- मतदाताको उत्साहपूर्ण सहभागिता तर इतिहासकै न्यून मतदान
- देशभर कतै पनि भएन निर्वाचन स्थगित
- छिटफुट घटनाबाहेक निर्वाचन शान्तिपूर्ण
- प्रधानमन्त्रीले दिइन् जनतालाई बधाइ
- निर्वाचन सफल भएकोमा राष्ट्रपति खुसी
- प्रमुख दलका नेताहरुले दिए सरकार, निर्वाचन आयोग र सरोकारवालालाई धन्यवाद
- भारत र अमेरिकाद्वारा नेपाललाई बधाइ
- काठमाडौंमा मतगणना सुरु, अन्य जिल्लामा आज
काठमाडौं- प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचन देशभर शान्तिपूर्ण वातावरणमा सम्पन्न भएको छ । बिहीबार भएको यस निर्वाचनमा मतदाताहरु उत्साहपूर्वक सहभागी भएका थिए । निर्वाचन आयोगले देशभरि करिब ६० प्रतिशत मतदान भएको प्रारम्भिक अनुमान गरेको छ । मतदानपछि बिहीबार साँझ आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा कार्यवाहक प्रमुख निर्वाचन आयुक्त रामप्रसाद भण्डारीले उक्त जानकारी दिएका हुन् ।
बिहीबारको निर्वाचनमा खसेको मत २०४८ सालयताकै सबैभन्दा न्यून हो । वि.सं. २०७९ को निर्वाचनमा ६१.६३ प्रतिशत, २०७४ मा ६८.६७ प्रतिशत, २०७० मा ७८.३४ प्रतिशत, २०६४ मा ६१.७० र २०५६ मा ६५.७९ प्रतिशत मत खसेको थियो । त्यसअघि २०५१ मा ६१.८६ प्रतिशत र २०४८ मा ६५.१५ प्रतिशत मतदान भएको थियो ।
यस पटकको निर्वाचनमा एक करोड ९० लाख नागरिक मतदानका लागि योग्य थिए । तर, यसमध्ये करिब ४० प्रतिशत मतदाता मतदानमै सहभागी भएनन् । निर्वाचनबाट भने प्रत्यक्षतर्फ १६५ जना र समानुपातिकतर्फ ११० जना सांसद चुनिँदै छ । प्रत्यक्षतर्फ राजनीतिक दलका र स्वतन्त्रसमेत गरी तीन हजार ४०५ जना उम्मेदवारबीच प्रतिस्पर्धा भएको हो ।
कतै पुनःनिर्वाचन गर्नु नपर्ने
कार्यवाहक प्रमुख निर्वाचन आयुक्त रामप्रसाद भण्डारीले कहीँ पनि पुनः निर्वाचन गर्नुपर्ने अवस्था नभएको बताएका छन् । देशभरको १६५ वटै प्रतिनिधिसभा क्षेत्रमा शान्तिपूर्णरूपमा मतदान भएकाले फेरि निर्वाचन गर्नुपर्ने अवस्था नभएको उनको भनाइ छ । विगतका हरेक निर्वाचनमा कहीँ न कहीँ फेरि मतदान गर्नुपर्ने अवस्था आउँथ्यो । यसपटक भने त्यस्तो अवस्था नभएको भण्डारीले बताए ।
प्रधानमन्त्रीले दिइन् नेपाली जनतालाई बधाइ
प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीले उत्साहजनक सहभागिताका साथ ऐतिहासिकरूपमा शान्तिपूर्ण निर्वाचन सम्पन्न गरी मुलुकलाई लोकतान्त्रिक र संविधानसम्मत निकास दिन सफल भएकामा सम्पूर्ण नेपाली जनतालाई बधाइ दिएकी छन् । प्रधानमन्त्री कार्कीले बिहीबार निर्वाचनको मतदात सकिएलगत्तै सामाजिक सञ्जाल (फेसबुक)मार्फत भनेकी छन्, ‘निर्वाचन आयोगको कुशल नेतृत्व, सुरक्षाकर्मीहरूको उच्च मनोबल र राष्ट्रप्रतिको बफादारिता, मेरो मन्त्रिपरिषद्का सदस्य तथा राष्ट्रसेवक कर्मचारीहरूको लगनशीलता, राजनीतिक दल र उम्मेदवारहरूको सकारात्मक सहयोग, अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको साथ र समर्थन, सञ्चारमाध्यमका जिम्मेवार खबरदारीका लागि धन्यवाद ।’
प्रधानमन्त्री कार्कीले आन्दोलनका सहिदहरू, घाइते योद्धाहरू तथा आन्दोलनकारी नवयुवाको त्याग, संयम, समझदारी र लोकतन्त्रप्रतिको समर्पणका लागि उच्च सम्मान व्यक्त गरेकी छन् । त्यसैगरी राष्ट्रपतिले निर्वाह गरेको अभिभावकीय भूमिकाका लागि प्रधानमन्त्री कार्कीले कृतज्ञता व्यक्त गरेकी छन् ।
‘एक थोपा पनि रगत नबगी’ निर्वाचन सम्पन्न
गृहमन्त्री ओमप्रकाश अर्यालले प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनको मतदान कार्य शान्तिपूर्ण र उत्साहजनक रुपमा सम्पन्न भएकामा सबैलाई धन्यवाद दिएका छन् । गृहमन्त्री अर्यालले राष्ट्रपतिको निर्देशन र प्रधानमन्त्रीको नेतृत्वमा सम्बद्ध सबै पक्षको सहयोगका कारण मुलुकभर एकै चरणमा मतदान कार्य सम्पन्न भएको भन्दै प्रधानमन्त्रीको अभिलाषाबमोजिम ‘एक थोपा पनि रगत नबगी’ निर्वाचन गर्ने कार्य सम्पन्न भएको उल्लेख गरेका छन् ।
लोकतान्त्रिक प्रक्रियाको महŒवपूर्ण अभ्यासका रूपमा रहेको निर्वाचनमार्फत जनादेश लिनु संवैधानिक र कानुनी दृष्टिले सर्वोत्तम पक्ष हो भन्दै गृहमन्त्री अर्यालले यस निर्वाचनका माध्यमबाट संविधान कार्यान्वयन एवं नेपाली जनताले प्राप्त गरेको हकअधिकारको संस्थागत गर्नमा महŒवपूर्ण उपलब्धि हासिल भएको बताए ।
मन्त्री अर्यालले निर्वाचन प्रक्रियामा संलग्न आम नेपाली नागरिक, सम्पूर्ण मतदाता, उम्मेदवार, राजनीतिक दलका नेता तथा कार्यकर्ता, निर्वाचनमा संलग्न निजामती कर्मचारी, सुरक्षाकर्मी, सञ्चारकर्मी, राष्ट्रिय अन्तरराष्ट्रिय पर्यवेक्षक र प्रत्यक्ष÷अप्रत्यक्ष रूपमा सहयोग एवं योगदान गर्नुहुने सबैप्रति हार्दिक आभार प्रकट गरेका छन् । उनले निर्वाचनको मतदानपश्चात् मतगणनाको कार्यमा सकारात्मक भूमिका र सहयोगका निमित्त सम्बन्धित सबैमा अनुरोध गरेका छन् ।
गृह मन्त्रालयकी प्रवक्ता रमा आचार्यले छिटपुट घटनाबाहेक देशभर शान्तिपूर्ण निर्वाचन सम्पन्न भएको बताइन् । मन्त्रालयको शान्ति सुरक्षा तथा अपराध नियन्त्रण शाखामा निर्वाचनसम्बन्धी कन्ट्रोल रुम सञ्चालन गरेको पनि उनले बताएकी छन् ।
दुई राउण्ड हवाई फायर
यसपटकको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा सुरक्षाकर्मीले कहीँ पनि बल प्रयोग गर्नुपरेन । दुई राउण्ड हवाई फायर र एक राउण्ड असावधानीपूर्वक गोली चलेकोबाहेकका घटना भएन ।
प्रहरीले दोलखाको तामाकोशी गाउँपालिका-४ मा रहको गोल्मेश्वर मावि मतदान केन्द्रमा बिहीबार बिहान मतदान कर्मचारी र दलका कार्यकर्ताबीच उत्पन्न विवादमा कर्मचारीमाथि हातपात भएपछि प्रहरीले दुई राउण्ड हवाई फायर भएको थियो । निर्वाचनमा जहिल्यै विवाद हुने जिल्ला भनेर चिनिने दोलखाको उक्त मतदान केन्द्रमा केही मतपत्र भने हरायो । मतदान केन्द्रमा दलहरूले खटाएका केही एजेन्ट पक्राउ परे । विवाद झनै बढ्यो र मतदाताहरूसँगै दलका प्रतिनिधिहरू फर्किए । यद्यपि, मतदान सुचारु गर्ने दलीय सहमति भयो र स्थगित भएको करिब ६ घण्टापछि मध्याह्न ४ बजेपछि मतदानले निरन्तरता पाएको प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक सोमेन्द्रसिंह राठौरले बताए ।
यस्तै, उदयपुरको कटारी नगरपालिका-३ स्थित तरकारी तथा फलफूल बिक्री केन्द्र तावाखोला ‘ख’ मतदान केन्द्रमा प्रहरी जवानले बोकेको सटगन उनी लड्दा पड्केको थियो । त्यसले मतपेटिकामा क्षति पुग्यो तर मतपत्र सुरक्षित भयो । नेपाल प्रहरीका केन्द्रीय प्रहरी प्रवक्ता डिआइजी अविनारायण काफ्लेका अनुसार दोलखा र उदयपुरबाहेक अन्यत्र गोली चलेन । बल प्रयोग पनि कहीँ गर्नु परेन ।
हिमाली तथा दुर्गममा मतगणना आज
प्रतिनिधिसभा निर्वाचनको मतगणना दुर्गम र हिमाली क्षेत्रमा आज गरिने भएको छ । हेलिकप्टरबाट मतपेटिका संकलन गर्नुपर्ने भएकाले आज मात्रै मतगणना सुरु गर्न सकिने कार्यवाहक प्रमुख निर्वाचन आयुक्त रामप्रसाद भण्डारीले बताए । उनले भने, ‘हामी सबै मतपेटिका संकलन गर्दै छौं । विकट र दुर्गम ठाउँबाट हेलिकप्टरमासमेत मतपेटिका ओसार्न समय लाग्छ र आजदेखि मात्रै ती जिल्लाहरूमा मतगणना हुन्छ ।’
सोलुखुम्बु, संखुवासभा र ताप्लेजुङका १६ वटा मतदानस्थल, गण्डकी प्रदेशका ३२ वटा मतदानस्थल, बागमतीका रसुवा, दोलखा र धादिङका केही मतदान केन्द्रका मतपेटिका केन्द्रमा ल्याएर मात्र मतगणना गरिने छ । लुम्बिनी प्रदेशस्थित रुकुमपूर्वका सातवटा मतदानस्थलमध्ये केही, कर्णाली प्रदेशका हुम्ला, डोल्पा र रुकुम पश्चिमका सबै ४० वटा मतदानस्थलका मतपेटिका ल्याइसक्न बाँकी छ । सुदूरपश्चिमको दार्चुला, बाजुरा र बझाङका २० वटा मतदानस्थलका मतपेटिका पनि आजमात्रै ल्याइसकिने र मतगणना थालिने भण्डारीले बताए ।
दार्चुला, ओखलढुंगा र दाङमा ‘नो भोट’
दार्चुुलाको दुई मतदान केन्द्रमा मतदाताले निर्वाचन बहिष्कार गरेका छन् । नौगाड गाउँपालिका-१ स्थित गौरीशंकर मावि नागु र अपिहिमाल गाउँपालिका-३ स्थित दुधिला आधारभूत विद्यालय झुस्कु मतदान केन्द्रका मतदाताले निर्वाचन बहिष्कार गरेका हुन् । निर्वाचन कर्मचारीहरू रित्तो मतपेटिका बोकेर सदरमुकाम खलंगा फर्किएका छन् । नागुमा मतदान केन्द्रमा ६०२ जना मतदाता र झुस्कु मतदान केन्द्रमा ३४६ जना मतदाता थिए ।
उनीहरूले एक महिनाअघि नै नागुमा सडकलगायतका विकास निर्माणको माग राख्दै निर्वाचन बहिष्कारको घोषणा गरेका थिए । उनीहरूलाई मतदानमा सहभागी हुनका लागि जिल्लास्थित राजनीतिक दलसँगै सुदूरपश्चिम प्रदेश सरकारका मुख्यसचिव वैकुण्ठ अर्यालले नागु पुगेर छलफल गरेका थिए । मतदाताहरू भने अडानमा अडिक रहे । दुवैमा निर्वाचन कर्मचारीहरूले भने मतदान गरे ।
निर्वाचन बहिष्कार भएको ओखलढुंगाको मानेभञ्ज्याङ गाउँपालिका-७ को टोक्सेलमा रहेको सातसल्ले मतदान केन्द्रमा पनि हो । त्यहाँ एक जना पनि मतदाताले यसपटक मतदान गरेनन् । निर्वाचनमा खटिएका चार जना कर्मचारीबाहेक स्थानीयले मतदान नगरेपछि त्यसै कर्मचारीहरू फर्किएका छन् । त्यहाँका मतदाताहरूले गाउँपालिकाको वडा नम्बर ७ हर्कपुरमा प्रदेशस्तरीय अस्पताल निर्माण नभएको भन्दै निर्वाचन बहिष्कार गरेका हुन् ।
दाङको प्रतिनिधिसभा निर्वाचन क्षेत्र नम्बर-३ को बबई गाउँपालिकाको जिला आधारभूत विद्यालय मतदान केन्द्रमा पनि एक मत खसेन । त्यहाँ ६४० जना मतदाता छन् । उनीहरू सबै प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा उनीहरू ‘नो भोट’को पक्षमा उभिए । यस ठाउँ बाँके राष्ट्रिय निकुञ्जको मध्यवर्ती क्षेत्रमा पर्छ । बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्जलगायत विभिन्न निकुञ्जको मध्यवर्ती क्षेत्रका वासिन्दाहरू बाघबाट असुरक्षित बन्दै गएको अवस्थामा आफूहरूलाई छिटो सुरक्षित ठाउँमा स्थानान्तरण गर्न प्रधानमन्त्रीसँगै माग गरेका थिए । तर, बस्ती स्थानान्तरणको माग सम्बोधन नहुँदा रुष्ट उनीहरूले मतदान नगरेको वडाध्यक्ष प्रेमकुमार डाँगीले बताए ।
चुनाव सफल भएकोमा खुसी
प्रतिनिधिसभा निर्वाचन देशभर शान्तिपूर्ण रूपमा सम्पन्न भएकोमा राष्ट्रपतिदेखि प्रमुख राजनीतिक दलका नेतृत्वहरुले खुसी व्यक्त गरेका छन् । राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले निर्वाचन सम्पन्न भएकोमा सन्तोष प्रकट गरेका छन् । उनले निर्वाचन सफल बनाउन सक्रिय सरकार, निर्वाचन आयोग, सुरक्षाकर्मी, राजनीतिक दल, मतदाता, राष्ट्रसेवक कर्मचारी र सम्बद्व सबै पक्षसहित आमनागरिकलाई धन्यवाद दिए । जेन-जी विद्रोहपछिको अन्योलपूर्ण राजनीतिक परिस्थितिलाई चलाखी र बुद्धिमतापूर्वक सम्हाल्दै उनले प्रधानमन्त्रीमा सुशीला कार्कीलाई नियुक्त गर्दै देशलाई निर्वाचनको बाटोमा धकेलेका थिए । तोकिएकै समयमा बिहीबार निर्वाचन सम्पन्न भएपछि राष्ट्रपति पौडेल खुसी भएका हुन् ।
नेपाली कांग्रेसका सभापति गगन थापाले मतदाताले प्रकट गरेको उत्साह र सक्रिय सहभागिताले लोकतन्त्रप्रतिको निष्ठा र अटल प्रतिबद्धता पुनः एकपटक बलियो रूपमा अभिव्यक्त भएको बताएका छन् । मतदान सम्पन्न भएपछि विज्ञप्ति जारी गर्दै उनले निर्वाचनमा सहभागी भएर अमूल्य मताधिकार प्रयोग गर्ने सम्पूर्णलाई पार्टीका तर्फबाट उच्च सम्मानसहित कृतज्ञता व्यक्त गरेका हुन् ।
‘यहाँहरूको सक्रिय सहभागिताले एकातर्फ लोकतान्त्रिक प्रणालीप्रति तपाईंहरूको गहिरो विश्वासलाई पुष्टि गरेको छ भने अर्कातर्फ राजनीतिक दलहरू र अब बन्ने सरकारलाई जनअपेक्षा अनुसार काम गर्न थप जिम्मेवार बनाएको छ,’ सभापति थापाले भने । छिटफुट घटनाबाहेक शान्तिपूर्ण वातावरणमा निर्वाचन भएको भन्दै उनले सरकार र निर्वाचन आयोगलाई धन्यवाद ज्ञापन गरे ।
नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले शान्तिपूर्णरुपमा निर्वाचन सम्पन्न गरेकोमा सरकारलाई धन्यवाद दिएका छन् । अध्यक्ष ओलीले बिहीबार सामाजिक सञ्जालमार्फत देशभर आमरूपमा शान्तिपूर्ण मतदान सम्पन्न भएकामा धन्यवाद ज्ञापन गरेका हुन् । ‘निर्वाचन सम्पन्न गरेकामा सरकार, निर्वाचन आयोग, मतदानमा सहभागी हुनुभएका सम्पूर्ण मतदाता, निर्वाचनमा खटिने कर्मचारी र सुरक्षाकर्मी सबैलाई धन्यवाद । निर्वाचनमा सक्रिय पार्टीका कार्यकर्ता तथा प्रतिनिधिहरूलाई पनि धन्यवाद,’ उनले भनेका छन् ।
सरकारले निर्वाचन घोषणा गर्दा सुरुमै स्वागत गरेका नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा)का संयोजक पुष्पकमल दाहालले निर्वाचनले लोकतन्त्रलाई थप मजबुत बनाएको बताएका छन् । उनले शान्तिपूर्ण, सभ्य र लोकतान्त्रिक वातावरणमा निर्वाचन सम्पन्न गर्न सफल भएकामा सरकार, राष्ट्रसेवक कर्मचारी, सुरक्षाकर्मी, सहभागी राजनीतिक दल, नागरिक समाज एवं सम्पूर्ण मतदाताप्रति आभार प्रकट गरे । आगामी दिनमा जनताको निर्णयलाई सम्मान गर्दै देश र जनताको हितमा सबैपक्ष मिलेर अघि बढ्ने उनले बताए ।
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)ले शान्तिपूर्णरुपमा निर्वाचन सम्पन्न भएकोमा सम्बद्ध सबैलाई धन्यवाद दिएको छ । सभापति रवि लामिछानेले बिहीबार विज्ञप्ति जारी गरी चौतर्फी चुनौतीका बाबजुद् निर्वाचन सफलतापूर्वक सम्पन्न गर्न अहम् भूमिका निर्वाह गर्ने सम्पूर्ण सरोकारवाला पक्षहरूलाई धन्यवाद ज्ञापन दिएका हुन् । उनले निर्वाचन परिणामले जेन-जी पुस्ताको लोकतन्त्र, पारदर्शिता, उत्तरदायित्व र सुशासन राखेको अपेक्षा र आकांक्षालाई सम्बोधन गर्ने रास्वपाले आशा तथा विश्वास गरेको बताए ।
रास्वपाकै वरिष्ठ नेता बालेन्द्र शाहले प्रधानमन्त्री कार्कीको नेतृत्वमा बिहीबार लोकतन्त्रले जितेको बताए । बिहीबार साँझ मतदानको समय सकिएपछि सामाजिक सञ्जालमा प्रधानमन्त्री कार्कीको तस्बिर पोस्ट गर्दै उनले लेखेका छन्, ‘हजुरको नेतृत्वमा आज लोकतन्त्रले जितेको छ ।’
भारत र अमेरिकाको बधाइ
दक्षिणी छिमेकी भारतले प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा नेपाली नागरिकले उत्साहका साथ आफ्नो लोकतान्त्रिक अधिकारको प्रयोग गरेकोमा खुसी व्यक्त गरेको छ । भारतीय विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता रणधीर जयसवालले बिहीबार साँझ चुनौतीपूर्ण परिस्थितिका बाबजुद पनि सफलतापूर्वक निर्वाचन सम्पन्न गराएको भन्दै भारतले प्रधानमन्त्री सुशीला कार्की, नेपाल सरकार, नेपाली जनता र निर्वाचनमा संलग्न सबै सरोकारवाला पक्षलाई बधाइ दिएको बताए ।
उनले नेपालको शान्ति, प्रगति र स्थिरताका लागि भारत सधैँ प्रतिबद्ध रहेको बताउँदै आगामी दिनमा नेपालसँगै सहकार्य जारी राख्ने स्पष्ट पारे । निर्वाचनपछि गठन हुने सरकारसँग मिलरे काम गर्न भारत इच्छुक रहेको पनि उनको भनाइ छ ।
यसैगरी संयुक्त राज्य अमेरिकाले पनि बिहीबार नै निर्वाचन सम्पन्न भएकोमा बधाइ दिएको छ । ‘निर्वाचन सम्पन्न भएकोमा नेपाली जनतालाई हार्दिक बधाइ । आगामी सरकारसँग हाम्रा दुवै देशको समृद्धि र सुरक्षासम्बन्धी साझा लक्ष्यहरूमा सहकार्य गर्न हामी उत्सुक छौं,’ नेपालस्थित अमेरिकी दूतावासले सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत जारी गरेको विज्ञप्तिमा भनिएको छ ।
