काठमाडौं - संयुक्त राष्ट्रसंघले “अन्तर्राष्ट्रिय आरोग्य दिवस”लाई औपचारिक मान्यता दिएपछि बुधबार सैनिक मञ्च टुँडिखेलमा पहिलो पटक उक्त दिवस मनाइएको छ। यसै अवसरमा संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्री खड्कराज पौडेल ‘गनेस’ले सन् २०२७ लाई “नेपाल आरोग्य वर्ष” घोषणा गरेका हुन्।
कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि तथा प्रतिनिधिसभाका सभामुख डोलप्रसाद अर्यालले आरोग्यलाई समग्र मानव जीवनसँग जोडिएको अवधारणाका रूपमा व्याख्या गर्दै यसलाई विश्वव्यापी प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने बताए। उनका अनुसार आरोग्य भनेको रोगको अभाव मात्र नभई शारीरिक, मानसिक, सामाजिक, सांस्कृतिक, भावनात्मक, आध्यात्मिक र वातावरणीय सन्तुलनको समग्र अवस्था हो।
सभामुख अर्यालले विश्वमा बढ्दो द्वन्द्व, जलवायु संकट र मानसिक तनावका बीच आरोग्यलाई आशाको प्रतीकका रूपमा लिनुपर्ने उल्लेख गरे। उनले नेपाललाई आरोग्य पर्यटनको प्रमुख गन्तव्यका रूपमा विकास गर्न सकिने सम्भावना औंल्याउँदै प्राकृतिक सम्पदा, सांस्कृतिक धरोहर र आध्यात्मिक परम्पराको प्रभावकारी उपयोग आवश्यक रहेको धारणा राखे।
पर्यटनमन्त्री पौडेलले आरोग्यलाई जीवनशैलीसँग जोड्नुपर्नेमा जोड दिँदै नेपालले विश्वलाई नयाँ मार्ग देखाउन सक्ने बताए। उनले आरोग्यलाई आत्मअनुभूति र आन्तरिक शान्तिसँग सम्बन्धित अवधारणाका रूपमा व्याख्या गरे। विश्व स्वास्थ्य संगठनको तथ्यांक उद्धृत गर्दै उनले विश्वभर एक अर्बभन्दा बढी मानिस मानसिक तनावबाट प्रभावित रहेकाले आरोग्यको आवश्यकता झन् बढ्दै गएको उल्लेख गरे।
उनका अनुसार सरकारले आरोग्य पर्यटनलाई ‘सफ्ट पावर’का रूपमा विकास गर्ने नीति अघि सारेको छ। सरकारको १०० बुँदे कार्ययोजनाअनुसार नेपाललाई आरोग्य पर्यटनको विश्व केन्द्र बनाउने लक्ष्य राखिएको र सोही आधारमा सन् २०२७ लाई आरोग्य वर्ष घोषणा गरिएको उनले स्पष्ट पारे। यस पहलमार्फत दीगो विकास, सांस्कृतिक संरक्षण र स्थानीय समुदायको समृद्धि प्रवर्द्धन गर्ने लक्ष्य लिइएको छ।
कार्यक्रममा जीवन विज्ञान विशेषज्ञ एलपी भानु शर्माले आरोग्य प्रवर्द्धनका लागि दीर्घकालीन संरचना आवश्यक रहेको औंल्याउँदै उच्चस्तरीय आयोग गठन, ‘वेलनेस सर्किट’ निर्माण तथा दीर्घकालीन बसाइ नीतिको आवश्यकता रहेको बताए।समारोहको सुरुवात बौद्ध भिक्षुणी तथा गायिका आनी छोइङ डोल्माद्वारा मन्त्रउच्चारणबाट गरिएको थियो। कार्यक्रममा ध्यान तथा योग सत्र, आरोग्य पर्यटन रणनीति र लोगो सार्वजनिक गरिएको थियो।
नेपाल सरकारको प्रस्तावमा संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभाले अप्रिल १५ लाई “अन्तर्राष्ट्रिय आरोग्य दिवस”का रूपमा मान्यता दिएको हो, र यस वर्ष पहिलो पटक विश्वभर यो दिवस मनाइएको हो।
