्ती नदी पुल, पश्चिममा खजुरा रोडको इन्द्रपुर जाने बाटो, उत्तरमा राँझा चोक र दक्षिणमा जमुनाहा नाका क्षेत्रसम्म कफ्र्यु लगाइएको छ ।
स्थानीय प्रशासनले जारी गरेको कफ्र्यु आदेशमा सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमा मुस्लिम समुदायलाई निन्दा गर्नेगरी एक हिन्दू युवकले यही आइतबार स्टाटस लेखेका थिए । त्यसपछि मुस्लिम समुदायले विरोध ¥याली निकालेको थियो । मंगलबार ओमकार परिवार हिन्दू समाजले ¥याली निकालेपछि विवाद भएर ढुंगामुडा प्रहारलगायतका उच्छृंखल गतिविधि भएको जिल्ला प्रशासन कार्यालय बाँकेले जनाएको छ । त्यसपछि अनिश्चितकालका लागि कफ्र्यु आदेश जारी गरेको प्रमुख जिल्ला अधिकारी आचार्यको भनाइ छ ।
स्टाटस लेखेर धार्मिक सद्भाव भड्काउन खोज्नेलाई साइबर कानुनअन्तर्गत कारबाही गर्नुपर्छ ।
डा. धवलशमशेर राणा
प्रतिनिधिसभा सदस्य
प्रहरी स्रोतका अनुसार दुई समुदायलाई आमनेसामने ल्याउन नेपालगञ्ज उपमहानगरपालिका–५ का वडाध्यक्ष सराफत खानको मुख्य भूमिका देखिएको छ । जथाभावी स्टाटस लेखेको भन्दै खानकै नेतृत्वमा आइतबार मुस्लिम समुदायले नेपालगञ्जमा प्रदर्शन गरेको थियो । प्रदर्शनका क्रममा टायर बाल्ने, अर्कोे समुदायप्रति उग्र नाराबाजी गर्ने र जिल्ला प्रशासन कार्यालयभित्र पुगेर झण्डा गाडेपछि अर्को पक्ष विरोधमा उत्रियो ।
यहीबीचमा खजुराखुर्दका युवाहरूले कलुवा नामको टिकटक आइडीमा हिन्दूप्रति गालीगलौज गरेको भिडियो भाइरल भइसकेको थियो ।यी घटनाक्रमको पृष्ठभूमिका मंगलबार नेपालगञ्जमा दुुई धार्मिक समुदायबीच तनाव उत्पन्न भएको हो । तनावलाई ध्यानमा राखेर मंगलबार बिहानै नेपालगञ्जमा केही धार्मिक अगुवा, राजनीतिक कार्यकर्ता, उद्योगी व्यवसायी सहभागी भएर सद्भाव ¥याली निकालेका थिए ।
त्यसपछि ओमकार परिवारले जुलुस निकालेको थियो । प्रहरीका अनुसार बागेश्वरी मन्दिरको पूर्वी गेटबाट निस्केको जुलुस सेतु विक चोक, धम्बोझीहुँदै बिपी चोक पुग्दासम्म शान्त नै थियो । जुलुसमा सिसा प्रहार भएपछि सहभागीको भागाभाग भएको र सोही घटनाले दुई पक्षबीच झडपको स्थिति आएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी आचार्यले बताए ।
बिपी चोक र इदगाह रोडमा दुई पक्ष आमनेसामने भएर ढुंगा हानाहान गरेपछि नियन्त्रण गर्न प्रहरीले एक दर्जनपटक हवाई फायर गरेको थियो । सो झडपमा प्रहरी र प्रदर्शनकारीहरू घाइते भएका छन् । घाइतेको नेपालगञ्जका अस्पतालमा उपचार भइरहेको बाँके प्रहरीले जनाएको छ ।
कतिपयले भने फेसबुक स्टाटसको विवाद धार्मिक तनावसम्म पुग्नुमा स्थानीय प्रशासनको कमजोरी रहेको आरोप लगाएका छन् । धार्मिक र साम्प्रदायिक प्रदर्शनलाई निषेधाज्ञा लगाएर रोक्नुपर्नेमा जिल्ला प्रशासनले अनुमति दिनु गलत भएको टिप्पणी हुँदै आएको छ । तर, प्रमुख जिल्ला अधिकारी आचार्यले भने स्थिति नियन्त्रणउन्मुख भएको दाबी गरेका छन् । उनले सबै पक्षले धार्मिक सद्भाव कायम गर्नेगरी भूमिका निर्वाह गर्नुपर्नेमा जोड दिए ।
धार्मिक सद्भाव बिग्रिने गरी भएका गतिविधि निन्दनीय छ । कुनै धार्मिक समुदायले अर्को धार्मिक समुदायप्रति प्रहार गर्नु ठीक हुँदैन ।
जनार्दन शर्मा
प्रतिनिधिसभा सदस्य
‘स्टाटसको नाममा यो विवाद निस्कियो । लेख्ने मान्छे सार्वजनिक व्यक्ति हैन । तर, त्यसले उत्तेजना फैलायो । प्रशासनले छानबिन गरिरहेको छ । अहिले जे तनाव उत्पन्न भएको छ, यसलाई रोक्न र समाजलाई शान्तिपूर्ण बाटोमा फर्काउन सामुदायिक अगुवा, धार्मिक गुरुहरू, मिडिया र सिंगो बाँकेवासी लाग्नुपर्छ,’ आचार्य भन्छन् ।
पछिल्ला केही महिनायता एकपछि अर्को धार्मिक सद्भाव भड्किने खालका गतिविधिहरू देशका ठाउँ–ठाउँमा भइरहेका छन् । सरकार यसप्रति गम्भीर रहेको गृह मन्त्रालयले बताउँदै आएको छ । नेपालगञ्जमा धार्मिक तनाव भएलगत्तै संघीय सरकारको मन्त्रिपरिषद् बैठक बस्यो । सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री रेखा शर्माले बैठकबारे जानकारी दिँदै जातीय र धार्मिक सद्भावमा खलल पुग्ने गतिविधि नगर्न सबै पक्षलाई आग्रह गर्ने निर्णय भएको बताइन् ।
विचार तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रतालगायतका संविधानप्रदत्त मौलिक हकको सम्मान गर्दै सामाजिक सञ्जालको बढ्दो प्रयोगलाई सकारात्मक तथा मर्यादित बनाउने सन्दर्भमा सामाजिक सञ्जाल सञ्चालक र प्रयोगकर्ताले नेपालको सार्वभौमसत्ता, भौगोलिक अखण्डता, राष्ट्रिय सुरक्षा, राष्ट्रिय एकता, स्वाधीनता, स्वाभिमान वा राष्ट्रिय हित वा संघीय एकाइबीचको सुसम्बन्धमा प्रतिकूल असर हुनेगरी वा वर्गीय, जातीय, धार्मिक, क्षेत्रीय, साम्प्रदायिक र यस्तै अरु कुनै आधारमा घृणा, द्वेष वा अवहेलना हुने कुनै काम कारबाही नगर्न नगराउनुहुन एवं विभिन्न जात, जाति वा सम्प्रदायबिचको सुसम्बन्धमा खलल पुग्ने गतिविधि नगर्न र नगराउन सम्बन्धित सबैमा मन्त्रिपरिषद्ले अनुरोध गरेको छ ।
साथै, सामाजिक सञ्जाल प्रयोग गर्दा आधारहीन सूचना राख्नबाट बच्न पनि सरकारले सचेत गराएको छ । संघीय संसद्मा सांसदहरूले धार्मिक सद्भाव नियन्त्रण गर्न सरकारलाई आग्रह गरेका छन् । नेपालगञ्जकै सांसद डा. धवलशमशेर राणाले स्टाटस लेखेर धार्मिक सद्भाव भड्काउन खोज्नेलाई साइबर कानुन आकर्षित गरेर कारबाही गर्न माग गरेका छन् ।
सत्ता नेतृत्व दल नेकपा माओवादी केन्द्रका सांसद जनार्दन शर्माले पनि नेपालगञ्ज, वीरगञ्ज, मंलगवा र धरानमा धार्मिक सद्भाव बिग्रिने गरी भएका गतिविधिको निन्दा गरेका छन् । उनले कुनै धार्मिक समुदायले अर्को धार्मिक समुदायप्रति प्रहार गर्न नहुने पनि बताए ।
राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा)की सांसद बिना लामाले कसैको स्वार्थमा लागेर धार्मिक सद्भाव भड्काउन नहुने बताएकी छन् । संसद्मा अन्य केही सांसदहरूले पनि नेपालगञ्ज घटनाबारे सरकारको जवाफ मागेका छन् ।
हिंसात्मक अभिव्यक्ति दिने श्रीनिवास पक्राउ
धार्मिक हिंसा भड्काउने गरी अभिव्यक्ति दिने श्रीनिवास आचार्य पक्राउ परेका छन् । नेपाल प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो (सिआइबी)को टोलीले मंगलबार सुनसरीको प्रकाशपुरबाट आचार्यलाई पक्राउ गरेको हो । उनी प्रकाशपुरको आश्रममा बस्दै आएका थिए ।
उनले गत साता गाई हत्याको विषयमा हिंसात्मक अभिव्यक्ति दिएका थिए । सोही अभिव्यक्तिलाई लिएर जिल्ला प्रहरी कार्यालय धनुषाले पक्राउ पुर्जी जारी गरेको प्रहरीले जनाएको छ । उनलाई आज (बुधबार) धनुषा पठाइने प्रहरीले बताएको छ ।
यसअघि सुनियोजित ढंगले सुनसरीको इटहरीमा आफैंलाई गोली हान्न लगाएपछि उनी विवादमा तानिएका थिए । धार्मिक हिंसा मच्चाउन चाहेको आरोपमा उनी पक्राउ परेका हुन् ।
