लिङ्देनले ०८४ को चुनाव कसरी चुनाव जित्दारहेछन्, अब हेरौँला
केपी शर्मा ओली
प्रधानमन्त्री
काठमाडौं- भारतको जयपुरमा तीजमा नृत्य गरी राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा)का अध्यक्ष राजेन्द्र लिङ्देन बुधबार साँझ काठमाडौं आइपुग्दा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली बालुवाटारमा नेता कार्यकर्तालाई प्रशिक्षण दिँदै थिए ।
त्यहाँ ओलीको निशानामा पूर्वराष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारी, वरिष्ठ उपाध्यक्ष ईश्वर पोखरेलमात्रै परेनन्, लिङ्देन पनि परे । लिङ्देनलाई ओलीले चुनौती दिँदै भने-‘०८४ को चुनाव कसरी चुनाव जित्दारहेछन्, अब हेरौंला ।’ ओली र लिङ्देन दुवैको गृहजिल्ला झापा हो । ओली झापा-५ र लिङ्देन-३ नम्बर क्षेत्रबाट चुनाव लड्छन् । लिङ्देनले २०७४ र २०७९ को चुनाव जिते । त्यसअघि २०४८ र २०७० मा चुनाव हारे । ओलीले २०६४ को संविधानसभा चुनावमा माओवादीका विश्वद्विप लिङ्देनसँग चुनाव हारे । बाँकी २०४८ पछि जतिपटक चुनाव लडे, सबै जिते । यसबीचमा चुनाव क्षेत्र अदलबदल भए । उनै ओलीले लिङ्देनलाई चुनाव जितेको हेरौंला भनेर बुधबार त चुनौती पेस गरे ।
प्रधानमन्त्रीको तहबाट जुन अभिव्यक्ति आयो, त्यो आपत्तिजनक छ र असहिष्णु छ
मोहन श्रेष्ठ
प्रवक्ता, राप्रपा
साँच्चिकै, के लिङ्देनले फेरि चुनाव जित्न सक्दैनन् ? चुनाव जित्नेगरिको जनमत उनीसँग छैन ? आमचुनाव आउन दुई वर्ष बढी छँदै बहस सिर्जना भएको छ । यसबारे चुनावी जनमतको विश्लेषण गर्नुअघि झापा-३ को विगतको चुनाव र जितबारे चर्चा गरौं । झापा-३ बाट लिङ्देनअघि चुनाव जित्ने हाल राष्ट्रियसभा सदस्य रहेका कांग्रेस नेता कृष्णप्रसाद सिटौला थिए । माओवादीलाई शान्ति प्रक्रियामा ल्याउनेमध्येका एक जना सूत्रधार सिटौला गणतन्त्रको प्रारम्भिककालमा चर्चित नेता थिए । उनलाई अहिले पनि कांग्रेसको भावी नेतृत्वको रूपमा हेर्ने गरिन्छ । उनै सिटौलासँग ओलीको राजनीतिक सम्बन्ध जहिल्यै तिक्ततापूर्ण रह्यो । जन्मथलो भने दुवैको पहाडी जिल्ला तेह्रथुमको आठराई हो । पछि झापा बसाइँ सरेर झरेका हुन् । उनीहरूले दुई फरक धारको राजनीति गरे । पछिल्ला चुनावहरूमा ओली र सिटौलाको लडाइँ भयो । राप्रपाका लिङ्देनलाई चुनावमा सघाएर ओलीले सिटौलालाई संसद् प्रवेशमा दुईपटक रोके ।
तर, झापा-३ मा विगतको चुनावी परिणामलाई आधार मान्दा तुलनात्मक रूपमा कांग्रेस बलियो शक्ति हो । एमाले दोस्रो र राप्रपा तेस्रो हैसियतमा छन् । एक्लै चुनाव जित्ने क्षमतामा एमाले छैन । त्यसो हुँदा ओलीले २०७४ र २०७९ को चुनावमा लिङ्देनलाई चुनावी समर्थन गरे । २०७४ मा ओलीको दल एमाले र माओवादी मिलेर बनेको वाम गठबन्धनको समर्थन लिङ्देनलाई थियो । त्यसबेला उनी राप्रपाको एक्ला सांसद भए । २०७९ मा पनि उनलाई एमालेको समर्थन रह्यो । कांग्रेस, माओवादी, नेकपा एसलगायत दलको गठबन्धन थियो । त्यसबेला झापा–३, रुपन्देही–३ लगायत देशका विभिन्न चुनाव क्षेत्रमा एमाले-राप्रपा चुनावी गठबन्धन थियो । कमल थापाको दल राप्रपा नेपाल पनि गठबन्धनमै थियो ।
यसरी एमालेसँगको चुनावी गठबन्धनको जगमा लिङ्देनको दोस्रोपटक संसद् प्रवेश सम्भव भयो । तर, ओलीका पछिल्ला अभिव्यक्तिले अब लिङ्देनलाई संसद् पुर्याउन एमालेले टेको नदिने संकेत गरेको छ । यसअघि नै उनले लिङ्देनको चुनाव क्षेत्रमा पर्ने बाह्रदशी गाउँपालिकामा पार्टी सचिव छविलाल विश्वकर्मालाई पठाए । त्यहाँ सचिव विश्वकर्माले पार्टीपंक्तिलाई निर्देशन दिए-एक्लै चुनाव लड्नेगरी तयारी थाल्नू ।’ विगतमा कांग्रेसका सिटौलालाई छेकेका ओली यतिबेला भने कांग्रेससँगकै गठबन्धन सरकारको नेतृत्व गरिरहेका छन् । उनको दाबी सत्य साबित भए आगामी चुनावसम्मै अहिलेको गठबन्धन जान्छ ।
झापा नै घर भएका राजनीतिशास्त्री प्रा.डा. लोकराज बराल त्यस्तोबेला ओलीका लागि झापा-३ मा दुई विकल्प रहन्छन् । पहिलो-गठबन्धनअनुसार सिटौलालाई समर्थन गर्ने । दोस्रो, एक्लाएक्लै चुनाव लड्ने । विगतमा एक्लाएक्लै चुनाव लड्दा सिटौलाले चुनाव जित्थे । दुईमध्ये एक विकल्प प्रयोग भए लिङ्देनको जितमा ब्रेक लाग्न सक्ने बराल बताउँछन् । तर, ओलीको यस्तो चुनौतीपूर्ण अभिव्यक्तिलाई लिएर राप्रपा रुष्ट छ । प्रवक्ता मोहन श्रेष्ठ ओलीको अभिव्यक्ति ‘असहिष्णु’ भएको बताउँछन् । ‘प्रधानमन्त्रीको तहबाट जुन अभिव्यक्ति आयो, त्यो आपत्तिजनक छ र असहिष्णु छ,’ श्रेष्ठले भने । उनले राप्रपाले सहयोग गरेको ओलीले बिर्सिन नहुने बताए । २०७९ मा भएको स्थानीय तह निर्वाचनको मत परिणामलाई आधार मान्दा झापा-५ मा ओलीको दल एमाले सबैभन्दा बलियो छ । वडागत मतका आधारमा एमाले ४१ हजार ६ सय १९ मतसहित पहिलो छ । कांग्रेस २२ हजार २२ मतसहित दोस्रो छ । माओवादीको १० हजार ७ सय ८८ मत, राप्रपाको ८ हजार ३ सय ५३ मत र एकीकृत समाजवादीको १ हजार ९ सय ८८ मत थियो । प्रमुख प्रतिस्पर्धी कांग्रेसभन्दा एमाले झण्डै दोब्बर मतले अघि छ । त्यसो हुनाले ओलीको जितमा राप्रपाको सामान्य भरथेग देखिएको छ ।
उता झापा–३ मा भएको लिङ्देनको जितमा एमाले निर्णायक मात्रै होइन, जिताउने मूल शक्ति नै थियो । २०७९ कै स्थानीय तहको मतलाई हेर्दा त्यहाँ कांग्रेस २५ हजार ९४९ मतसहित पहिलो हो । राप्रपा र एमाले जनमतको आधारमा समान हैसियतम छन् । राप्रपाको २१ हजार १५९ मत र एमालेको पनि २१ हजार ०८५ मत हो । माओवादी केन्द्रको ६ हजार ६८८ र नेकपा समाजवादीको ५३७ मत हो । चुनावको परिणाममा प्रकट भएको जनमतले शक्तिशाली कांग्रेसका नेता सिटौलालाई बारम्बार दुईपटक पराजित गर्दै लिङ्देन संसद् आउनुमा एमालेको भूमिका अहम् देखिएको छ । त्यही भएर ओलीले आगामी आम चुनाव जितेर देखाउन लिङ्देनमाथि मनोवैज्ञानिक दबाब बढाएको देखिएको छ ।
हाल लिङ्देनको दल राप्रपा प्रतिपक्षमा छ । सत्तापक्षीय दल एमालेका अध्यक्ष ओली सरकारको नेतृत्वमा छन् । उनलाई लिङ्देनले भ्रष्टाचारीको संरक्षक भन्ने गरेका छन् । उनका वरिपरिका मानिसहरूले प्रधानमन्त्रीले गर्ने नियुक्तिहरूमा करोड करोड अफर गरिरहेको लिङ्देनको आरोप थियो । ओली, कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवा र माओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाललाई लक्षित गर्दै लिङ्देनले २०७८ मा नेताहरू गाउँ गए चोर आए भन्छन् भन्दै आरोप लगाएका थिए । त्यसबेला पनि ओली लिङ्देनप्रति आक्रोशित भएका थिए ।
यद्यपि, ओली र लिङ्देन दुवै सुशासनको मीठा नारा घन्काउने नेता हुन् । ‘म भ्रष्टाचार गर्दिनँ, अरुलाई पनि गर्न दिन्नँ’ र ‘म भ्रष्टाचारीको मुख पनि हेर्दिनँ’ भन्ने ओलीको नारा हो । लिङ्देन चाहिँ ‘भ्रष्टाचार गरेर खानु भनेको आमाको रगत खानुसरह हो’ भन्छन् । सुशासनको हिमायती भन्न रुचाउने दुवै यतिबेला आमनेसामने भएका छन् । सडक र संसद्देखि राप्रपाले सरकारको विरोध गरिरहेको छ । यसप्रति ओली असन्तुष्ट छन् ।
